Leren van Vroege Kerk

Maandag
De conferentie wordt na de maaltijd geopend door de conferentiepreses, Gerrit van Valen. Hij vertelt waarom we deze conferentie teruggaan naar de eerste eeuwen christendom. De kerk van nu is op zoek naar haar identiteit en daarbij is het leerzaam te kijken hoe christenen van de eerste eeuwen als gemarginaliseerd groepje in een seculiere omgeving leefden. Was er toen diversiteit of eerder universaliteit? Was de kerk toen radicaler? Voor CSFR’ers is dit een mooie gelegenheid op een andere manier met de christelijke traditie bezig te zijn.

Dinsdag
Vandaag wordt een intensieve dag, met maar liefst twee lezingen en een bijbelstudie. Prof.dr. E.P. Meijering, emeritus lector aan de universiteit van Leiden en dit jaar gasthoogleraar aan de VU, vertelt ons dat het eerste christendom zich aan de tijd aanpaste en (nog) veel joodse vormen in zich had. Ook was er weinig christologie en werd op verschillende manieren over Jezus gesproken. Om de goede leer te bewaren en bijvoorbeeld gnostiek buiten te deur te houden, werden geschriften getoetst aan het criterium van de lichamelijkheid van Jezus. Daarnaast hadden ambtsdragers een grote gezaghebbende rol en werden er geloofsbelijdenissen opgesteld, bijvoorbeeld het Apostolicum. Bijzonder, als je bedenkt dat we deze geloofsbelijdenis nog steeds lezen in de kerk. In de tweede lezing krijgen we van dr. M.A. van Willigen, classicus en patristicus, leuke insidersinformatie over de kerkvader Ambrosius, de vroegchristelijke exegese en de doop. Wat me bijblijft, is het tot de verbeelding sprekende doopritueel van de Vroege Kerk, dat met veel symbolen gepaard ging. De dopeling liep hierbij naakt (= afhankelijk) door een afgezonderd deel van de kerk en werd gedoopt in een kruisvormig bad met drie treden, die de Drie-eenheid voorstelden. Nadat hij een wit kleed omgekregen had, werd in een ruimte naast de doopruimte met de hele gemeente Heilig Avondmaal gevierd. Toen al bestonden meer vormen van doop en was er zowel kinder- als volwassendoop.

Woensdag
We maken in de lezing van prof.dr. G.P. Luttikhuizen kennis met de gnostiek, een belangrijke stroming die ontstond in de eerste eeuwen na Christus. Hij is emeritus hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen. De gnostiek zegt dat ieder mens op zoek moet gaan naar het goddelijke, dat in en buiten zichzelf te vinden is. De oorsprong van het kwaad wordt dan ook niet in de mens, maar in een incompetente Schepper-God gezocht. De gnostiek heeft overeenkomsten maar ook veel verschillen met dat wat de apostolische geschriften leren.

Wat? CSFR-zomerconferentie, dit jaar over de vroegchristelijke kerk.
Wie? 140 CSFR-studenten uit het hele land.
Waar? In conferentieoord De Kiek in het kleine plaatsje Alphen in Noord-Brabant.
Hoe? Met lezingen, borrels, urenlange maaltijden en discussies.

Donderdag
De meest praktische lezing horen we van drs. J.W. van Berkum. Hij is werkzaam aan het wetenschappelijk instituut van de SGP en heeft daar onderzoek gedaan naar de manier van leven en denken van de eerste christenen.
Die levensstijl was eenvoudig, en de onderlinge liefde en solidariteit opvallend. Tegelijk trokken de christenen zich niet terug, maar stonden met beide benen in de wereld. Bijzonder vind ik dat de christenen niet te bang waren om kritiek van niet-christenen serieus te nemen. Door beschuldigingen te weerleggen of fouten in andere opvattingen aan te stippen, gingen christenen de confrontatie aan.
’s Middags zijn er diverse workshops. In de workshop Werk en beroep in de Vroege Kerk leggen we de link naar nu en denken na over onze eigen beroepskeuze. De eerste christenen werkten puur om te kunnen leven en in de nood van de naaste te voorzien. We ontdekten al snel dat het tegenwoordig anders ligt. Een lijst met Verboden beroepen die er toen was, zou nu niet meer werken: Veel beroepen hebben een goede en een minder goede kant. Maar kun je een beroep uitoefenen dat vooral op zelfontplooiing of geld verdienen gericht is? Moet een beroep per se nuttig zijn voor de maatschappij? Volgens mij kun je op bijna elke plek christen zijn, of dat nu beeldhouwen of managen is. Wel moet je kritisch naar jezelf toe blijven en vragen durven stellen over je doel en je gerichtheid. Goed om hierover in gesprek te blijven.

Vrijdag
Na een heel korte laatste nacht is het inpakken en wegwezen. Van de vroegchristelijke kerk (die ook niet perfect was) heb ik deze dagen geleerd van hun onderlinge liefde, eenheid en lef om kritiek tegen te gaan. Het zet me aan het nadenken over hoe ikzelf als christen studeer, werk, praat. Een mooi statement van een apologeet om mee te nemen: ‘Wij spreken geen grote dingen, wij leven ze.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen