'Dat oudje' verdient respect

Het afhankelijk worden van een ander is iets waar de meeste ouderen veel moeite mee hebben. Om hulp te vragen moet je over een grote drempel en het geeft ook een onmachtig gevoel. Wie hulp biedt moet zich daarom realiseren dat het gemakkelijker is om hulp te geven dan om hulp te vragen. Een voorbeeld van een positief ingestelde oudere is de mevrouw die weet dat ze een ernstige ziekte heeft en niet lang meer zal leven. Toch probeert ze nog een reisje mee te maken. Na afloop zegt ze: ‘Dit zal wel de laatste keer zijn, maar de Heere vraagt toch niet van mij dat ik thuis moet blijven. Het uitje heeft veel van me gevraagd, maar ik heb ervan genoten en de komende dagen rust ik wel weer uit.’

Verliezen
Dikwijls zeggen ouderen ‘Het wordt zo eenzaam om ons heen.’ Dat is begrijpelijk, want bij het ouder worden nemen de verliezen ook toe. Hoe vaak hebben ze niet bij het graf gestaan van een geliefde? Soms kan een oudere dierbaren bij het leven al niet meer ontmoeten, omdat hij of zij zich niet meer kan verplaatsen. ‘Och’, zei onlangs iemand, ‘gelukkig hebben we de telefoon nog. Ik bel elke week naar mijn zuster. Toch mis ik de persoonlijke ontmoeting erg. Dat doet pijn.’ Zo wordt de wereld kleiner.
Soms hebben ouderen ook minder belangstelling voor wat om hem of haar heen gebeurt. Dit neemt niet weg dat wie ervoor openstaat, nog steeds veel kan leren van de schat aan wijsheid en levenservaring die een oudere met zich meedraagt. Een luisterend oor en echte belangstelling, met hier en daar een vraag, zijn niet alleen goed voor de oudere, maar verrijken de ander ook. Het levensverhaal dat iemand vertelt, heeft waarde, ook al hoor je het voor de tweede keer. Zo kun je pas echt met iemand meeleven.

Vakantie
Familiebanden worden bij het ouder worden steeds belangrijker en wat is het fijn als een oudere vader of moeder regelmatig bezoek krijgt van kinderen en kleinkinderen. Het is belangrijk dat kinderen hun vader of moeder op leeftijd zoveel mogelijk deelgenoot proberen te houden van het werk en de belevenissen van kinderen en kleinkinderen. En wat is er heerlijker als kind te ervaren dat er een vader of moeder is met wie hierover kan worden gepraat, dat vreugde en verdriet kunnen worden gedeeld en te weten dat dit alles een plaats krijgt in het gebed? De vakantieperiode is voor veel mensen op leeftijd moeilijk. Kinderen en kennissen verblijven in het buitenland, wat maakt dat het gevoel van eenzaamheid toeneemt. Dikwijls uit zich dit ook in meer lichamelijke klachten. Laten kinderen daarom proberen de vakanties zo te regelen dat niet iedereen tegelijk in het buitenland is. Ook al is het net over de grens, in de beleving van ouderen zijn de kinderen en is de naaste familie ver weg en missen ze in deze periode de vertrouwde contacten.

Opluchting
Juist in deze levensfase komen pijnlijke of verstoorde gezinssituaties naar boven. Hier kunnen mensen flink over tobben. Als er de mogelijkheid is om zaken uit het verleden te herstellen, dan is dat voor beide partijen winst. Het kan opluchten als je vergeving kunt vragen voor dingen in het leven die niet goed zijn geweest. Dan komt de weg vrij om los te laten, wat toch eens moet gebeuren. Mensen op leeftijd verdienen een respectvolle houding van anderen. Ook als iemands gedachten minder worden, horen we niet te praten over ‘dat oudje’ of ‘dat mensje’. Het zijn volwassen mensen en zo horen ze ook aangesproken te worden. Dat geldt ook voor ambtsdragers. ‘Denk aan onze oudjes’ in een kanselafkondiging of kerkbodebericht is ongepast.

Kerk
Iemand blijft tot aan zijn dood lid van de kerkelijke gemeenschap waartoe hij behoort. Hierin heeft de kerk een opdracht, en die mag ze niet uit handen geven door alles over te laten aan een instelling. De Bijbel is hier zeer duidelijk over. Het grote gebod is 'de Heere uw God liefhebben boven alles en de naasten als uzelf.' In dit gebod zit besloten dat we zorg moeten hebben voor de ouderen en kwetsbaren in de gemeente. Jezus Zelf is ons hierin voorgegaan. Wij mogen de bijbelse opdracht tot barmhartigheid niet naast ons neerleggen, zeker niet in een tijd waarin veel veranderingen zichtbaar zijn.
Wat kunnen kerken en gemeenteleden doen ten aanzien van ouderenzorg? Belangrijk zijn een luisterend oor, het ondersteunen van de mantelzorgers (ouderen die voor hun zieke echtgeno(o)t(e) zorgen) en het overnemen van kleine taken om ouderen te ontlasten.
Ik denk aan een thuiswonend echtpaar, van wie de vrouw begint te dementeren. Haar echtgenoot verdoezelt het nog een beetje. Schaamte speelt hierbij vaak een rol. De impact voor de echtgenoot wordt in dergelijke situaties dikwijls onderschat. Aan de ene kant moet hij verwerken dat de relatie niet meer gelijkwaardig is. Aan de andere kant is er zorg om zijn vrouw en ziet hij haar steeds verder afglijden in het proces van dementie. Hoe lang houdt hij dit vol? Hoe kan hij door de kerk worden ondersteund, zodat hij er toch eens uit kan, even uit dat altijd terugkerende kringetje?
Diep gaat ook de pijn als je merkt dat in zo’n situatie bepaalde geloofszaken niet meer worden herkend. Het is ingrijpend als je de eerste keer merkt dat de ander vergeet te bidden voor het eten. Dikwijls moet ik dan denken aan Prediker 12:1: ‘En gedenk aan uw Schepper in de dagen van uw jongelingschap, eer dat de kwade dagen komen en de jaren naderen waarvan gij zeggen zult: Ik heb geen lust in dezelve.’

Wat is voorbede in zo’n fase belangrijk en hoe bevrijdend is het te ervaren dat er 'een Voorbidder in de hemel is, Die ook ter rechterhand Gods is en voor ons bidt' (Rom. 8:34b).

Sandwich
Dat geldt ook voor kinderen die ervaren dat hun ouders het alleen niet meer redden en hen zoveel mogelijk ondersteunen in de thuissituatie. Hoe lang houden zij dit vol? Ook voor hen verandert de relatie en het contact. Is er nog herkenning? Kinderen kunnen als een sandwich klem komen te zitten tussen de zorg voor de ouders en eigen gezin en/of werk.
Voor de kerk kan het een prachtige taak zijn om ouderen en eenzamen te ondersteunen in hun netwerk. Dikwijls is er eens per maand of twee maanden een ouderenmiddag. Zou het niet mogelijk zijn dit regelmatiger te organiseren, bijvoorbeeld met daaraan gekoppeld een warme maaltijd? Overdag is er vast wel een kerkzaal leeg. Er kunnen activiteiten worden georganiseerd die passen bij de ouderen van onze kerken. Ouderen kunnen met elkaar hun verdriet en zorgen delen. Waarom zou de gemeente dit overlaten aan neutrale instanties? Een levende gemeente hoort ook hierin haar taak te verstaan en om onze ouderen heen te staan als de moeite en verdriet komen.

Wirwar
Met de wirwar van regelgeving weten veel ouderen ook geen weg. Naast het loket van de burgerlijke gemeente zou zich ook binnen de kerk iemand moeten bekwamen die op de hoogte is van alle mogelijkheden en hierin kan adviseren. We leven in een tijd waarin we niet alles lauw lauw kunnen laten; er is werk aan de winkel en de kerk zal alert moeten zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen