Wereld kent ongelofelijke nood

V anmiddag stond ds. Van der Plas tijdens een viering in de Utrechtse Jacobikerk stil bij zijn veertigjarig predikantschap en zijn naderende afscheid van Kerk in Actie. Hij was predikant in Ooltgensplaat, Rijssen, Bergambacht, Urk en Waddinxveen en diende na zijn periode als hervormd synodepreses de afgelopen jaren de landelijke kerk in drie verschillende functies.

U hebt veertig jaar als predikant gewerkt. Waarin hebt u de taak van een dominee zwaarder zien worden, waarin niet?

‘Meer dan vroeger worden we geconfronteerd met maatschappelijke problemen. De vraag naar pastoraat groeit, met name ouderenpastoraat. Dat kan een druk leggen op de voorbereiding van de preek. Het aantal jongeren dat catechisatie volgt, neemt af, maar ze zijn wel meer geïnteresseerd. Dat vraagt goede voorbereiding en kennis van wat in de maatschappij leeft.

Tegelijk nemen predikanten meer ruimte voor het gezin en vrije tijd. Daar ben ik helaas in tekort geschoten. De gedachte dat een predikant 24 uur per dag beschikbaar moet zijn, is nu minder aan de orde dan vroeger. Op zich is dat beter, al moeten we ervoor waken dat het ambt verzakelijkt.’

Hoeveel profijt had u van uw vorming in een hervormd-gereformeerd geestelijk en kerkelijk klimaat in Katwijk aan Zee?

‘Het is een zegen wanneer je in een gemeente woont waar het Woord van God voluit bediend wordt. Daardoor word je geestelijke gevormd. Wij hadden het voorrecht jarenlang onder het Woord te zitten bij bekende predikanten die in hun prediking sporen trokken. We hebben veel meegekregen in de prediking, wat doorwerkte toen ik zelf in het ambt ging dienen. Vanouds was Katwijk een behoudende confessionele gemeente met veel geestelijk leven en een ruime avondmaalsgang. Het kende nauwelijks avondmaalsmijding, wat ik in mijn eerste gemeente wel aantrof.’

Oost-Europa

Twintig jaar geleden was u tweede voorzitter van de stichting Hulp Oost- Europa, in de tijd van de Wende. Wat hebt u geleerd van christenen in Oost- Europa?

‘Sinds de jaren zeventig heb ik contacten met christenen in Oost- Europa. Dat heeft mijn horizon verbreed. De kerk van Christus is breder dan onze eigen beweging. Christenen elders hebben andere tradities dan wij; wat hier zwaar weegt, zijn daar soms bijzaken. Velen brachten in de moeilijke tijd offers voor de zaak van de Heere. Het was indrukwekkend om met hen samen te werken en ik denk met diep respect aan hen terug. Opvallend was hun zorg voor de jeugd en aandacht voor evangelisatiewerk. Jeugdwerk was streng verboden, maar zij zetten zich ervoor in. Hun gastvrijheid en liefde zijn onvergetelijk.’

Ziet u een lijn van dit (diaconale) werk naar uw laatste jaren bij Kerk in Actie? Leeft dit diaconaat van de kerk voldoende in de gemeenten, als we kijken naar de immense nood in de wereld?

‘Toen ik bij Kerk in Actie kwam, hield dat mede verband met mijn ervaring in Oost-Europa. Wanneer je eenmaal betrokken bent bij dit werk, kom je er nooit meer los van. Contact met andere christenen verrijkt en geeft je nieuwe stimulansen voor het werk in eigen gemeente of kerk. Daarom is het goed wanneer gemeenten contacten hebben met broeders en zusters ver weg. Dat verfrist ook het leven van de eigen gemeente.

De nood in de wereld is ongelofelijk groot. Hoe meer landen ik bezoek, des te meer ontdek ik hoeveel armoede, honger, uitbuiting en misbruik er is. Wij hebben er geen besef van hoe rijk gezegend we zijn. Laten predikanten in prediking en catechese aandacht geven aan het diaconaat. Geloof is immers in liefde werkende? ’

Luisterend Dienen

Hoe verklaart u dat de aandacht voor Luisterend Dienen in de gemeenten wat weggezakt is?

‘Die tendens keert momenteel om. Er is een veelheid aan organisaties op hetzelfde vlak aan het werk. Luisterend Dienen is als programma van Kerk in Actie speciaal opgericht voor het kerkelijke (wereld)diaconale werk van hervormd-gereformeerde gemeenten. Met alle respect voor andere organisaties, wie in de kerkelijke weg wil gaan, kan bij Luisterend Dienen terecht.

Nadat we enkele jaren van stilstand hebben gekend, groeit het programma weer. We hebben een tijd lang te weinig van ons laten horen. Dat proberen we nu anders

te doen en we merken dat het werkt. Terwijl andere inkomsten achterbleven, was de steun voor Luisterend Dienen vorig jaar aanzienlijk hoger. Die trend zet dit

jaar door. Er wordt hard gewerkt om de contacten met gemeenten verder te stimuleren.’

U gaat de geschiedenis in als de laatste preses van de hervormde synode. Hoe kijkt u, zes jaar later, terug op mei 2004?

‘De jaren daarvoor waren de zwaarste en meest intensieve van mijn ambtsperiode. We hebben tot het uiterste geprobeerd een breuk in de kerk te voorkomen. Daarom blijft het pijnlijk dat sommigen ervoor kozen de kerk te verlaten. De praktijk van de afgelopen jaren bewijst dat dit niet nodig was. De Protestantse Kerk richt zich meer dan voorheen op missionair werk. Er waait duidelijk een andere wind en er is erkenning voor wat de hervormdgereformeerden beweegt. Dat is zichtbaar in het aantal posten waarop hervormd-gereformeerden de kerk dienen en in de samenwerking met de bonden. Verder heb ik de indruk dat de betrokkenheid in gemeenten bij het geheel van de kerk groeit.’

Geestelijke kennis van zaken

Tot slot, wat heeft een hervormd-gereformeerde gemeente vandaag nodig? ‘Een bijbelse prediking die het hart raakt, waarin de kernzaken van de Schrift en het geloof aan de orde komen. Prediking die verrast omdat de Schrift voluit aan de orde komt. Wanneer elke week op hetzelfde aambeeld wordt geslagen, schrikt niemand er meer van op.

In veel preken ligt het accent nu vooral op de heiliging. Dat is een reactie. In het verleden lag de nadruk sterk op de rechtvaardi-

ging en de vraag: hoe kom ik tot het geloof ? Maar nu dreigen we, mede onder invloed van evangelische stromingen, een beetje weg te raken van wat juist de kracht van hervormd-gereformeerde gemeen-

ten was. We zijn dankbaar voor volle avondmaalstafels maar zien lege middagdiensten. Juist nu in onze tijd alles draait om de beleving, is schriftuurlijk-bevindelijk leven nodig, waar het Woord gezag heeft, besef leeft van zonde en genade, van Gods heiligheid en Zijn barmhartigheid en mensen geestelijke kennis van zaken hebben.

Veel dingen worden verstandelijk benaderd, maar soms denk je: zijn we er nog wel met ons hart bij? Paulus kende de schrik des Heeren, daarom bewoog hij de mensen tot het geloof. Dat hebben we ook nu nodig: worstelen om het behoud van de mensen. Als we dat kwijtraken, slaat de vervlakking toe en zal de secularisatie verder doortrekken. Daarom kunnen we het gebed om een opwekking door de Heilige Geest niet missen.’

P.J. Vergunst

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen