GLOBAAL BEKEKEN

Ds. C.C.J. van der Dussen (Harmelen) verdiepte zich tijdens zijn studieverlof in de denk- en leefwereld van ‘een zekere John Donne’, een hoogkerkelijk Anglicaan (1573-1631), die op aandrang van koning Jacobus I tot ambtaanvaarding komt. De pastor van Harmelen heeft het resultaat van zijn studie vastgelegd in een boekje (in eigen beheer). Uit deze boeiende studie, bestaande uit een biografie, preken en een nabeschouwing, een preekfragment waaruit blijkt hoe Donne zichzelf als prediker ziet, met een voor die tijd verrassend slot:

In de grote mierenhoop van deze wereld ben ik een mier. Ik heb mijn deel in de schepping; ik ben een schepping, maar er zijn schepselen van lage komaf. God komt dichterbij; in het grote veld van klei, van rode aarde, waaruit de mens gemaakt is, ben ik een kluit. Ik ben een mens, ik heb mijn aandeel in de menselijkheid, maar de mens is meer dan vernietigd geworden. Toen Satan in dat serpent was gekomen, zoals Hercules (een figuur uit de Griekse mythologie) met zijn knots in de winkel van een pottenbakker, en de mensheid vernietigd had, zoals hij alle schepen vernietigd had, en toen de genadige belofte van een Messias, Die de mensheid verlossen zou, uitgegoten en over ons verspreid werd, toen heb ook ik mijn druppel hemelse dauw ontvangen, mijn vonk van dat hemelse vuur…

Maar deze belofte werd later betrokken in een bijzonder verbond, met één volk, met de Joden, het nageslacht van Abraham. Ondanks dat heb ik daarin mijn deel, want allen die Christus Jezus belijden, zijn door een geestelijke verhuizing en transplantatie, geënt in die wortel en dat nageslacht van Abraham, en ik ben één van hen.

Op zondag 30 mei overleed Ton Bolland (1943), bekend als uitgever, veilingmeester en theologisch antiquaar. Hij heeft na voltooiing van zijn studie theologen aan de VU menigmaal het Woord bediend in hervormd-gereformeerde gemeenten. Dr. G. Harinck schreef in het Nederlands Dagblad een herinnering, onder andere over de boekenveilingen:

Door de plek, achter in het souterrain, de kale vloer, de functionele verlichting, de houten kasten met boeken, en de houten stoeltjes had het iets van een clandestiene bijeenkomst, waar een allegaartje van heren in donker kostuum, studenten en morsige mannen samenschoolde. Ze leken geen woord uitleg te behoeven. Het waren ingewijden, met hun catalogus op schoot en hun pen in de hand, vol aandacht voor veilingmeester Bolland. (…)

Maar ik kocht er wel een boek. Ik heb het deze week al een paar keer uit de kast gehaald: de biografie van Herman Bavinck door Valentijn Hepp, met – zo bleek toen ik het aan het eind van de zitting in handen kreeg – voorin de signatuur van de eerste eigenaar: J.G. Geelkerken 1921. Voor mij was de ontdekking van die drie namen in één boek als de aansluiting op het lichtnet. Ik liep de gracht af alsof ik de staatsloterij had gewonnen en klemde het boek tegen mij aan, bang dat iemand het op mijn schat had gemunt.

Ons contact begon met Bavinck, het eindigde er ook mee. Tussen de papieren die Ton vorige week aan mij overdroeg, zat een klein gedrukte herinnering van het enige kind van Bavinck uit 1954, het eeuwjaar van diens geboorte – toen haar vader half vergeten was. Een zeldzaam stuk. Ton viste dergelijke soms onooglijke kleinoden uit de boeken die bij hem binnenkwamen, als een strandjutter die hout verzamelt waar anderen voorbijlopen. (…)

Hij koesterde de cultuur van en rondom het theologische boek en heeft haar vanuit dat Amsterdamse souterrain de hele twintigste eeuw uit verzorgd en in stand gehouden. Zo leefden boeken en boekeigenaren voort. Tot hij met alle tweedehandsboeken van Berkouwer de gracht wel kon dempen, zoals hij zei. (…)

v.d.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen