GLOBAAL BEKEKEN

‘Voor u gezien’, schreef een lezer:

Fietsend in de omgeving van Wijk bij Duurstede en de prachtige omgeving van het Kromme Rijngebied, kwamen we op een zonnige septemberdag aan in het plaatsje Cothen. We zochten naar de Nederlandse Hervormde Kerk. Voor het kleine mooie kerkje zagen we op een koperen plaat een gedicht van de dominee-dichter A.F. Troost over dit kleine Godshuis. Graag wil ik het aan u doorgeven.

Kluis te Cothen

Ik drentel om de kleine kerk van Cothen gekoesterd door het zuiver zomers licht. Ik rammel aan de deur. Op slot. Gesloten. De poort van Gods geheimen is potdicht. Ik drentel om de kluis Godshuis te Cothen achter de haag de oude pastorie. O hier, zo achteraf, zonovergoten

Wat wil je ook? Dit Godshuis is geen grote kathedraal, veeleer kapel. Eens wellicht door een kasteelheer of zijn echtgenote tot meerder eer van aller Heer gesticht. te wonen als een schatbewaarder die van tijd tot tijd de sleutel in de sloten steken kan en preken kan: Kom en zie!

De opmerkzame lezer van Globaal bekeken in het nummer van 16 september kan zich al hebben afgevraagd of in het verzamelde werk van Nicolaas Beets een gedicht van Willem Bilderdijk voorkwam. Dat was onjuist. Het gedicht was van Beets. Hier volgt wat prof.dr. W. Balke nog meldde:

Het gedicht was niet van Willem Bilderdijk († 1831), maar van Beets zelf. De student Willem Wouter Was, aan wie Beets het gedicht opdroeg [‘aan W.W.W. theologisch student’], was een vriend van Allard Pierson. Allard kende Beets heel goed, als huisvriend van zijn ouders. Allard, die zijn vriend in St. Maartensdijk bezocht had op zijn ziekbed, zal ongetwijfeld Beets over hem verteld hebben, wat Beets geïnspireerd heeft tot zijn gedicht. Allard heeft zelf ook een gedicht gemaakt na dit bezoek getiteld ‘de stervende’, dat heeft hij aan ds. Hasebroek laten lezen, die er zeer mee ingenomen was. Hij zal het ook aan Beets hebben laten zien. Allard kwam elke maandagmiddag bij Beets op diens studeerkamer en kreeg privéonderricht. Het gedicht van Allard is nog niet teruggevonden. Allard stuurde ook elk jaar op Beets’ verjaardag een gedicht aan hem.

In Oude Paden schreef ds. M. van Kooten twee lange, lezenswaardige artikelen. Het eerste gaat over ds. B. van der Wal (goeddeels geput uit diens levensbeschrijving door ds. C. van der Wal, In het rechte spoor). Het tweede over IJsselstein, de geboorteplaats van ds. Van Kooten. Een fragment.

Binnen de stad IJsselstein is er een klooster van kartuizers geweest. Zij hadden als motto ‘numquam reformata quia numquam reformanda’, nimmer hervormd omdat er nooit hervorming nodig was. Dat is nogal aanmatigend. Zo was en is het niet met de kerk der Reformatie. Ook niet in IJsselstein. Daarvan geldt ‘Ecclesia Reformata Semper Reformanda’ de kerk die gereformeerd is moet steeds weer gereformeerd worden. In 1619, vrij kort na de Reformatie, moest Nicolaas Hartsoeker uit het ambt worden ontheven omdat hij zich niet wilde stellen onder de Dordtse Leerregels. Hij was een remonstrant die zich van zijn dwalingen niet wilde laten overtuigen. Onder Hartsoekers opvolgers zijn verschillende prominente predikanten geweest die spraken naar Schrift en belijdenis. Jodocus van Laren was er een van. Hij diende IJsselstein van 1655 tot zijn dood in 1677. Hij was een kleinzoon van Joos van Laren die met zijn zeven zonen – die allen predikant werden – de beginselen van de Nadere Reformatie was toegedaan.

Ook Petrus Arnoldus Conradus Hugenholtz behoorde tot die stroming. IJsselstein was zijn enige standplaats waar hij stond van 1748 tot 1797. Van zijn hand verscheen in 1777 het boek ‘De profeet Jona verklaard en toegepast’. Hoewel Jona tot de kleine profeten behoort, bestond het boek uit maar liefst 457 pagina’s.

v.d.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen