Preken willen soms te vol zijn

Welke predikant worstelt niet wekelijks met de vraag ‘Hoe breng ik de boodschap van de tekst zo over dat deze landt bij de hoorder?’ Aansprekend preken, dat is het verlangen. Niet om het vlees te strelen, omdat de preek zo mooi was, maar om schapen bij de Herder te brengen en te houden. Dat is voluit het werk van de Heilige Geest, dat geloven en belijden we van harte. Tegelijk is het ook voluit de verantwoordelijkheid van de predikant om aansprekend te preken. Dat is geen kunstje, dat je leren kunt, maar heeft alles te maken met het ontwikkelen en trainen van preekvaardigheden.
In dat besef heeft een twaalftal predikanten zich dit jaar (weer) op Hydepark twee dagen onder leiding van communicatiedeskundige drs. A. Slob en dr. P.J. Visser intensief beziggehouden met de vraag hoe je vandaag aansprekend en to the point kunt preken vanuit de Heidelbergse Catechismus. Zowel bij de leiding als de deelnemers onderling was er sprake van respect en openheid, en daarom van vertrouwen en veiligheid, waardoor het spannende tegelijk ook iets ontspannends kreeg.

Preek inleveren
Wat het theoretische gedeelte betreft kregen de deelnemers van dr. P.J. Visser twee boeiende lezingen voorgeschoteld. De eerste ging over actualisering van de oorspronkelijke bedoeling, de tweede over de ethiek van de catechismus. Hoofdmoot vormde echter het praktisch bezig zijn met de preken.
Uitgangspunt was een preek over Zondag 33, over de waarachtige bekering. Iedereen had vooraf een preek daarover ingeleverd en deze werden aan de hand van diverse invalshoeken onderling besproken. Dat was soms confronterend, maar daarom juist ook leerzaam. Zijn we misschien te bang om kritisch naar onszelf te (laten) kijken, uit angst om af te gaan? Maar wat is het heilzaam dat toch bij jezelf toe te laten. Ontdekkend, omdat je een spiegel voorgehouden krijgt, door vragen als: ‘Hoe denk je dat overkomt wat je hier zegt?’ en ‘Beleef je dat zelf nu ook zo, wat je hier beweert?’ Ontdekkend – en bemoedigend – dat anderen met dezelfde problemen blijken te worstelen als jij.

Worst
Deelnemers aan de cursus ontdekten dat hun preken vaak veel te vol zijn, als een gestopte worst. Valkuil blijkt ook vaak te zijn dat predikanten een emmer vol waarheden over de hoorders leeggieten, waardoor de preek theologisch en dogmatisch gezien misschien wel sluit als een bus, maar intussen over de hoofden heen kan gaan. Het is van belang als predikant naar de hoorder ‘af te dalen’, hem in zijn concrete situatie op te zoeken. Het gaat erom niet alleen betogend maar vooral om existentieel te preken. De prediker dient niet alleen als verkondiger en onderwijzer op de kansel staan, maar ook als medemens, oftewel dialogisch te preken.
Als handvatten hiervoor werden meegegeven: vraag je met betrekking tot wat je betoogt voortdurend af: Hoezo? Hoe dan? Waarom? In dat alles moet ook meewegen hoe je zelf in het ‘bepreekte’ staat. Wat doet het met mezelf ? En hoe breng ik dat zelf in praktijk? Dat was voor velen een eyeopener. Jezelf zulke vragen stellen in het proces van de preekvoorbereiding is van grote invloed op de manier van preken.
Zo wordt de preek meer sprekend en aansprekend, omdat je dichterbij de hoorder komt. Niet om eigen ervaringen tot norm te verheffen, maar om zowel in de diepte als in de hoogte meer van Godswege te ontvouwen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen