Miskotte over de Afscheiding

Ter gelegenheid van het eeuwfeest in 1934 betuigen onder meer K. Schilder, G.M. den Hartogh en J.J. van der Schuit het goed recht en de betekenis van de Afscheiding. Waardering blijkt echter ook uit de woorden van de hervormde K.H. Miskotte in diens Korte nabetrachting over de Afscheiding van 1834. Hij schildert de ‘liberale ondernemer anno 1834’, die uit de hoogte neerkijkt op die ‘fijnen’.
‘En dan wéét ik het weer, dat die ‘afscheiding’ als strijd voor het exclusief recht van Gods Woord is geweest een beweging van diep en heilig belang, waarin (ondanks de zondigheid harer voortrekkers en volgelingen) krachten hebben gewerkt van hooger orde, dan wéét ik weer – dankzij meneers glimlach en geste – hoe dwars door dit mengsel van heldhaftigheid en kleinzieligheid iets is openbaar geworden, dat tenslotte gewichtiger is dan de grootste politieke omwenteling, dat daar door den dienst van eenvoudige, vaak eigenzinnige, soms werkelijk bekrompen menschen, het wezenlijke van het Evangelie weer is aan den dag gebracht voor de oogen van een zelfgenoegzaam geslacht, dat het bevrijdend Woord zich van daaruit heeft baangebroken naar ontelbare harten, dat de van haar wezen vervallen kerk in deze landen een vermaning heeft ontvangen van zoo indringende kracht, dat zij, eenmaal gehoord, niet meer kan worden vergeten.’
Als een terecht eerbewijs trekt Miskotte verbindingslijnen tussen de Afscheiding en de kerkstrijd in Duitsland in de jaren dertig van de vorige eeuw tegenover het opkomend nationaal socialisme. Hij spreekt van een menigte stemmen die van ongedachte actualiteit zijn: ‘stemmen die de vrijheid der kerk tegenover den staat uitroepen; stemmen die iets verkondigen van de heilzaamheid van offer en martelaarschap; stemmen die betekenisvol fluisteren aangaande de liefde tot Christus onder het eenvoudige volk; stemmen die van het amerikanisme, dat ook in de kerk binnendrong, ons terugroepen tot de onschijnbare stilte en de mystieke ernst van het gereformeerde levensgevoel, stemmen die ons aan de innerlijke éénheid van de belijdenis herinneren, tegenover de willekeurige accenten door zooveel verschillende ‘richtingen’ (en ook door de naaste kinderen der afscheiding zelve) naar tijd en gelegenheid met paedagoochelende tact en in onvermoeibaar polemischen zin gelegd … ja, wij zijn oprecht dankbaar, dat er toen zonder vele theologie en zonder veel organisatie eens duidelijk gezegd is: het Evangelie is iets totaal anders dan alle menschelijke religie en alle menschelijke moraal!’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen