Geen polarisatie maar liefde

I k begin met het commentaar op deze islamnota van Evangelie & Moslims, de stichting waarin onder andere GZB en IZB participeren. Ze spreekt van een waardevolle stimulans voor het omgaan met moslims en de islam vanuit de christelijke gemeente. ‘De nota bemoedigt om in de ontmoeting met moslims trouw te blijven aan het getuigenis van de Schrift en de belijdenis van Jezus Christus als Heer en Verlosser. We zien het als een erkenning en bemoediging voor de drie zaken waarvoor Evangelie & Moslims zich sinds 1978 in de kerk heeft ingezet: In prediking en catechese de theologische uitdaging van de islam een plaats te geven, op respectvolle wijze te getuigen van Jezus Christus naar de moslimgemeenschap en moslims die Christus willen volgen van harte welkom te heten in de christelijke gemeente.’

Ombuiging

In een gesprek dat ik ter synode had met ds. C.W. Rentier, directeur van Evangelie & Moslims, gaf deze aan dat de nu genomen besluiten een enorme ombuiging betekenen ten aanzien van het beleid van de voormalige gereformeerde en hervormde synode. ‘Bij de aanstelling van ds. J. Slomp als predikant voor de ontmoeting met moslims door de gereformeerde synode in 1977 werd dr. J. Verkuyl door slechts één synodelid gesteund in zijn voorstel om evangelieverkondiging in de taak op te nemen. Bij de aanstelling van ds. G. Speelman door de hervormde synode in 1983 werd ook het getuigen van Jezus Christus niet genoemd. Deze nota gaat er vanuit dat waar we als kerk moslims ontmoeten, we dat doen als getuigen van Jezus Christus als Redder en Heer.’ In december 2008 bood het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond samen met Evangelie & Moslims de synode de nota ‘De ontmoeting met moslims als gemeente van Jezus Christus’ aan, waarin de kerk werd oproepen om in de ontmoeting met moslims vrijmoedig het getuigenis van Jezus Christus uit te dragen. ‘Het gegeven dat in de islam de godheid van Jezus, Zijn verzoenend lijden en sterven en Zijn opstanding ontkend worden en dat de meeste moslims de Bijbel weigeren te aanvaarden als Woord van God, mag ons daar niet van weerhouden.’

Praktische uitwerking

Voor de bespreking begon, gaf de scriba van de kerk, ds. A.J. Plaisier, aan dat ‘Integriteit en Respect’ de islam niet als ideologie maar als religie ziet. Hij merkte ook op dat na deze theologische nota een praktische uitwerking moet volgen en nam de auteur, VU-hoogleraar en oud-GZB-zendeling prof.dr. B.J.G. Reitsma, vooraf wat in bescherming: ‘Toen een andere route niet leidde tot een kwalitatief goed resultaat, heeft het moderamen prof. Reitsma op een vrij laat moment gevraagd om de nota te schrijven. Eén persoon als auteur heeft het voordeel van helderheid en consistentie, maar kan ook een nadeel hebben.’

Prof. Reitsma, hoogleraar ‘De kerk in de context van de islam’, gaf aan dat de kern van de nota ligt in hoofdstuk 4, waarin verwoord is dat de christelijke gemeenschap rond-

om Christus haar identiteit vindt. ‘Dat betekent geen polarisatie, maar respect, beter: líefde, om de vrede voor de samenleving te zoeken.’

Tegengeluid van de kerk

Op weg naar de unanieme aanvaarding van de nota klonken er wel diverse kritische stemmen, onder andere over het samen met moslims kunnen bidden.

Diaken mw. C.J. Dam (classis Schiedam) zei namens de Commissie van Rapport dat ‘de uiteenzetting van het christelijk geloof voor rechtzinnige gemeenten vertrouwd klinkt. Ook andere gemeenten willen een aanvaardbaar document.’

Ds. A.G.L. van Nieuwpoort (classis Amsterdam) signaleerde dat er in Nederland een partij opkomt ‘die spreekt over het verbieden van de islam en die van moslims een kosten-batenanalyse maakt. Dan heeft de kerk een taak tot een tegengeluid, want Paulus roept op elkaar in de liefde te dienen.’

Oud. G.M. van der Slikke (classis Goes) wilde ‘alle vredestichters in naam van de heilige boeken steunen. In ons bidden moeten we kijken naar wat bindt en dan een specifieke verwijzing naar Jezus achterwege laten.’

Diaken A.D. Drost (classis Heusden) zei echter niet te kunnen bidden zonder de naam van Jezus te noemen.

Ds. A. van Lingen (classis Alblasserdam) riep het moderamen op met een verbeterde nota te komen, zonder die principieel te veranderen en niet af te doen aan het belijden van de drie-enige God, aan de belijdenis van Jezus als de Zoon van God en van God als de bron, die Abraham riep.

Behoud van identiteit

Dr. Reitsma erkende dat bepaalde formuleringen over samen met moslims bidden misverstanden oproepen. ‘De nota wil geen dictaat opleggen van wat iemand mag. Maar, als je het christelijke en islamitische gebed vermengt, lukt dat niet. Als we samen optrekken, mag dat in beide gevallen met behoud van de identiteit.’

De synode besloot vervolgens de nota ‘Integriteit en Respect’ aan te nemen als bouwsteen voor beleid en de komende twee jaar te gebruiken om de reacties erop van niet alleen internationale oecumenische relaties te vragen, maar ook van de migrantenkerken, van joodse en moslimsorganisaties. Die reacties worden verwerkt in een vervolgnota, waarover de synode in april 2013 wil spreken.

De synode nam (met 74 van de 139 stemmen) een amendement van ds. H. van Dalen (classis Doetinchem) over waarin verwoord is dat de kerk het gesprek over haar relatie tot de islam voert ‘in het besef van haar onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël, zoals verwoord in artikel 1 van de kerkorde’.

Getuigen

Zo werd na de nota ‘Spreken over God’ ook dit rapport unaniem aanvaard. Kritische geluiden verstomden nadat uitgesproken was dat de kerk in alle opzichten integer wil zijn in de ontmoeting met moslims, dat de synode inzake het bidden met moslims geen decreten wil opleggen en dat de kerk open wil staan ‘voor wat God buiten onze kaders doet’.

Dé winst van deze bezinning? Dat is de overtuiging dat het in de ontmoeting met moslims (op een respectvolle manier) getuigen van Jezus past bij de identiteit en de integriteit van de kerk.

P.J. Vergunst

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen