Manhattanverklaring

In een pessimistische bui wil je wel eens denken dat alles in kerk en cultuur, maatschappij en wereld achteruit gaat. Maar dat er ook goede en inspirerende dingen gebeuren, bleek eind vorige maand, toen honderdvijftig vooraanstaande Amerikaanse geestelijken, leiders en wetenschappers de Manhattan Declaration tekenden. Ze stelden ‘onder geen beding’ hun christelijke gewetens te zullen verzaken. De verklaring gaat over de heiligheid van het leven, het traditionele huwelijk en godsdienstvrijheid. De publicatie bevat ook een oproep aan christenen om trouw te blijven aan hun overtuigingen.

Niet zwijgen
De Manhattanverklaring is het resultaat van meer dan één maand van dialoog tussen orthodoxe, evangelische en katholieke leiders. Het hoogtepunt was een bijeenkomst van ongeveer honderd leiders in New York eind september.

Ze stellen: ‘Wij zijn christenen die ons hebben verenigd om over alle historische grenzen of kerkelijke verschillen heen voor ons recht op te komen te spreken en handelen ter verdediging van deze waarheden. Wij beloven aan elkaar en onze medegelovigen dat wij ons door geen macht op aarde, cultureel of politiek, tot zwijgen zullen laten brengen. Hoewel wij onze plicht erkennen om wetten te volgen, of wij deze nu goed vinden of niet, ligt dit anders wanneer deze wetten ernstig tekortschieten of iets vereisen dat onjuist of immoreel zou zijn.’

Daarnaast maakten zij expliciet kenbaar geen gehoor te zullen geven aan ‘verordeningen die onze instellingen dwingen mee te werken aan abortus, embryovernietigend onderzoek, actieve euthanasie of enige andere vorm die tegen het leven ingaat. Evenmin zullen wij buigen voor een regel die ons dwingt immorele vormen van partnerschap aan te nemen.’

Urgent
Charles Colson, bekend Amerikaans christelijk leider en initiatiefnemer en ondertekenaar van de verklaring, ervaart het interkerkelijke optrekken in dezen als een ‘voorsmaak van de hemel’. De reacties zijn overweldigend. Duizenden mensen bezoeken de site en onderschrijven de verklaring. Het aantal stijgt per minuut; maandagochtend stond de stand op 289.000. Volgens Colson is dit krachtige spreken hoogst urgent, juist vanwege de weerstand en aanvallen die vandaag vanuit de samenleving op de waardigheid van het leven, de heiligheid van het huwelijk en de vrijheid van geweten worden gedaan. Het gaat in dezen niet om een politieke actie, waarbij een stevige vuist wordt gemaakt, maar om een duidelijk signaal van volgelingen van de gekruisigde en opgestane Christus, juist in deze tijd. Bovendien zou de verklaring, die mensen uit de diverse kerkelijke denominaties verbindt, een krachtige stimulans kunnen zijn voor herleving van de kerk.

Klassiek
De vraag is of de verklaring weer een typisch voorbeeld van Amerikaans optimisme en gebrek aan realiteitszin is. Maar dat is te simpel; de verklaring maakt namelijk een krachtig statement. Daarbij valt op hoe klassiek (en tegelijk actueel) de onderwerpen zijn.
Groen en duurzaam – vandaag niet onmodieus – komen niet in de verklaring voor, leven en dood wel. Wanneer de verklaring trouwens resultaat is van samenspreken van verschillende groepen christenen, is er alleen maar winst.
Het krachtige, compromisloze van de verklaring doet ergens weldadig aan, juist in onze Nederlandse context, waar eindeloos gepolderd wordt, tot in de kerk en gemeente toe. Stelt het evangelie niet telkens voor een (belijdende) keuze op alle terreinen van het leven? Bovendien verdient elke poging tot herleving van de kerk onze bijval.

Voorbeeld
Je kunt je afvragen wat de betekenis van de verklaring uiteindelijk zal zijn. Als je op de letter en komma let, dan valt hier en daar allicht het een en ander te nuanceren.
Maar wie daarop uit is, heeft niet goed de geest en de intentie van de verklaring geproefd. Moeten we als Nederlandse christenen niet uitspreken dat dit appèl ons – in navolging en dankbare gehoorzaamheid aan de Schrift – na aan het hart ligt en ten voorbeeld is? Staan ook in ons land niet de waardigheid van het leven, de heiligheid van het huwelijk en de vrijheid van meningsuiting enorm op de tocht? Wie denkt van niet, steekt zijn hoofd flink in het zand.
De intolerantie jegens christenen groeit. Wie vandaag God wil dienen, doet dat in een samenleving die zich meer en meer van Gods geboden vervreemd heeft. Maar laten we ons niet opsluiten in ons kleine hoekje; God verdient ieders aanbidding.

Kort geleden klonk in ons land de oproep om als orthodoxe christenen nadrukkelijker in de samenleving present te zijn, niet zozeer door een (zoveelste!) instituut in het leven te roepen, maar door meer harmonie en samenwerking tussen bestaande orthodox-christelijke organisaties. Misschien met de Manhattanverklaring als krachtig inspiratiemodel?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen