Geen water bij de wijn

Manhattan is een wijk met tientallen wolkenkrabbers en vele beroemde gebouwen. De beide torens van het Wereld Handelscentrum die op 11 september 2001 werden verwoest, stonden er. In Manhattan wonen ruim 1,6 miljoen mensen. De stad kent verschillende universiteiten met vele studerenden en docenten. Sinds enkele jaren bezoeken elke zondag zo’n zesduizend mensen er de kerk van Keller.

Pennsylvania
Timothy (Timotheüs) Keller werd in 1950 in de staat Pennsylvania in een luthers gezin geboren. Het gezin ging enkele jaren later over naar een kleine, behoudende methodistengemeente. Tim ging studeren aan de liberale Bucknell Universiteit in midden-Pennsylvania, waar hij in een grote crisis geraakte, omdat de studentenwereld met zijn maatschappijkritische vragen over het bestaan van God en het onrecht in de wereld botste met de traditionele opvoeding die hij van thuis had meegekregen. Veel steun vond hij in een christelijke studentenvereniging, die het geloof wist te verbinden met sociale betrokkenheid, waardoor het bij hem kwam tot persoonlijke overgave aan God.
Hij ging theologie studeren aan het Gordon-Cornwell Theologisch Seminarie, waar hij onder de indruk kwam van de geschiedenis van de grote Opwekkingen, en aan het Westminster Theologisch Seminarie, tijdens welke studie hij een overtuigd calvinistisch meisje, Kathy, ontmoette dat zijn vrouw zou worden. Ze bracht hem onder andere in aanraking met geschriften van Jonathan Edwards en C.S.Lewis. Tim werd predikant van een kleine Presbyteriaanse kerk in het arbeidersstadje Hopewell in Virginia, waar hij leerde op een heldere manier te preken en pastoraal met mensen om te gaan. Hij diende deze gemeente negen jaar.

Naar New York
In 1989 werd hij door de zendingscommissie van zijn kerk benoemd om onderzoek te doen naar de geestelijke noden in New York en naar de mogelijkheden om daar een kerk te stichten. Wekelijks kwam hij met vijftien mensen in een gebedsgroep bijeen om te bidden voor openingen voor het evangelie. Het gezin verhuisde met hun drie zonen naar New York. Een goede maand later werd een morgendienst gehouden en met Kerst was er een aantal van tweehonderdvijftig bezoekers. In tien jaar tijd groeide dat aantal in vijf diensten per zondag, verspreid over drie gebouwen, uit tot zesduizend. En dat in een enorme stadswijk vol jonge singles, studenten, ‘niet-traditionele’ huishoudens en, zoals Tim Keller schrijft, vele mondaine en hippe mensen van wie de meesten alleen maar kunnen lachen bij het idee kerk.
Toch doet de kerk wat de leer betreft geen water bij de wijn. De Redeemerkerk is een presbyteriaanse, calvinistische kerk, die voluit de drie-enige God belijdt, de Heilige Schrift aanvaardt als het Woord van God, de noodzaak van wedergeboorte en het geloof predikt, evenals Jezus’ middelaarswerk en Zijn wederkomst om te oordelen de levenden en de doden. Als ik studenten zou moeten lesgeven in de geloofsleer, schrijft Tim Keller, dan zou ik hen de hele Gereformeerde dogmatiek van Bavinck laten lezen.

Woord en daad
Een van de sterke kanten van de Redeemerkerk is dat men van het begin af aan op een evenwichtige wijze het geloof met het gewone leven weet te verbinden. De prediking is sterk gericht op de concrete vragen in deze tijd: Wie is God? Is er wel een God? Hoe kom ik met God in het reine? Waarom is de Bijbel betrouwbaar? Wat is wedergeboorte? Wat is het verschil tussen het christendom en andere religies? De gemeente wordt toegerust om christen te zijn temidden van de vele kritische vragen waarmee ze wordt geconfronteerd. Bij dit alles laat Tim Keller er geen onduidelijkheid over bestaan dat er geen weg is buiten het geloof in Jezus Christus.
Minstens zo belangrijk is dat de gemeente ook daadwerkelijk gemeente doordeweeks wil zijn, dat wil zeggen dat men oog heeft voor noden en zorgen (en vreugden!) van mensen die op hun weg worden geplaatst. Men wil, zo las ik, harten veranderen door ontmoeting met Christus en naar Jezus’ gebod de naasten liefhebben als zichzelf. Die naastenliefde kan betekenen: hulp bij het zoeken van woonruimte, bij maatschappelijke zorgen, ziekte of huwelijksproblemen, financiële hulp, eventueel in de vorm van een lening, enzovoort. Er zijn gebedsgroepen, groepen voor alleenstaanden, gehuwden, seksu-

Boeken van Tim Keller:
- In alle redelijkheid; Christelijk geloof voor welwillende sceptici.
- De vrijgevige God; recht naar het hart van het christelijk geloof.
Beide boeken zijn uitgegeven door uitgeverij Van Wijnen, Franeker.

eel beschadigden, voor ontmoeting en verantwoorde ontspanning, voor kinderen, muziekgroepen, enzovoort, waarbij elke groep geleid wordt door een getrainde leider, die lid is van de kerk. Ik geloof dat het een bijbelse opdracht is om voor de armen te zorgen, zegt Tim Keller, maar los daarvan, al zou het de enige opdracht van de kerk zijn om zielen te redden, dan nog zou ik aan hulpverlening doen vanwege de heel praktische reden dat het een goede ingang is bij mensen voor het evangelie. Het evangelie dient verspreid te worden door woord en daad om zo te komen tot sociale gezondwording van Manhattan, New York en ten slotte de gehele wereld.
Dat dit wel een erg hoge visie is, is duidelijk. Maar hééft het evangelie dat niet? Wil het evangelie niet levensveranderend werken in harten en levens van mensen?

Kerkplanting
Inmiddels beperkt Tim Keller zich niet tot New York maar wil hij zich, in samenwerking met kerken en mensen die zijn visie delen, inzetten voor kerkplanting in wereldsteden in de gehele wereld. In andere delen van New York kwam het al tot kerkplanting en zijn visie werd overgenomen in wereldsteden in Noord- en Zuid-Amerika en Europa, onder andere in Amsterdam en Rotterdam.

In alle redelijkheid
Tim Keller schreef vorig jaar een boek, dat in Amerika acht weken lang op de bestsellerslijst van The New York Times stond en onder de titel In alle redelijkheid ook in het Nederlands vertaald werd en inmiddels de vijfde druk beleeft. Het boek is de neerslag van de vele gesprekken die hij de afgelopen jaren met twijfelaars voerde en is zeer aan te bevelen aan allen die in aanraking komen met de vragen van de geseculariseerde mens in onze tijd. En wie komt dat niet? In zeven hoofdstukken ontzenuwt hij de bezwaren en twijfels die de moderne mens kan hebben tegen het christelijke geloof: Het kan niet waar zijn dat er maar één ware godsdienst is, hoe kan een goede God lijden toestaan?, het christendom is een dwangbuis, de kerk is verantwoordelijk voor heel veel onrecht, hoe kan een God van liefde mensen naar de hel sturen?, de wetenschap heeft het christendom ontkracht, en: je kunt de Bijbel niet letterlijk nemen. In zeven andere hoofdstukken beargumenteert hij de redelijkheid van het christelijke geloof: Aanwijzingen dat God bestaat, kennis van God, het probleem van de zonde, religie en het evangelie, waarom het kruis van Christus nodig was, de realiteit van de opstanding, en: de belijdenis van de drie-enige God.
Onlangs verscheen een tweede boek van hem: De vrijgevige God, dat handelt over, zoals hij het noemt, de gelijkenis van de Twee Verloren Zonen. Een derde boek van hem, dat (nog? ) niet in de Nederlandse taal werd vertaald, is Ministries of Mercy, waarin naar voren wordt gebracht dat we niet alleen geoordeeld zullen worden naar onze belijdenis of ons geloof, maar blijkens Jezus’ rede over het laatste oordeel in Mattheüs 25:31-46, ook bevraagd zullen worden naar onze daden.
Tim Keller mocht inmiddels bij een grote Amerikaanse tv-zender onder woorden brengen wat de betekenis is van Goede Vrijdag.

Vragen
Er zijn bij het bovenstaande best vragen te stellen. Is de opzet van de Redeemerkerk niet typisch grootschalig Amerikaans? Is het zomaar over te planten naar Europa en naar ons land? Gaat het in de kerk niet veel meer om kwaliteit dan om kwantiteit? Lijkt de Redeemerkerk niet meer op een geolied bedrijf dan een christelijke kerk? Hangt het welslagen ook niet veel af van het charisma van een of meer voorgangers, in dit geval Tim Keller en zijn medewerkers? Is er, gezien sommige vormen in de Redeemerkerk niet de spanning van kerk-zijn in de wereld en wereld-zijn van de kerk?
Liever zou ik vragen naar onszelf en onze gemeenten toe stellen: Is er bij ons groei of is er veeleer teruggang? En als er groei is, is dat vanuit andere kerken of groei omdat niet-gelovigen geraakt werden door het evangelie? En: kwaliteit is wel belangrijker dan het getal, maar lezen we niet verschillende malen in het boek Handelingen dat de gemeenten toenamen in getal? Is de prediking bij ons (ik sluit mezelf er bij in) niet dikwijls binnenkerkelijk gericht, soms met cliché-taal die minder trouwkerkelijken nauwelijks begrijpen dan dat mensen vanuit de Schrift zaken aangereikt krijgen waarmee ze uit de voeten kunnen in het dagelijkse leven? Is er onder ons niet dikwijls benauwdheid voor nieuwe vormen, waarbij de oude vormen verabsoluteerd worden? Hebben, zoals Tim Keller schrijft, de grootste problemen die mensen hebben met het christendom, niet veel meer te maken met de kerk dan met het evangelie, of is het eerder waar wat ik las in het boek Ooit evangelisch dat het vaak niet zozeer de zondaar is die vertrekt uit de gemeente, als wel de gemeenschap die faalt?
Kennisname van de Redeemerkerk en met name van In alle redelijkheid is in ieder geval voor ieder die de kerk ter harte gaat, uiterst leerzaam en verrijkend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen