BOEKBESPREKING

Eddy Hallewas en Hans Mudde (red):
Luthers  gezien. Een  oude traditie  in een nieuwe kerk.
Uitgeverij Kok, Kampen; 208 blz.; € 24,90.
De Nederlandse lutheranen vormen binnen de Protestantse Kerk een kleine minderheid. Niettemin worden in de kerkorde de gereformeerde en lutherse traditie als gelijkwaardig naast elkaar gesteld. Om te voorkomen dat het lutherse geluid binnen de Protestantse Kerk zou ondersneeuwen, is ervoor gekozen de lutherse synode na de fusie in mei 2004 voort te zetten.
De bundel Luthers gezien is in opdracht van de lutherse synode geschreven door de leden van haar theologische commissie en enkele andere lutherse predikanten. In het voorwoord worden niet minder dan drie doelstellingen verwoord, waaraan de bundel dient te beantwoorden.
Ten eerste dient de publicatie van deze artikelen ertoe bij te dragen dat de lutherse traditie bewaard blijft (zie ook Ord. 4-23-1 van de Kerkorde).
Vervolgens komt zij tegemoet aan de vraag naar informatie wat de lutherse traditie vandaag te zeggen heeft.
Ten slotte beogen de artikelen een bijdrage te leveren aan het gesprek tussen de gereformeerde en lutherse traditie binnen de Protestantse Kerk.

In veertien artikelen, die niet alleen qua omvang maar ook in moeilijkheidsgraad van elkaar verschillen, worden verschillende aspecten van Luthers theologie voor het voetlicht gehaald. Aan de orde komen: rechtvaardiging, wet en evangelie, vrijheid, twee-rijkenleer, schrift en belijdenis, doop, biecht, avondmaal, kerk, ambt, Israël en de kerk, oecumene, liturgie en muziek. De bijdrage over liturgie betreft de schriftelijke neerslag van een interview met prof.dr. J.P. Boendermaker. De bijdragen eindigen met een suggestie om verder te lezen. Al lezend viel me op dat nergens in deze bundel verwezen wordt naar, dan wel het gesprek wordt aangegaan met de bundel Luther en het gereformeerd protestantisme van C. Graafland e.a. (ed.) (’s-Gravenhage 1982). In het Lutherjaar 1983, waarin ik begon met mijn studie theologie, was dat een van de eerste boeken die ik aanschafte naast de verplichte literatuur. De artikelen lenen zich ervoor om in een gesprekskring besproken te worden. Het is jammer dat de redactie er niet voor gekozen heeft gespreksvragen toe te voegen.
Het is goed dat te midden van alle boeken, bundels, bijlagen en tijdschriften waarin aandacht gevraagd wordt voor de reformator Johannes Calvijn, ook de stem van Maarten Luther gehoord wordt. Ik val Wonno Bleij direct bij wanneer hij opmerkt: ‘Luthers taal is een van de aantrekkelijkheden die het lezen van een Luthertekst boeiend maken’ (39). Daarnaast was hij buitengewoon muzikaal en had hij oog voor het troostende aspect van de muziek, wanneer kwade gedachten en aanvechtingen ons bestrijden. Aan de cantor in Freiburg schreef Luther: ‘Daarom, als u bedroefd bent, zeg dan: vooruit, ik moet voor onze Heer Christus een lied spelen … Komt de duivel dan weer terug en brengt u een zorg of treurige gedachte te binnen, verweer u dan opnieuw en zeg: Weg, duivel, ik moet nu voor mijn Heer Christus zingen en spelen.’ Het zou goed zijn wanneer in het Calvijnjaar – waarin ook al plannen gemaakt worden voor de grote Lutherherdenking in 1517 – het kerkelijk gesprek over de gemeentezang en de liturgie vanuit het lutherse en calvijnse gezichtspunt werkelijk op gang komt, zodat er over en weer oog komt voor de kracht van het gezongen Psalter en de rijkdom van de liederen uit de schat van de kerk der eeuwen.

Luthers gezien daagt uit tot gesprek over de vertolking in het heden van de Schrift en direct daarmee verbonden de belijdenisgeschriften. Een mooie voorzet geeft Eddy Hallewas waar het gaat over het huwelijk: ‘In de belijdenisgeschriften wordt het huwelijk niet primair beschouwd als de relatie tussen twee partners, maar als een bouwsteen om orde te scheppen in de wereld van het kwaad’ (64). Zo’n uitspraak nodigt uit om samen over de belijdenisgeschriften heen de Bijbel ter hand te nemen om in de 21e eeuw ‘de levende stem van het Evangelie’ te horen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen