Doorgaande lijn in de Schrift

Een belangrijk thema in Jesaja’s profetie is de komst van het nieuwe verbond in hoofdstuk 31. Wat is nu het nieuwe waar de profeet Jesaja over spreekt? Het is duidelijk dat er een aantal overeenkomsten is ten opzichte van het sinaïtische verbond. Beiden zijn gesloten door God. Beiden zijn gemaakt met Israël. In beide gevallen is er sprake van betrokkenheid op de Thora. Ze hebben bovendien hetzelfde doel, de verbondsrelatie tussen God en Zijn volk. Voor Calvijn is duidelijk dat het nieuwe verbond de geldigheid van het verbond van God met Abraham en bij de Sinaï niet tenietdoet. Tegelijk zal het nieuwe verbond anders zijn. Het is niet alleen een ver-nieuwing van het verbond, zoals verschillende keren in de geschiedenis van Israël heeft plaatsgehad. De verbondsrelatie werd na een dergelijke vernieuwing even spoedig door Israël weer verbroken als dat deze was opgericht. Daarom komt God uit vrije genade met dit volstrekt nieuwe verbond.

Genade
Het werkelijk nieuwe komt er alleen door de genade van God. Het ligt in de wijze waarop de zegeningen van dit verbond worden ontvangen. Eerst was dat door het behoren tot Israël als natie, al was het ook toen geen automatisme, maar een roeping vanuit de gehoorzaamheid aan God. In het nieuwe verbond worden de zegeningen vooral ontvangen door het innerlijke werk van de Heilige Geest. Het nieuwe verbond staat voor een volstrekt nieuw begin van God uit. We kunnen de betekenis ervan alleen volledig verstaan vanuit de gedachte aan toekomstige vervulling. Het nieuwe verbond heeft eschatologische betekenis. In dat opzicht is het Nieuwe Testament vooral Schriftverklaring te noemen. Op verschillende plaatsen in het Evangelie zijn kanttekeningen te vinden, die de gedachte van het nieuwe verbond onderstrepen (Luk.22:20,1Kor.11:25,Hebr.12: 24). Overal waar sprake is van het nieuwe, stuiten we op de genadige werkelijkheid van God.

Nieuwe geest
Op deze wijze wordt er ook gesproken over een nieuw hart en een nieuwe geest. Het initiatief is aan Gods kant. De profeet Ezechiël spreekt over een ongedeeld (letterlijk: één) hart dat de Heere zal geven. Overduidelijk is de tegenstelling met het oude, het stenen hart. Vernieuwing is een radicaal proces. De dienst aan God is niet alleen een kwestie van ceremoniële wetten en zaken. Dat is te vergelijken met steen. Steen houdt lang stand, maar is zonder leven. De genade van God brengt een innerlijke toewijding met zich mee. Dat is altijd een bewijs van vernieuwing. Het is er in de bekering tot God. Ook vandaag, als een jongen of meisje de Heere oprecht wil dienen. Iemand die een verandering doormaakt, en het leven in de zonde definitief achter zich laat. Het nieuwe is er, waar Jezus Christus wordt erkend en gevolgd. Deze nieuwe geest wordt pas volledig gerealiseerd in de ‘nieuwe schepping’ van het Nieuwe Testament. Ook hier heeft de gedachte van het nieuwe eschatologische betekenis. Wij kunnen er het laatste woord niet over zeggen. Duidelijk is wel dat de werkelijkheid van God nieuwe motieven met zich meebrengt. We ontdekken nieuwe regels en doelen in de dienst van God. De werkelijkheid van God komt ons bestaan binnen. Het verschil tussen oud en nieuw is levensgroot.

Daden van God
Bij de profeten heeft de gedachte van vernieuwing aanwijsbare betekenis voor het volk Israël. De donkere achtergrond is vaak de politieke situatie, vooral de aangrijpende verwoesting van Jeruzalem en de tempel. Wat heeft het volk geleden door de wegvoering in ballingschap. Het zijn de vorige dingen, vol van zonde en afval. Maar het zijn niet de laatste dingen. Het is niet de ondergang van het volk, al zou dat verdiend zijn geweest. De Heere stelt er iets tegenover. Hij brengt vernieuwing in de geschiedenis van Zijn volk. Daarbij is concreet te denken aan de houding van de Perzische koning Cyrus en de val van het wereldrijk Babylon. De nieuwe uittocht herinnert aan de eerste uittocht uit Egypte. Terug in het beloofde land mogen de Israëlieten weer bouwen aan de toekomst. Vaak blijkt het vernieuwend handelen van God in onverwachte wendingen in de geschiedenis. Wie had in de jaren tachtig van de vorige eeuw kunnen denken dat de scheiding tussen Oost en West zou verdwijnen? Velen zagen er een teken in van Gods ingrijpen in de geschiedenis. Is Hij vandaag ook niet machtig om nieuwe daden te verrichten? Hij is machtig om in een keer het totalitaire regime van Noord-Korea omver te werpen. Hij is machtig om in een land als Irak op ongedachte wijze een wending ten goede te geven. Er zijn genoeg redenen grote dingen van Hem te verwachten.

Totale vernieuwing
Er is sprake van een doorgaande lijn in de Schrift. Met name bij de profeet Jesaja is de hele heilsgeschiedenis al te vinden. We komen altijd weer onder de indruk van de grootheid van God. Het loopt uit op de nieuwe schepping. Hoofdstuk 65 voorzegt de schepping van nieuwe hemelen en een nieuwe aarde. Het oude zal dan definitief verleden tijd zijn. De hele zichtbare werkelijkheid wordt getransformeerd. Altijd weer zoeken we naar woorden om er een voorstelling van te kunnen maken. In de Schrift vinden wij de woorden. Het wordt ons voorgezegd, opdat we toekomstgericht zijn. Het is naar Zijn belofte dat wij deze allesomvattende vernieuwing verwachten. God Zelf is handelende persoon. Nu al in het vernieuwende van Zijn genade in het leven van mensen. Dat is een onderpand te noemen, een veelbelovend begin. Straks is er de volkomen vernieuwing.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen