Globaal bekeken

Recent zond de VPRO een fraaie documentaire uit in verband met het honderdjarig bestaan van het Urker Mannenkoor ‘Hallelujah’. De uitzending werd zelfs herhaald. Wim Pekelder bleek in Trouw ‘ontroerd’:

‘Vader en zoon Ras mijmeren over de eindigheid van het bestaan. ‘Na het sterven, dan begint het pas’, weet de vader. ‘Verlang je ernaar?’, vraagt de zoon. ‘Veel. Een leven zonder gebrek, oh, wat moet dat geweldig zijn.’ (…) Kees Brouwer heeft een prachtige fi lm gemaakt over het honderdjarig koor. Dat is vooral te danken aan zijn onbevangenheid. Daar waar orthodox-protestanten meestal meewarig worden afgeschilderd als ‘achterlijk’, treedt Brouwer hen met respect tegemoet. Daarmee, en misschien ook dankzij de Urker afkomst van zijn ouders, kweekt hij een sfeer van vertrouwen, waarin de zangers zicht gemakkelijk blootgeven. Gaandeweg wordt een ontroerend contrast zichtbaar: stoere calvinisten, vast geen grote praters, die in hun zang een totale naaktheid laten zien. Verweerde ‘vissers’ willen ‘zingen van hun Heiland’, ‘van Zijn liefde wondergroot’. Baritonsolist Henk, neef van Brouwer, vertelt over de zonde die hij heeft begaan. De liedteksten zijn pas sinds het publiek worden van die ‘zonde’ echt voor hem gaan leven, weet hij. ‘Dat je er, ondanks alles, mag zijn en dat God je optilt. Dat is heel fi jn.’ De getoonde kwetsbaarheid is op zo’n moment zo groot dat het bijna pijn doet aan je ogen. In Hilversum wordt oeverloos gebabbeld over authenticiteit, maar dan gaat het meestal om ‘echtheid’ die door marketingbureaus is bedacht en maar één doel dient: hoge kijkcijfers. In Urk zien we pas echt authentieke mensen. Ze lijken zich van de camera niets aan te trekken, en van tv-formats en pr hebben ze gelukkig nog nooit gehoord. Brouwer gaat mee aan boord van een visser, die in een paar zinnen duidelijk maakt waar het Urker contrast tussen stoerheid en kleinheid op terug te voeren is. Om de woeste zee op te gaan moet je een echte kerel zijn, maar de hoge golven geven je ook een gevoel van nietigheid. ‘Je weet dat je bewaard en beschermd moet worden.’ De kracht van de natuur maakt bescheiden en dankbaar en dat is, naast de getoonde openheid, een andere reden waarom deze documentaire zo bijzonder is. Oud-Hollandse deugeden, die steeds zeldzamer lijken te worden, blijken in Urk nog springlevend. De zangersvrienden, zoals de jubilerende koorleden elkaar noemen, willen na een optreden geen applaus, want dat zou maar hovaardig maken. Het zijn namelijk niet zij die zingen, maar ‘iets’ dat zingt in hen. Kom daar eens om in een tijd van tv-talentenjachten, waarin alles draait om eigen ego’s en snelle roem. Brouwer ziet kans om ook de moord op Dirk Post en het alcoholprobleem onder de jeugd in zijn documentaire te verwerken, zodat de vroomheid niet de pan uitrijst. Maar telkens lopen de lijnen weer terug naar het koor. De dominee is blij dat hij in de drukte rond de begrafenis even kan repeteren en de voorzitter van het jongerenwerk hoopt dat het geestelijk lied de jeugd kan weghouden uit de kroeg. De fi lm eindigt met een lied waarin een jonge bruidegom in close-up vol overgave zijn partij zingt. Het is, zoals dit hele tijdsdocument, van een adembenemende schoonheid.’

Bij Holocaust-uitgever Verbum (Laren) verscheen wederom een mooi boekje over Anne Frank, met citaten uit haar dagboek. Onder het kopje ‘Humor en ironie’:

Zelfspot met de situatie duikt steeds op. Zo schrijft Anne een ‘prospectus en leidraad van Het Achterhuis’. Ze prijst aan: ‘Gedurende het hele jaar geopend. Mooie, rustige, bosrijke omgeving in het hartje van Amsterdam. (…) Woonprijs: gratis. Dieet: vetvrij. Stromend water in de badkamer (helaas geen bad) en aan diverse binnen- en buitenmuren. Heerlijke stookplaatsen. (…) Eigen radiocentrale met directe verbinding vanuit Londen, New York, Tel Aviv en vele andere stations (…) Gebruik van taal: vereist is te alle tijde zacht te spreken. Toegestaan zijn alle cultuurtalen, dus geen Duits.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen