School voor Romakinderen

H et accent van de reis ligt op het bezoeken van de door HOE gestichte en ondersteunde Romaschooltjes. Dit gedeelte van Oekraïne, de Unterkarpaten, is van oorsprong Hongaars en dat is duidelijk te merken. De taal is Hongaars, de tijdsaanduiding is Hongaars en voor praktische zaken gaan de mensen vaak naar Hongarije.

Veel Oekraïense Hongaren hebben geleden tijdens de Tweede Wereldoorlog en de communistische overheersing. En dat is merkbaar. De mensen komen somber, gesloten, afstandelijk over en lijken een bang om zich te uiten of open te zijn. Het verleden drukt hen, er is armoede en de leefomgeving ziet er vaak troosteloos uit. Die triestheid en geslotenheid zijn ook zichtbaar en merkbaar in de Hongaarse Hervormde Kerk ter plekke.

Discriminatie

Via het evangelisatiewerk is HOE in contact gekomen met zigeuners (Roma) die veelal onder zeer slechte omstandigheden in kampen buiten de dorpen bij elkaar leven. Na de Wende, de val van het communisme in Oost-Duitsland in 1989-1990, ontstaat er op diverse plaatsen een geestelijke opwekking en komen veel zigeuners tot geloof. Er worden ook kerkjes gebouwd. Deze Roma leven gescheiden van de overige bevolking. Zij hebben een eigen cultuur en willen die ook bewaren. Ze wonen al eeuwen in Oost-Europa. Net als de Joden hebben ze zeer geleden in de concentratiekampen van de nazi’s en veel Roma zijn daar omgekomen. Nog steeds worden Roma ernstig gediscrimineerd door de bevolking, óók door christenen.

School

In principe is er voor iedereen in Oekraïne staatsonderwijs. De praktijk is echter dat er maar heel weinig Romakinderen op staatsscholen te vinden zijn. Als ze al naar school gaan, worden ze door medeleerlingen en docenten vaak zo getreiterd dat ze het na korte tijd wel voor gezien houden.

Romakinderen zwerven – mede daardoor – veel op straat. De huizen waarin de Roma wonen zijn slecht en armoedig. Ze hebben nauwelijks of geen besef van hygiëne en hebben te kampen met veel ziekte en ondervoeding.

Verscheidene evangelisten en andere missionair bewogen christenen trokken zich het lot van deze mensen aan. Zij zagen dat de Romakinderen de aansluiting missen bij het onderwijs en daardoor geen enkele kans hebben zich te ontwikkelen en een plaats in de maatschappij te verwerven. Maar vooral dat er een missionaire taak ligt: de kinderen vertellen van de Heere Jezus. Zij zijn met steun van Stichting HOE op kleine schaal begonnen met kleuter- en preonderwijs (voorbereidend onderwijs tot ongeveer groep 4 en 5).

Het is bijzonder om te zien hoe enthousiaste christenen, met weinig financiële middelen maar geïnspireerd door het geloof, zich in-

zetten voor deze kinderen aan de zelfkant van de samenleving. Zij stralen liefde uit en houden zichtbaar van hen.

In Szúrte bezoeken we een jonge onderwijzeres. De school ziet er verzorgd uit en ze werkt samen met gemotiveerde collega’s. Ook met de kinderen gaat het goed. Stralend reageert ze: ‘We hebben een geweldige God!’ Dát is haar geheim.

Basis

Het doet me wat als ik zo’n twintig kleuters in een kerkzaaltje zie bidden en hoor zingen over Jezus. Ze zijn schoon, hebben hun handjes gewassen, zitten op stoeltjes en blijven daar ook zitten. Er is orde en ze luisteren. Ze zijn bezig met voorbereidend schrijven, kleuren en puzzelen. Dat hebben ze allemaal al geleerd op school. Maar ook dat ze het toilet moeten gebruiken, en hoe. Thuis leren ze dat niet; ze hebben er geen toiletten en evenmin stromend water. Is het dan vreemd dat deze kinderen bepaald niet fris ruiken en niet weten hoe ze zich in de maatschappij moeten gedragen? Ze hebben dergelijke basiszaken niet van huis uit meegekregen en hun ouders zijn vaak analfabeten.

De Romaman die voor de klas staat is klein en gebocheld. Schrijven kan hij niet zo goed, maar van de Heere Jezus vertellen wel. En zingen en muziek maken ook. Geweldig. Er gebéurt wat in het leven van deze kinderen. Ze krijgen iedere dag een warme maaltijd op school en ze leren netjes te eten, zonder te knoeien. Dat wordt opgemerkt. Niet alleen door de mensen in het kamp, maar gelukkig ook door de overheid: minder straatkinderen, minder ruzies, minder criminaliteit.

Nieuwe wereld

Het is de bedoeling dat de kinderen na het preonderwijs overstappen naar het staatsonderwijs. We bezoeken verschillende scholen, in diverse stadia van ontwikkeling. Het is mooi om te zien hoe de kinderen opbloeien. Er gaat echt een nieuwe wereld voor hen open. Ook voor hun ouders. Want die krijgen via hun kinderen ook met de school te maken en worden er als dat mogelijk is bij betrokken. Dit mooie stukje kerkenwerk aan de basis wordt gefinancierd en begeleid door Stichting HOE. Regelmatig reizen vrijwilligers van de stichting naar Oekraïne om het werk te controleren, afspraken te maken, mensen te betalen en te bemoedigen en samen naar de toekomst te kijken. Zo nodig worden vanuit Nederland schoolmeubels, leermiddelen of andere zaken gebracht. En dan ervaar je hoe je met een paar duizend euro heel veel kunt doen.

Verschil

Wat is nu het belangrijkste van het werk? Dit: dat ook deze zeer gediscrimineerde kinderen mogen horen dat God tegen hen zegt: ‘Ik heb je lief!’ En dat die liefde zichtbaar en tastbaar wordt door de aanwezigheid van christenen die hen met liefde, zorg en aandacht omringen. Ik heb me weer gerealiseerd dat het er echt toe doet welke keuzes je als christen maakt in je leven. Ze kunnen hét verschil maken in het leven van anderen. Ook al is het twintig jaar na de Wende en de val van de Muur, ons gebed, onze hulp en onze steun zijn van levensbelang voor deze Roma. Helpen waar geen helper is.

Gera Geluk-van de Werken

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen