Theologen uitgedaagd

In 1999 gaf het Heyendaal instituut een bundel artikelen uit onder de titel De theologie uitgedaagd. De centrale boodschap luidde dat de theologie alleen een positie binnen het wetenschappelijk domein kan behouden als zij zich zou verbinden met andere disciplines, zoals literatuurwetenschap, recht, economie, natuurkunde en gezondheidswetenschappen.
In de tien jaren die sindsdien zijn verstreken is van dit verbindingsprogramma weinig terechtgekomen. De marginalisering van de theologie heeft zich inmiddels binnen de Nederlandse wetenschappelijke wereld onverminderd doorgezet. Nu is het ontegenzeglijk juist dat in de wetenschap de meest spannende dingen zich voordoen op het grensvlak van een of meer disciplines. De denkfout in het Heyendaalprogramma was echter dat het bijeenbrengen van wetenschappelijke disciplines op zichzelf al zou helpen. Maar er gebeurt pas echt iets als wetenschappers van uiteenlopende achtergrond zich op hetzelfde probleem storten. Het versterken van de relevantie van de theologie is daarom pas te verwachten wanneer theologen zich, als theoloog, met niet-theologische probleemstellingen in durven te laten.
Het binnen-theologisch bestuderen van wat kerkvaders, hervormers of oud-vaders schreven of wat anderen daarover hebben opgemerkt leent zich prima als promotieonderwerp. Maar een proefschrift is slechts een eerste proeve van bekwaamheid tot het zelfstandig verrichten van wetenschappelijk onderzoek. Daarna komt het echte werk. De AOW-discussie, de opkomst van een partij als de PVV en andere actuele maatschappelijke ontwikkelingen roepen om theologische doordenking. Ik denk ook aan vraagstukken zoals de waardering van menselijke arbeid, de betekenis van solidariteit tussen generaties, de zingeving voor de steeds ouder wordende mens en de positie van het christendom in een multireligieuze samenleving. Het zijn stuk voor stuk thema’s die te belangrijk zijn om aan economen, psychologen, sociologen en juristen over te laten.
Op een dergelijke taak zijn alleen sterke theologische schouders berekend. De theoloog zal immers de grenzen van de eigen wetenschappelijke discipline moeten overschrijden en zich in niet-theologische vraagstukken moeten verdiepen. Dat kan alleen gevraagd worden van hen die in hun vakgebied tot grote hoogte zijn gestegen. Van een echte teloorgang van de theologie zou pas sprake zijn als er geen theologen meer gevonden worden die hiertoe bekwaam zijn.

Groot maatschappelijk vraagstuk vraagt om grote theoloog

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen