‘Dominee, we gaan scheiden’

Ze zijn al bijna vijftien jaar getrouwd. Hij is consultant ICT bij een middelgroot bedrijf waar hij het erg naar zijn zin heeft. In de kerk is hij jongerenouderling, en eens in de maand bezoekt hij het asielzoekerscentrum in het kader van gastvrijheid. Zij werkt twee dagen als apothekersassistente, wat ze goed weet te combineren met de zorg voor hun drie kinderen. Verder geeft ze leiding aan de kinderclub, werkt ze mee in het pastorale bezoekteam en komt ze eens in de week bij haar bejaarde moeder. Een stel waar de gemeente op kan bouwen. Maar juist dit stel heeft om een gesprek met de dominee gevraagd. Ze zijn verdrietig, maar vastbesloten: ‘Dominee, we gaan scheiden.’

De Heere heeft het huwelijk bedoeld als een plek waar man en vrouw beiden tot hun recht komen en elkaar helpen en aanvullen. Vanuit een basis van liefde en vertrouwen kunnen zij tot zegen zijn voor kinderen, de gemeente en iedereen om hen heen. De apostel Paulus gaat zelfs zo ver dat hij de relatie van Christus tot de gemeente vergelijkt met een menselijk huwelijk (Ef.5:22-33). Een kostbaar geschenk. Maar in de zondige praktijk blijft er van dat sieraad soms erg weinig over. In Nederland loopt een derde van alle huwelijken uit op een scheiding. In christelijke kringen ligt dat percentage helaas maar heel weinig lager.

Moeilijk geschenk
Het intensief samenleven met een ander mens is niet eenvoudig. Het vraagt om toewijding, overgave en de wil afhankelijk te zijn van de ander. Is dat op zich al een moeilijke opdracht, ze wordt in een huwelijk nog eens extra gecompliceerd. Allereerst zijn daar de verschillen tussen man en vrouw. De Heere schiep de mens als man en vrouw, aan elkaar gelijk, maar ook totaal verschillend. Dat is bedoeld als een geschenk, want juist door die verschillen kunnen zij elkaar aanvullen en versterken. Maar tegelijkertijd is het ook een moeilijk geschenk, omdat wederzijds begrip niet vanzelfsprekend is. Meestal heb je aan een half woord beslist niet genoeg. Daar is tijd en aandacht voor nodig, en daarvan lijkt er stelselmatig tekort te zijn. Werk, kerk, kinderen, vrienden en familie roepen allemaal om aandacht. We zijn zó druk dat we niet toekomen aan onze partner.

Vanzelfsprekendheid
We belijden dat God ons wil bijstaan in ons huwelijk. We hebben het zelfs over een drievoudig snoer dat niet gemakkelijk verbroken wordt. Maar soms worden we daardoor lui en gemakzuchtig. Dan zien we ons huwelijk en onze partner als een vanzelfsprekendheid, waardoor we voorbijgaan aan de verlangens en verwachtingen van de ander. Daar komt nog bij dat de tijd zelf ons soms meeneemt naar plekken waarvan we niet gedacht hadden er ooit te komen. Door tegenslag of voorspoed verandert ons leven en wij zelf veranderen mee – vaak onbewust en zonder het met onze partner te delen. Voor ieder huwelijk geldt daarom: wie niet oppast groeit uit elkaar. De Heere heeft het huwelijk bedoeld als een prachtig geschenk, maar in onze zondige werkelijkheid kan het verworden tot een liefdeloze gevangenis, waarin mensen alleen nog maar bij elkaar blijven vanwege de kinderen of hun geloof. Dat is zonde. Zo komen man, vrouw en huwelijk niet tot hun bestemming.

Verantwoordelijk
Naast het huwelijk als beeld van de relatie tussen Christus en de gemeente, gebruikt Paulus een ander beeld: hij noemt de kerk het lichaam van Christus. In dat lichaam hebben alle leden een plek en dragen zij zorg voor elkaar. Die zorg strekt zich naast de geestelijke zorg ook uit naar de meer ‘aardse’ dingen van materiële zaken en menselijke relaties. Wanneer Paulus afscheid neemt van de ouderlingen uit Efeze, weet hij dat hij de zorg voor deze gemeente moet loslaten. Hij draagt de ouderlingen dan op: ‘Zie dan toe op uzelf en op heel de kudde, te midden waarvan de Heilige Geest u tot opzieners aangesteld heeft om de gemeente van God te weiden’ (Hand.20:28). Uit de brief die Paulus later aan de gemeente van Efeze schrijft, blijkt dat de zorg voor een goed huwelijksleven óók bij die opdracht hoort. Zo moet ook de kerk van nu zich verantwoordelijk weten voor de getrouwde mensen in de gemeente. Niet alleen voor die situaties waarin het (bijna) te laat is en mensen pas bij de dominee komen als ze over hun scheiding willen praten. Juist het verstevigen en toerusten van goede huwelijken, is een taak van de gemeente. Opdat die huwelijken goed blijven.

Huwelijkstoerusting
Maar hoe kan de gemeente deze verantwoordelijkheid vormgeven? Naast aandacht in de prediking is vooral openheid en pastorale aandacht nodig. Geen massieve norm die van de kansel komt, maar een open gesprek en een liefdevol wijzen op de noodzaak om in je huwelijk te investeren. Daar kan een missionaire kracht van uitgaan. De kerk kan en mag een verschil in deze wereld maken door te laten inzien dat een goed huwelijk tijd, aandacht en energie kost, omdat geen enkel huwelijk vanzelf goed blijft. De gemeente kan nog een stap verder gaan. Ze kan een vorm van huwelijktoerusting aanbieden, waarbij echtparen in een georganiseerde setting met elkaar in gesprek gaan over mogelijke probleemgebieden. Er zijn inmiddels verschillende varianten voor dit soort bijeenkomsten op de markt. De doelstelling is duidelijk: doordat de echtparen met elkaar praten over mogelijke fricties, komen pijnpunten boven tafel als ze nog te hanteren zijn. Hoe moeilijk kan het niet zijn om een veranderd verlangen ter sprake te brengen. Of er lijkt nooit een geschikt moment te zijn om over je moeite met je schoonouders te praten. Door echtparen te ‘dwingen’ over deze dingen te praten, krijgen de pijnpunten niet de kans om uit te groeien tot een onoverkoombare kloof. Ze kunnen worden aangepakt als ze nog klein zijn. Helaas heersen hierover veel taboes en vooroordelen, zoals: ‘Wij hoeven niet naar een huwelijkstoerusting, want ons huwelijk is goed.’ Of: ‘Zolang er geen sprake is van overspel, zijn er geen echte problemen.’ Door dit soort gedachten blijft het moeilijk om met elkaar te praten over de problemen die er wel degelijk kunnen zijn. Herkenning bij anderen en het gevoel ‘niet de enige’ te zijn, zijn dan erg belangrijk. De gemeente mag mensen uitdagen om te investeren in hun huwelijk, juist als het goed gaat.

Hoe ging het verder?
Terug naar het stel dat we hebben achtergelaten bij de dominee. Het wordt een lang en open gesprek over de soms moeizame praktijk van samenleven. Ze voelen zich herkend in hun moeilijkheden. Ze worden ook bemoedigd door het besef dat álle echtparen van tijd tot tijd te kampen hebben met problemen. Er zal nog een lange weg volgen, maar gelukkig hebben zij de eerste stap gezet om opnieuw naar elkaar te zoeken.

Volgende week: man, vrouw en communicatie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen