Eerbetoon aan talent

O m weer enige eenduidigheid in te krijgen, heeft de synode de Beleidscommissie Predikanten (BCP) verzocht om de regeling rondom het studieverlof nieuw leven in te blazen. Net als bij elke beroepsgroep in de professionele dienstverlening is een belangrijk uitgangspunt van een studieverlof dat de verlofperiode bijdraagt aan het toekomstig functioneren van de predikant. Dat kan door te investeren in de professionaliteit van de predikant.

Nieuw elan

Dit uitgangspunt hangt nauw samen met de stelling van de synode dat er in de kerk nieuw elan moet komen van de hierin werkzame professionals. Elan wat betreft de uitdaging om op juiste wijze inhoud te geven aan de vragen van deze tijd en om leiding te geven aan de gemeente. Deze uitspraak dateert van 2006 en is gebaseerd op het besef dat dat nieuwe elan leidt tot een toename van de bedieningsvreugde en het werkplezier. Ofwel, investeren in de professionaliteit van predikanten stimuleert de vitaliteit van de kerk.

Tegen deze achtergrond heeft de BCP een toekomstbestendige regeling voor het studieverlof ontwik-keld. Daarbij stond het ontwikkelen van het talent van predikanten centraal. De wortels van dit plan zijn gelegen in de gelijkenis van de talenten (Matth.25:14-30). Dit is de gelijkenis van drie dienstknechten die door hun landheer talenten, geldstukken, krijgen toever-

trouwd. Twee ervan woekeren met de talenten en vermenigvuldigen ze. Zij worden daarvoor rijkelijk geprezen. De derde is bang om zijn ene talent te verliezen en stopt

het in de grond. Hij wordt bestraft voor zijn luiheid en nutteloosheid.

Talentontwikkeling

Dat het woordgebruik van het BCPrapport desondanks predikanten gedeeltelijk bevreemdt, komt waarschijnlijk voort uit de onbekendheid met het begrip competentie. Echter, een competentie is niets anders dan een ontwikkeld talent. Professionaliteit komt voort uit competenties die zijn ontwikkeld vanuit talent.

In dat licht is het studieverlof 2.0 dan ook een eerbetoon aan het talent van predikanten. Het is bedoeld als ruimte om te woekeren met je talenten zoals de gelijkenis ons leert. Talentontwikkeling wordt daarin afgeschilderd als een deugd. Vanuit een maatschappelijk economisch perspectief is dit ook zo te beschouwen. Hierbij zijn meerdere betekenissen van het woekeren met je talenten te onderscheiden, met elk een andere uitwerking in de praktijk. Ik geef ze in een drieluik weer. Het studieverlof 2.0 draagt alle drie de betekenissen in zich.

Drie betekenissen

Allereerst leert deze tekst gegeven talenten te laten renderen.

Op basis van de beginselen van de ethische theorie van het nut, dat later de nutstheorie is gaan heten, worden we opgeroepen om talenten ‘nuttig’ te besteden. Maar hoe

meten we ‘het nut’? Dat is complex, want nut is een subjectieve maatstaf voor wat goed en nuttig is te doen. Daar hebben we als maatschappij iets op gevonden. Middels het recht is

vastgelegd wat wel en niet gerechtvaardigd is te doen. Naast de legaliteit die hiermee wordt bepaald, is er verder sprake van gedeelde normen en waarden waarmee we met elkaar kaderen wat we moreel verantwoord vinden. Dat noemen we ‘onze moraal’. Vanuit legaliteit en moraliteit is af te leiden wat goed is te doen. Jurisprudentie en moresprudentie zijn richtsnoeren geworden voor het juiste rendement voor ons talent.

Meer specifiek hebben we binnen deze kaders wensen en doelen. Zo geldt voor de kerk dat er nieuw elan moet komen van predikanten en dat zij zich blijven ontwikkelen om bij de tijd te blijven. Het gewenste rendement van het talent van predikanten ligt daarom in de lijn van individuele professionalisering en gemeentelijke vitalisering.

Beheren

Daarnaast leert de gelijkenis van de talenten ons gegeven talenten te beheren.

De tekst roept op tot het beheren

van je talenten vanuit rentmeesterschap en verantwoordelijkheid. De boodschap is kortweg: Benut uw talenten ten dienste van de maatschappij als opdracht ten opzichte van de talenten u toevertrouwd zijn. Zo van: voor wat, hoort wat. Het is een oproep tot Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen pur sang. In het licht van andere bijbelgedeelten wordt dit rentmeesterschap van ons verwacht vanuit ons hart, onze ziel en ons verstand, waarbij we mogen vertrouwen op God. Dit roept op tot woekeren met je talenten als integrale beheerstaak in de wereld, in je leven, vanuit zelfvertrouwen en godsvertrouwen. Christenen dragen deze verantwoordelijkheid vanuit hun ambt van christen-zijn, maar predikanten dragen deze verantwoordelijkheid ook vanuit het bijzondere ambt waartoe zij zich geroepen weten. Het dragen van een ambt schept naast vele andere verplichtingen blijkbaar ook deze.

Respect

De gelijkenis kent nog een derde betekenis toe aan het woekeren met talenten. Naast het laten renderen en beheren van talenten, staat talentvermeerdering in het verhaal ook voor het leveren van een dienst uit eerbied, ontzag en respect voor de ontvangen talenten. Dit geeft aan dat woekeren met talenten ook is gelegen in het respecteren van eigen en elkaars talenten.

Respect gaat over ‘oog hebben voor’. De tekst uit Mattheüs 25 leert ons oog te hebben voor de eigen gaven, ongeacht die van anderen. Maar het leert ons ook om aandacht te hebben voor elkaars talent; in dankbaarheid in relatie tot elkaar, met aandacht voor elkaar.

Talentontwikkeling als het vermenigvuldigen van talenten, is blijkbaar niet alleen een opdracht om economisch en maatschappelijk een rol van betekenis te spelen, maar het is ook een opdracht om respectvol om te gaan met de geschenken die je zijn toevertrouwd. De aan anderen in bruikleen gegeven schatten dienen ook gerespecteerd te worden. Het woekeren met talenten staat dan in het teken van respect en zorg voor de schepping; de mens, de natuur, het leven. Een ieder heeft dat respect op te brengen; managers, ministers, docenten, ouders, en ook predikanten.

Eren

Hiermee hebben we het ‘woekeren met talent’ in drie betekenissen zien oplichten: als het laten renderen, het beheren, en het respecteren van de rijkdom die je is toevertrouwd. Bijzonder is dat er een verbindend woord ligt verscholen in deze drie werkwoorden. Dat is eren. Dat lijkt de kernboodschap te zijn: het eren van talent.

Het eren van je eigen talenten en die van de ander vraagt om het waarderen van talent – in alle soorten en maten; in al zijn diversiteit. Dat eerbetoon mogen we geven, aan onze eigen talenten, en aan de talenten van de ander.

Studieverlof 2.0

Het studieverlof 2.0 is van deze gedachte doordrenkt. Er zijn lijnen uitgezet voor de ontwikkeling van talenten zoals hierboven geschetst. Elke predikant kan hierin naar eigen inzicht en behoefte een eigen lijn volgen.

Hiermee heeft het studieverlof meer richting gekregen. Ook zijn de kaders nader gedefinieerd. Dit leidt ertoe dat de predikant nog meer uitdrukking geeft aan de vermogens die hij heeft ontvangen. Tegelijkertijd kan het studieverlof 2.0 nadrukkelijker als uiting worden gezien van de roeping die de predikant als bijzonder ambtsdrager ervaart, namelijk met geheel zijn hart, ziel en verstand en al zijn krachten dienaar van het Woord te zijn. Moge de predikant zijn talent in al die volheid benutten. Als lerende predikant in de rol van herder en leraar.

Lidewey van der Sluis

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen