Huwelijk en huisbezoek

Het is een leuk stel en het gaat zo op het eerste gezicht ook goed met hen. En toch. Ineens worden we opgeschrikt door huwelijksproblemen of zelfs een scheiding bij Peter en Ida. Zomaar ineens lijkt het wel… na twaalf jaar… Soms vijftien jaar of zelfs na vijfentwintig jaar passen mensen niet meer bij elkaar.’ Deze situatieschets van Gerry Velema-Drent in haar boek Echtgenoten zal bij velen herkenning oproepen (14). Ineens, terwijl je Peter en Ida misschien regelmatig sprak op huisbezoek. Je schrikt en denkt: waarom hoor ik het nu pas? Waarom is er niet eerder een beroep op het pastoraat van de gemeente gedaan? Nu is het te laat, want het gaat echt niet meer tussen de twee. Of voor één van de twee hoeft het niet meer.

Barrières?
Intussen zijn er meerdere redenen te noemen waarom het echtpaar niet eerder pastoraal contact gezocht heeft voor hun huwelijksproblematiek. Wanneer het in het huwelijk al langere tijd niet goed gaat, zie je nogal eens dat op betere tijden gehoopt wordt, bijvoorbeeld als de drukte voorbij is en de zomervakantie aanbreekt. Met goede voornemens wordt een hulpvraag vooruitgeschoven. Sowieso komen we in de regel niet makkelijk met zo’n vraag bij derden. Helemaal lastig is het als de één dit wel wil, maar de ander niet.

Of liggen er drempels bij ambtsdragers waardoor zij niet betrokken worden bij een stroef lopend huwelijk? Is er een vertrouwensband? Hebben ze eerder uitgezonden signalen niet opgevangen? Onderhuidse onvrede niet opgemerkt? Opvallend is hoe er de laatste jaren in toenemende mate aandacht is voor het huwelijk. Met name via de prediking en de catechese, via speciale huwelijkscatechese en huwelijkscursussen. Het gaat dan vooral om vormen die onderwijzend en toerustend van aard zijn, en plaatshebben in kerkgebouwen en kerkelijke centra. Maar hoe staat het met de aandacht voor het huwelijk in kleinschalig pastoraal contact waarvan het huisbezoek de basisvorm is? Hoe kan het huwelijk daar ter sprake komen, eerder dan in de hierboven geschetste situatie van Peter en Ida? Gewoon in positieve zin?

Gespreksthema
Waar je het persoonlijk geloofsleven en de wandel met God beschouwt als het hart van het huisbezoek, is het om ten minste twee redenen vreemd het huwelijk geen gespreksthema te laten zijn bij het huisbezoek. Ten eerste is het huwelijk als instelling van God een rode draad door heel de Bijbel. Ten tweede gebruikt de Heere in Zijn Woord vaak en graag het huwelijk als beeld voor Zijn heil en de omgang met Hem. Het belang van het gesprek hierover wordt alleen maar meer en meer onderstreept door onkunde en vervreemding inzake het bijbels onderwijs rond huwelijk en seksualiteit. Ook door de toeneming van het aantal echtscheidingen (met alle gevolgen van dien, niet in het minst voor de kinderen). Kijk je naar het huwelijksleven onder christenen, dan dagen meerdere vragen je uit. Klopt het dat nogal wat christelijke huwelijken zo vlak verlopen? Klopt het dat bij getrouwde mannen nogal eens een zekere verveling in het huwelijk is geslopen en bij getrouwde vrouwen een zekere vermoeidheid? Zo ja, hoe komt dat? En hoe verhoudt dit zich tot het geestelijk leven, tot de omgang met de Heere, of tot het gebrek daaraan? Heeft dat ook met lauwheid à la de gemeente van Laodicea te maken (Openb.3:14vv)? De aansporing aan de Hebreeën het huwelijk in ere te houden heeft onverminderd actualiteit (Hebr.13:4). Juist in onze geseculariseerde samenleving zullen huwelijken op de toonhoogte van het Hooglied en in de stijl van Efeze 5 van belang zijn als ‘leesbare brieven’. Laten ze vragen oproepen om rekenschap te geven van de hoop die in ons is (1Petr.3:15).

Beperkingen
Wel kan ik me voorstellen dat er aarzelingen leven om het over het huwelijk te hebben tijdens het huisbezoek. Ook kun je je afvragen of de aard en de opzet van het huisbezoek hiervoor geen beperkingen met zich meebrengt. Neem alleen al de frequentie van het huisbezoek. In hoeverre is er sprake van een vertrouwensband met de wijkouderling? Of ken je elkaar juist te goed, bijvoorbeeld in de kleinschaligheid van een dorp? Je hebt graag de kinderen erbij, maar dat kan blokkerend werken voor een openhartig gesprek over het huwelijk met de ouders. Ook valt te vragen in hoeverre de ambtsdrager zich kwetsbaar op durft te stellen. Of hij zelf de ‘grandeur’ van het huwelijk kent en met zijn vrouw daarover goed weet te communiceren. Duidelijk mag zijn dat het gesprek over het huwelijk ook om ambtelijke toerusting vraagt (zowel qua inhoud als houding). En dat de ambtsdrager bij eventuele huwelijksmoeilijkheden zijn grenzen kent. Hij is geen hulpverlener, maar blijft bij doorverwijzing naar de hulpverlening wel stand-by als pastor.

Handreikingen
Toch is het de roeping waard naar mogelijkheden te zoeken voor het gesprek over het huwelijk in een huisbezoek. Ook om elkaar handreikingen te doen. Zo weet ik van ambtsdragers die bij het afspreken aangeven dat ze het eerste deel van het huisbezoek inruimen voor ontmoeting met de kinderen en dan in het tweede deel met de ouders in gesprek zijn. Ook blijken korte contactmomenten ‘tussendoor’ drempelverlagend te werken. In een gesprek over huisgodsdienst kan iets oplichten over de onderlinge omgang van man en vrouw. Denk bijvoorbeeld aan het samen afsluiten van de dag. Zijn ze dit gewend, of niet zo? Waarom niet? Als de reden is dat man en vrouw onafhankelijk hun bed opzoeken, is de vraag of dat zo verstandig is. Waarom doen ze dat? Het zou kunnen dat dit duidt op verminderde communicatie, ook in de seksuele omgang. In het genoemde boek laat Gerry Velema zien hoe seksualiteit als een vergrootglas is. ‘Het laat haarscherp zien hoe de relatie en de communicatie met je partner er voorstaat’ (p. 15). Waarom informeer je niet onbevangen naar de beleving van het huwelijk, naar de doorwerking van de trouwtekst en het functioneren van de trouwbeloften? Is er sprake van een huwelijksjubileum, dan is daar een heel duidelijke aanleiding voor. Zo van: Hoe is het, als u uw huwelijk van nu vergelijkt met toen u net getrouwd was? Hierbij toon je inzicht en invoelingsvermogen in de verschillende fasen die het huwelijk kent.

Specifieke aandacht
Uiteraard is het van belang om inzicht en invoelingsvermogen te hebben in de verschillende fasen die het huwelijk kent. Het leven van een pasgetrouwd stel, beiden met een baan, ziet er heel anders uit dan dat van een echtpaar dat onlangs het vijftigjarig huwelijksjubileum vierde. Een druk opgroeiend gezin vraagt iets anders van het huwelijk dan de situatie dat man en vrouw (weer) samen zijn. Elke fase kent specifieke kenmerken en daaraan verwante mogelijke probleemvelden. In het boek Liefdevol oog en open oor (Handboek pastoraat in de christelijke gemeente, onder redactie van dr. H.C. van der Meulen) is dit uitgewerkt door ds. L.M. Vreugdenhil. Ook kan bij de keuze van een te lezen Schriftgedeelte gedacht worden aan een passage die in het bijzonder iets zegt over het huwelijk. Dat kan aanleiding zijn wat verder met elkaar in gesprek te raken. ’t Is handig om op de hoogte te zijn van goed toerustingsmateriaal, zodat je wat tips kunt geven. Daarbij denk ik niet alleen aan materiaal over het huwelijk, maar ook over seksuele opvoeding van kinderen en over omgang met liefde en seksualiteit als jongere. Laten we ons erin oefenen om het ook in het huisbezoek te hebben over het huwelijk. Daar is genoeg reden voor. Opdat er van Gods instelling echt genoten wordt. Omdat Jezus ook genodigd is. Hij Die van water wijn weet te maken (Joh.2:1- 11). Om Psalm 133 te midden van allerlei gebrokenheid opnieuw te leren zingen: Waar liefde woont.


Volgende week schrijft drs. Bernadette E. van Rossum-Smelt in deze serie over seksuele opvoeding.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen