GLOBAAL BEKEKEN

Van Henri Nouwen, schrijver van Eindelijk thuis, verscheen nu Thuiskomen. Verdere gedachten bij Rembrandts ‘De terugkeer van de verloren zoon’ (uitg. Lannoo, Tielt):

Ik ben Nederlander. Rembrandt is Nederlander en Van Gogh is Nederlander. Deze Nederlandse schilders zijn zeer diep in mijn hart doorgedrongen en daarom zijn ze in mijn gedachten, nu ik tot jullie spreek. Ze zijn mij tot troost geworden en als woorden me ontbreken, als ik alleen nog maar tranen heb voor wat er met mij gebeurt, dan kijk ik naar Rembrandt of naar Van Gogh. Hun leven en hun kunst genezen en troosten me meer dan wat ook.
Rembrandt heeft het schilderij van de verloren zoon geschilderd tussen 1665 en 1667, tegen het einde van zijn leven. Als jong schilder was hij populair in Amsterdam en succesvol met opdrachten voor portretten van alle belangrijke mensen van zijn tijd. Hij stond bekend als arrogant en twistziek, maar bewoog zich in de kringen van de zeer rijken in de samenleving. Geleidelijk aan ging het echter steeds slechter met hem: Eerst verloor hij een zoon. Vervolgens verloor hij zijn oudste dochter. Daarna verloor hij zijn vrouw. Toen stierf in een krankzinnigengesticht de vrouw met wie hij samenleefde. Vervolgens stierf de tweede vrouw met wie hij getrouwd was. Toen verloor hij al zijn geld en zijn roem. En kort voor hijzelf stierf, stierf zijn zoon Titus.
Dit schilderij is gemaakt door een man die in zijn leven een immense eenzaamheid beleefde. Rembrandt had doordat hij deze overweldigende verliezen moest verwerken en zelf vele doden stierf, een zeer bitter, boos en rancuneus mens kunnen zijn geworden. In plaats daarvan is hij uitgegroeid tot de man die een van de meest intieme schilderijen aller tijden heeft kunnen schilderen: de Terugkeer van de Verloren Zoon. Dit schilderij heeft hij niet kunnen schilderen toen hij jong en succesvol was. Nee, hij kon het erbarmen van een blinde vader pas schilderen toen hij alles kwijt was: al zijn kinderen op één na, twee vrouwen, al zijn geld, evenals zijn goede naam en populariteit. Pas daarna kon hij dit doek schilderen en hij heeft het geschilderd vanuit innerlijk besef van wat Gods barmhartigheid was. Zijn verlies en zijn lijden hebben hem op de een of andere manier ontledigd zodat hij totaal en intens Gods barmhartigheid heeft kunnen ontvangen. Toen Vincent van Gogh dit schilderij zag, heeft hij gezegd: ‘Je kunt dit schilderij pas maken als je vele doden gestorven bent.’ Rembrandt heeft het alleen kunnen doen, omdat hij zóveel doden gestorven was dat hij ten slotte wist wat het werkelijk betekent terug te keren tot Gods barmhartigheid.

Uit het recent verschenen boek Voor de verandering van Sake Stoppels (uitg. Boekencentrum, Zoetermeer) een fragment over (on)zakelijkheid in de kerk:

Het gaat in de kerk immers ten diepste om ‘de zaak’ van het evangelie en dat maakt dat inzichten uit de wereld van het management en de organisatie-ontwikkeling niet zonder meer kunnen worden overgezet naar de kerk. ‘De zaak’ van de kerk vraagt altijd ook om ónzakelijkheid.
Een predikant kreeg een beroep. Hij nam dat serieus, maar aarzelde sterk om het aan te nemen, omdat hij het prima naar zijn zin had in zijn huidige gemeente. In allerlei opzichten zou het ook een stap achteruit zijn omdat deze stadsgemeente minder floreerde dan zijn huidige en ook over veel minder kader beschikte. Hij sprak een bevriende manager die hem voorstelde de pro’s en contra’s van een overstap in een matrixje uit te schrijven. ‘Zo doen we dat bij ons altijd als we een beslissing moeten nemen.’ De matrix werd gemaakt en het resultaat wees maar één kant op: blijven in zijn huidige gemeente. ‘Dus moet ik het beroep aannemen’, was de conclusie van de predikant. Het bleek een stap te zijn die leidde tot jaren van vruchtbare arbeid in een gemeente waarin een neerwaartse trend werd omgebogen in groei, zowel kwalitatief als kwantitatief.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen