BOEKBESPREKING

De Heere laat Zijn gemeente gezegend het volle leven ingaan. Als een van de hoogtepunten van de kerkdienst worden de gelovigen gezegend. Meestal klinken hier de woorden van de aäronitische zegen uit Numeri 6. Ook worden vaak de slotwoorden van Paulus’ tweede brief aan de Korinthiërs gebruikt. De laatste jaren krijgt de zegen veel meer aandacht. Speciale ‘zegens’ zijn er bij de openbare geloofsbelijdenis, de bevestiging van ambtsdragers en de heilige doop. Ook in het pastoraat blijken mensen grote behoefte te hebben aan een bijzondere zegen, vooral als ze in een crisissituatie verkeren, zoals bij ziekte of naderende dood.

Deze ontwikkeling staat niet los van de huidige, toenemende belangstelling voor rituelen. Velen hebben vandaag de dag behoefte aan zichtbare, concrete, symbolische handelingen die woorden begeleiden of uitdrukking geven aan wat met woorden niet of nauwelijks uit te spreken is. Door oecumenische samenwerking in ziekenhuizen en zorginstellingen alsmede door de invloed van evangelicaal en charismatisch denken en handelen, bijvoorbeeld in de dienst van de genezing en het bevrijdingspastoraat, zijn deze rituelen, van oudsher in protestantse kring niet of nauwelijks bekend, binnen het gezichtsveld gekomen.

Het is een ‘zegen’ dat dr. H.C. van der Meulen, docent Praktische Theologie aan de Protestantse Theologische Universiteit en bekend publicist op dit terrein, zijn licht over deze materie heeft willen laten schijnen. Hij doet dat in de brochure Zegen ons met Uw Licht, dit voorjaar uitgegeven door de Willem de Zwijgerstichting in de reeks Reformatorische Stemmen.

Dr. Van der Meulen juicht de toenemende aandacht voor de zegen toe. Wel waarschuwt hij voor de magische voorstellingen die sommigen hierbij hebben. Niet elk ritueel is mooi, zinvol en verantwoord. Dat geldt niet alleen voor vandaag. Ook in de tijd van de Bijbel en in de geschiedenis van de kerk heeft de magie soms welig getierd, met name in het volksgeloof. Niet zonder reden concentreerde de Reformatie de aandacht op het Woord als enige regel voor het geloof en bracht zij uit reactie op het in de Middeleeuwen gegroeide ritualisme, waarin geloof en bijgeloof door elkaar liepen, een drastische versobering aangaande het rituele aan. Ook de al te overvloedige middeleeuwse praktijk, waarin mensen alles en iedereen zegenden, werd daarom onder kritiek gesteld.

Overigens werd niet het ritueel als zodanig door de Reformatie afgewezen. Daarbij kunnen we bijvoorbeeld denken aan het herstellen van de tafelgemeenschap bij de viering van het heilig avondmaal. Richtsnoer voor het waarderen van het ritueel, dus ook dat van de zegen, is het getuigenis van de Schrift.

In zijn brochure bespreekt Van der Meulen primair de nieuwe aandacht die er voor dit ritueel is gekomen. Vervolgens behandelt hij aan de hand van teksten uit het Oude en Nieuwe Testament de bijbels-theologische hoofdlijnen. Daarna stelt de auteur aan de orde hoe de zegen in het dagelijkse leven en als liturgische handeling bij diverse gelegenheden en in verschillende vormen wordt gepraktiseerd. Ten slotte gaat hij in op de zegen aan het slot van de eredienst, bij de doop, bij de uitvaart en in het pastoraat. Met enige samenvattende opmerkingen besluit Van der Meulen deze boeiende brochure. Wie op zoek is naar een korte, actuele en verantwoorde inleiding op de zegen heeft met deze brochure goud in handen. Er zijn gespreksvragen toegevoegd, die het boekje geschikt maken voor bespreking in groepen. De brochure is te bestellen via www.willemdezwijgerstichting.nl of tel. 053-4311606. Adres: Willem de Zwijgerstichting, Postbus 40082, 7504 RB Enschede. Donateurs van de stichting ontvangen voor een donatie van minimaal 7 euro per jaar een tweetal lezenswaardige brochures.

G.J. Mink, Maasdijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen