BOEKBESPREKING

Rinse Reeling Brouwer & Wim Kloppenburg (red):
Om te gedenken. Over de noodzaak van liturgie.
Uitg. Kok,  Kampen; 1`44 blz.; € 18,59.
Het hier besproken boek stamt uit de kring van de Amsterdamse school. Zoals zo vaak met haar publicaties vergaat het mij ook nu: veel herkenning en waardering, soms echter bevreemding en tegenspraak. Verder zijn haar uitgaven altijd goed voor een aantal ferme uitspraken (zie beneden).
Het kernwoord waarmee het wezen van de liturgie wordt aangeduid, is ‘gedenken’. Daarom cirkelt in principe elke bijdrage. Boeiend zijn de interviews met twee nestores op het gebied van de liturgie: prof. Rudolf Boon en dr. Willem Barnard. Voor eerstgenoemde is de liturgie in haar kern de praesentia realis, de werkelijke aanwezigheid van Christus. Dat is het mysterium fidei, het geheimenis des geloofs. Hij vult dat in vanuit Augustinus, die spreekt over de drievoudige betekenis van het corpus Christi, het lichaam van Christus.
Ten eerste is het het lichaam van Christus waarvan wij belijden dat het is gekruisigd en opgestaan.
Vervolgens is dat het sacrament.
En ten derde (Paulus) de gemeente. Diepzinnig zegt Augustinus dan tegen de gemeente: ‘Uw geheimenis ligt op tafel.’ Als ik (HJL) zoiets lees, denk ik: ja, dat is het!
Willem Barnard vaart uit tegen de ‘praterigheid’ van het protestantisme. ‘Ik luister ’s zondagsmiddags naar de uitzendingen van wat meer zwaar georiënteerde protestantse kerkdiensten. (…) Daar merk je dan dat zo’n predikant niet gewoon begint met ‘Genade en vrede’, maar dat zegt met een omweg van ‘ik mag u namens God groeten’.’ Hij heeft er geen goed woord over. Terecht, dunkt me.
De Lutherse prof. Boendermaker schrijft een beknopt artikel. Maar wat een trefzekere uitspraken! Bijvoorbeeld: ‘Schrijf een dienst niet af als je er "niks" bij gevoeld hebt. Er kan ook dan een zaad gezaaid zijn dat zijn tijd nodig heeft.’
Van ds. A.P.J. Ligten, predikant te Sneek, is er een artikel over het gebed. Ik vroeg mij af of hij het persoonlijk gebed niet onderwaardeert. Tegelijk leert hij ons iets van de waarde van vaste gebeden, aan de hand onder andere van Psalm 22:4, waar staat dat God troont op de lofzangen Israëls. ‘Maar als het afhangt van onze momenten van inspiratie, dan is die troon niet veel meer dan een krukje.’ Zo’n uitspraak is er om ter harte genomen te worden.
Nog meer boeiende artikelen vullen de bundel. Ik denk aan een meditatie van drs. Mirjam Elbers over een lied van Ad den Besten: bevindelijk met als ondertoon de theologie van het kruis en enige maatschappijkritiek. En niet te vergeten een bijdrage van dr. Rinse Reeling Brouwer naar aanleiding van preken van Miskotte, verschenen in Verzameld Werk XIII. Of een felle recensie van prof.dr. R. Zuurmond over bundels die de achtergrond van de Nieuwe Bijbelvertaling uit de doeken doen. Wat hij van de NBV vindt? ‘Deze NBV als ‘dé Bijbel’ op alle kansels in onze kerken, dat zou een grof schandaal zijn!’

Wie – op tegendraadse wijze – bijgeschoold wil worden op het vlak van de liturgie, leze dit boek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen