Meer dan alleen spannend

O ktober vorig jaar kwam zijn jongste boek uit, Het Verloren Symbool. Alleen al in de Amerika en Groot-Brittannië weren de eerste dag meer dan 1 miljoen exemplaren verkocht. De eerste Nederlandstalige oplage telt een half miljoen exemplaren en vandaag, een halfjaar later, prijkt de titel nog onder de bestsellers. Net als zijn andere boeken gaat het om een uiterst spannende thriller, waarin historische en wetenschappelijke feiten en fictie (verzonnen verhaal) elkaar afwisselen.

Dan Brown is schrijver, popzanger en pianist, die in 1954 in de Verenigde Staten werd geboren. Hij studeerde kunstgeschiedenis en Engelse literatuur, gaf Spaanse en Engelse les en schreef liedjes. Vooral werd hij echter romanthrillerschrijver, waarbij hij geholpen werd door zijn kunstzinnige vrouw met wie hij tevoren grondig onderzoek deed om zijn boeken in een juiste historische en/of wetenschappelijke context te plaatsen.

De Da Vinci Code

Het meest werd Brown bekend door zijn in 2004 verschenen roman De Da Vinci Code, die maandenlang de bestsellerlijst aanvoerde. Wereldwijd werden er in 44 talen meer dan 81 miljoen exemplaren verkocht, waarvan 3, 5 miljoen in het Nederlands. Het boek beschrijft de fictieve zoektocht naar de zogenaamde heilige graal, de schotel of kelk die Jezus bij het heilig avondmaal gebruikt zou hebben. In De Da Vinci Code wijst de heilige graal echter naar de relatie die er zou zijn geweest tussen Jezus en Maria Magdalena, welke relatie door de Rooms- Katholieke Kerk en de organisatie Opus Deï sinds het concilie van Nicea verborgen zou zijn gehouden maar die bekend was bij het genootschap Priorij van Sion.

Een grote rol speelt daarin de bekende schildering van het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci, die volgens het boek codes zou bevatten die naar de relatie van Jezus en Maria Magdalena wijzen en waarin rechts van Jezus niet Johannes maar Maria Magdalena zou zijn afgebeeld. Maria Magdalena zou ook nakomelingen van Jezus hebben gehad.

Het boek werd in 2006 verfilmd, terwijl er ook een computerspel is uitgebracht waarin je in de rol van een van de hoofdrolspelers al puzzelend over geheime codes en dwalend door kerken en musea de verhaallijn van de film kan volgen om de heilige graal te vinden.

Kritiek

Onnodig te zeggen dat De Da Vinci Code door christenen en vooral door de Rooms-Katholieke Kerk werd afgewezen. Ook op wetenschappelijke gronden werd het boek zwaar bekritiseerd. Onder andere werd aangetoond dat er in de omvangrijke nalatenschap van Leonardo da Vinci niet de geringste aanwijzing voor een relatie tussen Jezus en Maria Magdalena is te vinden en dat de genoemde codes op zijn schildering louter op fictie berusten.

De Da Vinci Code was niet het eerste boek van Brown. Eerder verschenen drie andere spannende thrillers, waarvan Het Bernini Mysterie de voornaamste is en als voorloper van De Da Vinci Code gezien kan worden, omdat het ook daarin gaat over de frictie tussen de kerk (het Vaticaan) en zogenaamde historische feiten.

Het Verloren Symbool, dat een halfjaar geleden verscheen, speelt zich af in de hoofdstad van de Verenigde Staten, Washington. Het verloren symbool blijkt een woord te zijn dat te vinden is via allerlei geheime codes, waarin een piramide, een van de symbolen van de vrijmetselarij, een grote rol speelt. In het verhaal kom je als lezer terecht bij het hoge Washingtonmonument, dat in 1884 ter ere van de eerste president van de Verenigde Staten werd opgericht.

De holle hoeksteen van het monument blijkt van binnen een Bijbel te bevatten, terwijl op de punt, 169 meter hoog, de woorden Laus Deo (Lof aan God) geschreven staan.

Mysteriën

Het Verloren Symbool is niet zomaar

een verhaal. Op vele bladzijden is te lezen dat de Bijbel een verborgen betekenislaag heeft, die je tegenkomt in oude filosofische en heilige geschriften en in oude mysteriën van enkele tientallen eeuwen terug.

Die oude wijsheid is eeuwenlang verborgen geweest, maar wordt nu aan mensen die zich ervoor openstellen geopenbaard. Het gevolg is dat machtige gaven die in de menselijke geest sluimeren bovenkomen.

Ook spelen in het boek experimenten met de menselijke geest, de zogenaamde noëtiek, een rol. Oude esoterische (= alleen voor ingewijden) teksten gaan er namelijk over dat er in de menselijke geest een geweldige macht heerst en dat er goddelijke mogelijkheden in de mens zitten. Als de menselijke geest sterk doelgericht denkt, zou ze invloed hebben op stoffelijke dingen en die stoffelijke dingen kunnen veranderen. Dat werd al geleerd in oude mysteriegeschriften en hindoeïstische Vedische en Joodse mystieke geschriften.

Esoterische (verborgen) kennis zou mensen bijna goddelijke krachten kunnen verlenen. Eén van degenen die esoterische kennis had en over die goddelijke krachten kon beschikken was Jezus. Als de oude esoterische wijsheid aangeboord wordt zouden die goddelijke krachten voor elk mens mogelijk zijn. Die tijd zal ook aanbreken. De wederkomst waar het boek Openbaring van spreekt is de komst van een nieuwe mensheid die de oude wijsheid weer heeft ontdekt en deze weet toe te passen en zo de tempel van haar geest weet op te richten.

Spannend

Dan Brown is een uitermate boeiende schrijver. Zijn boeken hebben vanaf de eerste bladzijde een enorme spanning, al is de verhaallijn soms ook uiterst ingewikkeld, zodat je meer dan eens terug moet bladeren om de verbanden te zien. Maar zijn boeken, zeker dit laatstverschenen boek, bevatten niet de bijbelse boodschap – afgezien nog van de grove vloeken die er in staan. Hoe komt het dat zijn werk bij zoveel duizenden mensen aanslaat, ook in ons land?

Een van de redenen is dat liefhebbers van dit soort thrillers in Browns werk volop aan hun trekken komen.

Daarnaast geven zijn boeken boeiende informatie. Zo geeft Het Bernini Mysterie buitengewoon interessante informatie over Rome en het Vaticaan. De Da Vinci Code biedt, ondanks enkele missers, grondige informatie over Parijs en het Louvre en meldt veel geschiedkundige wederwaardigheden. En in Het Verloren Symbool zijn veel interessante gegevens over verschillende monumentale gebouwen in Washington en over de vrijmetselarij verwerkt. De eerste president van de Verenigde Staten, George Washington, was namelijk een vooraanstaande vrijmetselaar en zette op verschillende monumentale gebouwen in de stad het stempel van de vrijmetselarij.

Levensvragen

Toch is dat niet de voornaamste reden voor het succes van Browns boeken. Belangrijker lijkt me dat ze aansluiten bij het denken van mensen voor wie de bijbelse boodschap geen optie (meer) is en die antwoorden op levens- en zinvragen zoeken of daarvoor belangstelling hebben.

Dat is meteen ook verontrustend.

Vooral in Het Verloren Symbool is het gezag van de Bijbel weg en winnen de oude esoterische teksten het. In die teksten is echter geen sprake van openbaring van Boven, maar van beneden. Er is wel een Jezus, maar geen Jezus van kruis en opstanding, die de Christus is. Ik denk aan een uitspraak van een van de hoofdpersonen in het boek: ‘Op de heidense dag van de zonnegod Ra (bedoeld wordt de zondag, H.V.) kniel ik voor een oud martelwerktuig (bedoeld is het kruis, H.V.) en neem ik ritualistische symbolen voor bloed en vlees (bedoeld is het heilig avondmaal, H.V.) tot me.’ En: ‘De religie van de toekomst zal de persoonlijke God overstijgen en zonder dogma’s en theologie zijn.’

Zo zijn er meer uitspraken te noemen die soms subtiel passeren maar niet nalaten uitwerking te hebben in de geest van ons mensen. Ook daarom geldt voor mij dat de boeken van Brown geen passende lectuur zijn voor wie de bijbelse boodschap en Jezus Christus liefheeft.

H. Veldhuizen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen