Blijde boodschap van herstel

De tegenstelling tussen oud en nieuw is universeel te noemen. Iedereen weet dat er verschil bestaat tussen oud en nieuw. Oud en nieuw zijn begrippen die het menselijk bestaan in alles beheersen. Het nieuwe heeft in onze beleving iets bijzonders. Het nieuwe heeft ook onze voorkeur. Het oude wordt in zekere zin afgeschreven door de komst van het nieuwe. Je ziet het al aan kinderen die nieuw speelgoed krijgen. Een schooljongen neemt zich voor in zijn nieuwe schrift nu écht netjes te gaan schrijven. Maar na enkele bladzijden komt zijn onregelmatige handschrift alweer naar boven. Zijn volwassenen anders? Beginnen we niet altijd met goede voornemens aan een nieuw jaar, aan een nieuwe opleiding? Het nieuwe schept verwachtingen. Vaak moeten we die verwachtingen al heel spoedig bijstellen. Nieuw blijkt betrekkelijk te zijn, omdat we altijd onszelf meenemen.

Symbool
Ook van het oude gaat een zekere bekoring uit. Het geeft besef van het voortgaan van de tijd. Het verbindt ons met het verleden, met het voorgeslacht. Er zijn zaken die monumentale waarde hebben, die de eeuwen verduren. Stenen zijn vaak het symbool van geschiedenis. Het doet onze menselijke beperktheid beseffen. De Haagse romanschrijver Louis Couperus schreef Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan. Het is een feit dat alles wat menselijk is, veroudert. Het verouderingsproces van mensen en dingen plaatst de wetenschap voor vragen die nog altijd onbeantwoord zijn. Zijn we in de toekomst in staat het verouderingsproces te vertragen? De Schrift zegt dat onze werkelijkheid uiteindelijk geheel voorbijgaat: ‘De hemel en de aarde zullen voorbij gaan, maar Mijn woorden zullen zeker niet voorbij gaan.’ Het werkelijk nieuwe komt van God.

Opwaartse beweging
Oud en nieuw zijn begrippen die in de Bijbel een voortdurende rol spelen. Juist in deze tegenstelling, zo herkenbaar voor ieder mens, wordt het ingrijpen van God zichtbaar. Het oude is onze werkelijkheid, getekend door de zonde. De zonde komt altijd op hetzelfde neer. Het is altijd weer het ‘oude liedje’. Het is een cirkel waarin we rond blijven draaien. Uiteindelijk blijkt het een neerwaartse spiraal naar de ondergang. In die werkelijkheid klinkt het Evangelie van God. Hij Zelf maakt het oude op genadige wijze nieuw. De opwaartse beweging komt van Hem. Het Evangelie is een boodschap van vergeving én vernieuwing. Het Hebreeuwse woord voor nieuw is ‘hadas’. Er zijn geen echte synoniemen voor, afgezien van een aantal woorden met parallelle betekenis. Het is een woord met een eenduidige betekenis. We komen het door heel de Schrift tegen. We stuiten hier op de werkelijkheid van God. We doen tekort aan de Schrift door de gedachte van ‘oud versus nieuw’ aan te duiden als een theologisch concept. Op te veel plaatsen wordt er vanuit deze begrippen gedacht en gesproken.

Scheppen
De gedachte aan het nieuwe van God heeft allereerst betrekking op Zijn handelen in de schepping. Scheppen is iets volstrekt nieuws voortbrengen. Daarin wordt direct het verschil zichtbaar tussen God en de mens. Hij is creatief met Zijn Woord. Het is dan ook niet vreemd dat in de Apostolische Geloofsbelijdenis de almacht van God in één adem wordt genoemd met de belijdenis dat Hij de Schepper is van hemel en aarde. We zien het in de opeenvolging van de seizoenen. Hij vernieuwt door Zijn Geest het gelaat van de aardbodem, zoals Psalm 104 het onder woorden brengt. Het nieuwe is van Hem en is ook voor Hem. Op allerlei manieren in het Oude Testament blijkt het. Zo was het nieuwe graan het offer voor de dag der eerstelingen. De wagen van 1 Samuël 6:7 en 2 Samuël 6:3 moest nieuw zijn uit respect voor de ark en vooral vanwege de heiligheid van God. Het nieuwe kleed van Elia in 1 Koningen 11 heeft een tweevoudige betekenis: het toont de identiteit van de profeet en dient als symbool van de verdeling van Israël. Voortdurend wordt zichtbaar dat er sprake is van theologische betekenis waar het woord ‘nieuw’ klinkt.

Profetische woorden
Opvallend is het gebruik van het woord ‘nieuw’ bij de drie grote profeten. Steeds wordt er gesproken over de vorige en de nieuwe dingen. Het is vooral de profeet Jesaja die hierin veel te zeggen heeft. Het begrip heeft in hoofdstuk 42 betrekking op de Knecht des Heeren, op Zijn reddend handelen: ‘De voorgaande dingen – zie ze zijn gekomen. Nieuwe dingen verkondig Ik.’ Gods beloften zijn in Hem in vervulling gegaan. Dat is het nieuwe, het ongehoorde en ongedachte. Niet voor niets wordt Jesaja de evangelist van het Oude Testament genoemd. De blijde boodschap van verlossing en vernieuwing is bij hem al volledig te vinden. Voor het herstelde Jeruzalem is er een grote toekomst, zo brengt Jesaja 62 onder woorden. ‘De heidenen zullen uw gerechtigheid zien, en alle koningen uw heerlijkheid; en u zult met een nieuwe naam genoemd worden, die de mond van de Heere bepalen zal.’ Het loopt uit op een geweldig toekomstperspectief in Jesaja 65. Straks is er een universele vernieuwing die zijn weerga niet kent. ‘Want ziet, Ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Aan de vorige dingen zal niet meer gedacht worden. Ze zullen niet meer opkomen in het hart.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen