GLOBAAL BEKEKEN

Op de Hongaarse ambassade kreeg ik een fraaie uitgave Hongaren in Nederland. Nederlanders in Hongarije. Vijftig jaar na 1956, van Maria Douwes. Enkele fragmenten uit het hoofdstuk ‘De historische band Hongarije-Nederland’.

• Dat ons land ooit werd bestuurd door een vrouw met een hoofddoek zal menigeen verbazen. (…) Maria (van Hongarije) bestuurde 24 jaar lang de Habsburgse Nederlanden en was een van de hoofdrolspelers in de ingewikkelde politiek van het zestiende-eeuwse Europa, dat door oorlog en godsdiensttwisten werd verscheurd.

Maria van Hongarije werd op 15 september 1505 in Brussel geboren. Haar ouders, Filips de Schone en Johanna van Castilië, hadden zes kinderen, maar Maria heeft haar ouders nooit gekend. Haar vader stierf onverwachts in 1506 op 29-jarige leeftijd, en vanaf dat moment werd Maria door haar tante, Margaretha van Oostenrijk, in Mechelen opgevoed, samen met haar vijf jaar oudere broer, de latere keizer Karel V, en haar twee zussen Eleonora en Isabella. (…) In de periode 1527-1531 verdiepte de jonge

weduwe zich in godsdienstige vraagstukken en las de geschriften van Luther, wat haar broer Karel verontrustte. Toch vroeg de keizer haar in 1531 als landvoogdes van de Nederlanden nadat haar tante Margaretha van Oostenrijk was overleden. Ze accepteerde zijn aanbod. Haar belangrijkste taken waren het versterken van het centrale gezag en het bestrijden van hervormingen.

• In de eerste helft van de jaren twintig van de zeventiende eeuw schreven Hongaarse jongeren zich in aan de nog maar pas opgerichte Nederlandse universiteiten. Eerst in Leiden en Franeker, daarna in Harderwijk en Groningen en later ook in Utrecht. Deze studenten bezochten universiteiten in Duitsland, Zwitserland en Engeland, maar dat werd hen na 1592 wettelijk onmogelijk gemaakt. In 1735 werd er pas een universiteit in Nagyzsombat gevestigd, maar die was rooms-katholiek.

Een grote plaquette aan de muur in de gang van het hoofdgebouw van de Rijksuniversiteit in Utrecht aan het Domplein beeldt een Hongaarse ‘peregrinus’ uit die uit Debrecen op weg is naar de Universiteit van Utrecht. Zij legden de weg van Hongarije naar Nederland lopend af. Waarschijnlijk heeft de komst van Abraham Scultetus, die eerder hoogleraar was in Heidelberg, een rol gespeeld bij de komst van zoveel Hongaarse studenten naar Nederland.

• Na de Eerste Wereldoorlog werden in Nederland duizenden Hongaarse kinderen opgevangen om hier op verhaal te komen. De meesten waren ernstig ondervoed. Als onderdeel van de hulp aan oorlogsvluchtelingen ontstonden er verschillende initiatieven om Hongaarse kinderen in Nederlandse gezinnen en kindertehuizen op te vangen. Gedurende de eerste helft van de jaren twintig brachten diverse verzuilde particuliere organisaties, katholiek, protestant, socialistisch en neutrale organisaties, maandelijks honderden kinderen uit Duitsland, Oostenrijk en Hongarije per trein naar Nederland. In februari 1920 kwam de eerste kindertrein vanuit Boedapest in Nederland aan. In een paar jaar tijd kwamen ten minste 150 duizend kinderen voor een periode van enkele maanden bij pleeggezinnen in huis. Sommigen bleven voorgoed bij hun gastgezinnen.

v.d.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen