Confessies in één band

De aanleiding er nog eens op terug te komen ligt in het sterke vermoeden dat het belang van deze uitgave velen is ontgaan. Tekenend was in dit opzicht direct al de nogal zuinige ontvangst ervan ter synode. Terwijl het toch het moderamen van onze synode was geweest dat tot dit project de opdracht had gegeven. Kennelijk vond men de zaak destijds gewichtig en actueel genoeg om een commissie van deskundig geachte personen in te stellen om deze uitgave voor te bereiden. Maar toen het resultaat officieel werd aangeboden, bleek van echte betrokkenheid bij de confessie weinig. Hoewel er na verloop van tijd enkele enthousiaste besprekingen verschenen, is het sindsdien nogal stil gebleven.

Autorisatie
Uiteraard beschikten we al lang over de belijdenisgeschriften. Achter in het kerkboek, maar ook in afzonderlijke edities, zijn althans de meest bekende te vinden: de drie oecumenische ‘symbolen’uit de Vroege Kerk en de drie gereformeerde Formulieren van Enigheid. Bij mijn weten werd in de kerkboeken zelden of nooit Calvijns Catechismus van Genève opgenomen, terwijl de kerkorde die toch uitdrukkelijk vermeldt. Vóór het jaar 2004 ontbraken natuurlijk eveneens de Augsburgse Confessie en de Catechismus van Luther, om maar te zwijgen van de Theologische Verklaring van Barmen en de Concordie van Leuenberg. De twee laatstgenoemde teksten vormen weliswaar geen belijdenisgeschriften, maar de Protestantse Kerk acht ze toch ‘van betekenis voor het belijden in het heden’. Al deze geschriften zijn nu in één band bijeengebracht onder de titel Belijdenisgeschriften van de Protestantse Kerk. Het woordje ‘van’ in de titel is veelbetekenend. Het duidt erop dat het niet gaat om een aantal teksten die interessant zijn om door het kerkvolk te worden gelezen, maar dat het een verzameling confessies betreft waarvan de kerk zegt: van ons! Ze eigent zich die toe en weet zich ermee verbonden. Het laat zich dan ook verstaan dat het moderamen van de synode indertijd een commissie benoemde die de opdracht kreeg om tot een kerkelijk geautoriseerde (met geldigheid beklede) uitgave te komen. In 2005 aanvaardde deze commissie haar taak. Ze was samengesteld uit de breedte van de kerk en bestond uit de kerkhistoricus dr. F.G.M. Broeyer, de theologiehoogleraren J.P. Boendermaker, C. van der Kooi, A. de Reuver, W. Verboom, K. Zwanepol (voorzitter), met ds. C.H. van Campenhout als secretaris. Geen van ons had bij voorbaat het vermoeden dat ons een zeer tijdrovend karwei te wachten stond. Want onze taak was het de bestaande en gangbare Nederlandstalige teksten aan de hand van de originele bronteksten kritisch te bezien, eventueel te corrigeren en in toegankelijk Nederlands weer te geven. Binnen de kortste keren deden wij de ontdekking dat we niet met een lichte correctie van de bestaande tekst konden volstaan, maar dat raadpleging van de bronteksten een grondige hertaling noodzakelijk maakte.

Werkwijze
Vier jaar lang hebben we op gezette tijden een dag uitgetrokken om elkaar in Utrecht te ontmoeten. Aan al deze vergaderingen ging een zorgvuldige voorbereiding vooraf. We hadden namelijk afgesproken dat een of twee commissieleden aan de overige leden eerst een concepttekst ter beoordeling zouden voorleggen en dat we tijdens de plenaire vergaderingen zouden proberen tot een gezamenlijke keuze te komen. Ik kan u verzekeren dat het buitengewoon boeiende, intensieve maar ook vreugdevolle ontmoetingen waren. Hoewel vergaderwerk, op zijn zachtst gezegd, niet tot mijn favoriete besognes behoort, ervoer ik deze collegiale ontmoetingen keer op keer als een weldaad. Wel langdurig, maar nooit langdradig. Dat het veel tijd en denkwerk kostte, kan ieder begrijpen die enige ervaring heeft met het vertalen van oude teksten. Wie dat ooit in teamverband deed, hoef ik niet te vertellen hoe verrassend maar ook hoe tijdrovend dat is. Menig keer verstreek er een kwartier of langer voordat de weergave van een weerbarstige passage onze gemeenschappelijke instemming had. Soms was de reden van oponthoud gelegen in het naspeuren van de precieze grondtekst, dan weer werd het veroorzaakt door het achterhalen van de exacte betekenis die bepaalde uitdrukkingen oorspronkelijk hadden. Bovendien bleek het gewenst om de tekst met het oog op de begrijpelijkheid hier en daar in voetnoten toe te lichten. Die toelichting vindt men overigens niet alleen in de noten. Ook de bondige inleidingen die aan ieder afzonderlijk belijdenisgeschrift voorafgaan, verschaffen de nodige historische informatie, terwijl een register met de belangrijkste trefwoorden de lezer een goede gidsendienst bewijst.

Pleidooi
Het mag tot dankbaarheid stemmen dat wij nu de beschikking hebben over een kerkelijk geautoriseerde belijdenistekst. Maar beschikbaarheid is nog niet hetzelfde als gebruikmaking. En om dit laatste was het de initiatiefnemers te doen. Daarom wil ik hier een kort pleidooi voeren – in drievoud. Allereerst pleit ik ervoor dat alle belijdende leden van de kerk een exemplaar van deze kerkelijke uitgave aanschaffen en benutten tot persoonlijke bezinning en opbouw in de geloofskennis. In de tweede plaats doe ik een beroep op de commissie die de uitgave van een kerkboek met de Herziene Statenvertaling gaat verzorgen, om daarin de tekst van deze hertaling op te nemen, althans van die confessies die in de doelgroep in ere worden gehouden. In de derde plaats raad ik de kerkenraden aan erop toe te zien dat er in de kansels, ergens ter hoogte van het glaasje water, een exemplaar van deze uitgave voor het grijpen ligt. Nu er een offi cieel kerkelijk erkende tekst voorhanden is, doen we er goed aan daarvan in de eredienst ook gebruik te maken. Ten slotte nog een suggestie. Zou het geen goed idee zijn deze uitgave cadeau te doen (hetzij door familie of vrienden, hetzij door de kerkenraad) aan geïnteresseerde gemeenteleden bij het afl eggen van hun geloofsbelijdenis? Ik denk dat juist bij die gelegenheid weinig geschenken waardevoller en gepaster zijn dan deze belijdenisgeschriften.


‘Belijdenisgeschriften van de Protestantse Kerk in Nederland’ onder eindredactie van K. Zwanepol en C.H. van Campenhout verscheen bij Protestantse Pers/ Jongbloed, Heerenveen; 244 blz.; € 19,95.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen