Bange dominees?

Hij is een echte Veluwnaar. Een man van weinig woorden. Zeker als het om het geestelijke gaat. Maar als hij iets zegt, dan gaat het ook ergens over. En komt er een diep en rijp geloofsleven aan het licht. Het is bij hem zoals ds. L. Kievit het de Veluwse kinderen van God eens karakteriseerde: ‘Het is bij hen net als bij die oude dorpswinkels, weinig in de etalage maar veel in voorraad.’
Hij is ook van kindsaf tot op zijn oude dag een trouwe kerkganger. Heeft zogezegd een kerkbank versleten. Hij zat er niet om er te zitten, maar om op die plek gezegend te worden. Leeft vol verwachting bij de belofte, gedaan aan ‘al Gods volk’: ‘Daar zal Ik bij u komen en met u spreken van boven het verzoendeksel af …’ (Ex. 25:22). En in de loop der jaren haalde hij keer op keer zijn hart op aan deze ontmoeting, aan dit spreken Gods dat via allerlei dominees tot hem kwam. Door de preken heen nam God het Woord.

Onderscheiden
Het is hem oprecht een zorg dat dit levende geloof niet iets wordt van een voorbije generatie. Het straks bij wijze van spreken alleen nog voorkomt in een tweede deel van De eeuw van mijn vader, het boek van Geert Mak. De teruglopende kerkgang doet hem verdriet. Hij ziet het geestelijk gehalte van de gemeente verschralen. Hij is allerminst star en stijf. Al hoeft er voor hem niet iets te veranderen, hij heeft er geen last van als het gebeurt. Als het de kerkgang echt bevordert, mag er veel van hem. Echt een man die kan onderscheiden tussen hoofdzaken en bijzaken. Maar dan zo dat hij niet alleen de bijzaken weet te benoemen, maar ook duidelijk de hoofdzaak kan aanwijzen. Onlangs deed hij dat nog met een rake uitspraak vol milde wijsheid. Hij zei: ‘De dominees durven niets meer te zeggen, omdat ze bang zijn dat de mensen niet meer komen, maar de mensen komen niet meer omdat de dominees niets meer durven zeggen.’

Geen vage boodschappen
Dat is natuurlijk eenzijdig. Maar wel een schot in de roos. Een gerijpte gedachte. Toen ik het tot me door liet dringen, viel me een aantal dingen op. Allereerst heeft hij begrip voor al die banger wordende dominees die om mensen vast te houden steeds meer woorden van God inslikken … Hij snapt hun goede bedoeling. Tegelijk schudt hij echter zijn wijze hoofd over de gevolgde weg.
En gelijk heeft hij. ’t Is ook van de zotte. Denken dat je winst kunt boeken voor het Koninkrijk van God door in te leveren op haar geheimen. Wat baat het een dominee als hij de kerk vol krijgt, maar het ‘huis van God’ er niet voller op wordt? Is dat geen winst die vroeg of laat tot verlies lijdt? Me dunkt, valt dit inzicht niet onder de ‘eerste beginselen’ die een dominee sowieso in zijn hoofd (en hart) moet hebben?
Onze Veluwse broeder is ervan overtuigd dat dit middel erger is dan de kwaal. En ziet gebeuren dat de kerk daar eerder leger dan voller van wordt. Want, zo zei hij vervolgens kort en bondig: ‘… de mensen komen niet meer omdat de dominees niets meer durven zeggen’. Hij is geen socioloog, maar onderzoek bevestigt zijn constatering. Op vage boodschappen zitten steeds minder mensen te wachten. Klare taal, met een liefdevol hart gesproken en op de goede toon gebracht, blijkt vele malen aantrekkelijker. Er zijn ook vandaag voorbeelden van.

Tegen de stroom
Onze broeder heeft zijn wijsheid opgedaan door jarenlang om zich heen te kijken en goed op te letten. Noem hem gerust maar een ervaringsdeskundige. Nee, dat is hij niet ‘op zijn Jan boerenfluitjes’. Want zijn inzicht wordt gevoed door de vreze des Heeren. Het beginsel van alle wijsheid. En vanuit die ‘vreze’ spoort hij aan niet op te geven, maar tegen de stroom in te blijven roeien met de twee riemen die we hebben.
Hij blijft het eenvoudig geloven: waar het Woord opengaat, daar werkt de Geest … en waar die beide samenkomen, gebeurt het … daar wordt oogst binnengehaald, de gemeente gebouwd. Dat alleen behoedt voor verdere leegloop. Dat is de remedie tegen de terechte zorg van dominees: dat de kerkgangers van vandaag de kerkverlaters van morgen worden. Tussen de regels door hoor ik mijn ervaren broeder hopen dat de kerk er dan zelfs weer voller op zou kunnen worden. Hij bidt er dagelijks om. Heeft zo iemand geen recht van spreken …?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen