GLOBAAL BEKEKEN

Op 17 mei hoopt ds. E. van ’t Slot (Zwolle) in Utrecht te promoeren op het proefschrift Openbaringsnegativisme. Bonhoeffers kritiek op Barths actualistische geloofsbegrip. We feliciteren de promovendus van harte met de voltooiing van deze studie. Een aantal van zijn stellingen:

• De meningsverschillen tussen Barth en Bonhoeffer zijn terug te voeren op hun verschillende visies op wat ‘geloven’ is.

• Barth gaat zijn theologie pas vanaf 1936 ‘christologisch concentreren’.

• De juiste vraag bij Barths ‘Mozartmonisme’ (het enige terrein waarop Barth werkelijk hoe langer hoe meer ‘dogmatisch’ dacht) is niet of er ook andere componisten zouden kunnen zijn die zozeer de ideale, ‘theologische’ balans tussen licht en donker hebben

gevonden, maar of Mozart of welke andere componist dan ook zo integraal theologisch kan worden geduid – cq. geannexeerd.

• Het evangelie heeft geen landingsbaan nodig. De kerk heeft wel verkondigers nodig die voortdurend worstelen met het evangelie.

• Dat ‘geloven’ in het Oude Testament de totale overgave aan God door een doodsgrens heen betekent, wordt duidelijk in de oud-Israëlitische offercultus. Het geloof wordt op treffende en ontroerende wijze daarin uitgedrukt, dat offeraars hun hand op de kop van het offerdier leggen en zich daardoor identificeren met de weg die het offerdier plaatsvervangend gaan zal (Leviticus 1:4).

• Men kan er lang over discussiëren of Psalm 24 wel of geen kroningspsalm is voor ‘Adonai’. De essentie blijft in beide gevallen de verbazing daarover dat de vrije Schepper en Heer der wereld zich verbindt aan een onbetekende tempel in een onbetekende stad. In geen geval wordt God pas koning door het handelen van zijn volk.

• Het is voor een predikant praktisch goed mogelijk om tijdens een ‘Startweekend’ mee te doen aan het dierengeluidenspel en verstopt in de struiken H. Berkhofs nog altijd actuele Crisis der Middenorthodoxie te lezen. Dat hier theologisch enige haken en ogen aan zitten, zullen de gemeenteleden dan waarschijnlijk op de ‘Startzondag’ wel merken. • Wanneer kunstwerken en dogmatieken ook bouwwerken zijn, moet Beethovens Derde symfonie als het achtste wereldwonder worden beschouwd.

In de Actiekrant Aix, van Stichting Kampen Aix-en-Provence, is Michel Johner (ethicus in Aix) aan het woord. Een fragment:

De tijd tussen de herroeping van het Edict van Nantes (1685) en de Franse revolutie (1789) is een dramatische periode geweest voor de protestanten die niet naar Zwitserland of Nederland gevlucht zijn, maar in Frankrijk zijn gebleven. Ze werden vervolgd en hebben in de clandestiniteit hun geloof moeten beleven. Bekende gevolgen van de herroeping van het Edict van Nantes waren: veroordeling tot de galeien, gevangenschap, verbanning, inkwartiering van soldaten van de koning, het ter dood brengen van predikanten. In die tijd waren huwelijken alleen rechtsgeldig voor de Staat als ze in de Katholieke kerk gesloten werden. Protestantse echtparen werden beschouwd als ongehuwd samenwonend, hun kinderen werden als bastaards gezien en hadden dus geen erfrecht. Toch leidde deze illegaliteit van protestantse huwelijken bij onze voorouders, de hugenoten, niet tot wat wij tegenwoordig ‘vrije verbintenissen’ noemen. In deze zogeheten ‘Woestijnperiode’ zijn veel geheime synodes gehouden en daar is een bijzondere, eigensoortige huwelijksregelgeving ontstaan. Tijdens meer dan 503 kerkelijke vergaderingen tussen 1720 en 1789 werd in het geheim beraadslaagd over het huwelijk en er werden vormen van verzet en burgerlijke ongehoorzaamheid georganiseerd. Omdat erkenning van protestantse huwelijken door de overheid ontbrak, heeft men alternatieve manieren bedacht om deze ‘clandestiene verbintenissen’ toch een soort publieke erkenning te geven. Zo moest binnen de kerk een ‘acte van ondertrouw’ getekend worden en moest een huwelijk per se door een predikant bevestigd worden.

Over dit zeer boeiende onderwerp gaat mijn promotieonderzoek. Het is een veelbelovende reis in de archieven van de 18e eeuw, vol verrassende ontdekkingen.

v.d.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen