Boekbespreking

Ciska Stark en Erik Jan Tillema (red.)
Kracht van een minderheid. Doopsgezinden in Nederland. Uitg. Meinema, Zoetermeer; 200 pag.; € 19,90.
Een boek over doopsgezinden in Nederland, moet dat besproken worden in De Waarheidsvriend? Als geen enkele predikant van hen de Bijbel als het woord van God ziet (81), wat heeft dit dan nog met ‘waarheid’ te maken, zoals die binnen de kring van de Gereformeerde Bond beleden wordt? Het is inderdaad een wereld van verschil. En daarom toch goed er kennis van te nemen. Dit om de ander beter te leren begrijpen. En om je ook bewuster te worden van waar je zelf staat. Soms kunnen belijdenissen en bijbelteksten zo vanzelfsprekend worden, dat confrontatie met andere visies goed is tot opscherping. Dit boek verschijnt in het doopsgezind jubileumjaar 2011. Dit jubileum kent diverse invalshoeken. Zo is het 450 jaar geleden dat de Fries Menno Simons is gestorven. Hij wordt hier genoemd ‘de enige echte reformator die Nederland kende’. Tevens bestaat het Doopsgezind Seminarium 275 jaar. En de Algemene Doopsgezinde Sociëteit – als vereniging van doopsgezinde gemeenten – bestaat 200 jaar. Ten slotte is het 100 jaar geleden dat Anne Zernike in 1911 als eerste vrouwelijke predikant bevestigd werd in de doopsgezinde gemeente in het Friese Bovenknijpe. Of dit laatste te vieren is? De boektitel slaat op de rol en de invloed van de Nederlandse doopsgezinden op de samenleving. Altijd zijn doopsgezinden klein in aantal geweest (momenteel nog maar 8000 volwassenen – alleen ‘wat mondig is’ wordt gedoopt), maar hun invloed was onevenredig groot. In het hoofdstuk over de geschiedenis wordt de lijn geschetst van vervolgingen naar gedogen naar geëngageerd raken in de samenleving. Niet alleen horen we over Münster 1534, maar ook over diverse stromingen als batenburgers, davidjoristen, obbieten en andere. Menno Simons heeft de doopsgezinden in rustiger vaarwater geleid, in het afzien van geweld. Boeiend dit historische hoofdstuk te lezen. Opmerkelijk dat de doopsgezinden in 2004 niet in de Protestantse Kerk meegingen, omdat ze ‘de verschillen te groot’ achtten (47). Vrijwel alle doopsgezinden noemen zich vrijzinnig (81). Dat wordt duidelijk zichtbaar in het hoofdstuk over de doopsgezinde theologie. Zo’n theologie is niet meer dan ‘stukjes en beetjes’. Motief: ‘Gelijk er voor Christus geen plaats was in de herberg (…) zo vindt de weergave van Gods daad, belofte en eis, geen vaste plek in de menselijke pogingen om ze in een dogmatisch systeem onder te brengen’ (53). De Bijbel zien ze als menselijke neerslag van Gods boodschap. Christus is voor hen niet zozeer de verzoener van zonden, maar meer een voorbeeld. Gelovend in de kracht van de mens (32) volgt een doopsgezinde Hem na. Vredesdenken is een belangrijk thema van de doopsgezinde theologie. Het hoofdstuk over spiritualiteit benadrukt contemplatie en actie. De actie richt zich onder andere op verbondenheid met elkaar en op geweldloosheid. Bij de contemplatie gaat het vooral om verbondenheid met God. Daarbij lees ik niet over het geloof waardoor een zondaar gerechtvaardigd wordt, wel over vertrouwen ‘in de toekomst van de wereld, in de vrije keuzes van mensen en in de inspiratie en geestkracht die sinds het begin uitgaat van God’. De laatste hoofdstukken gaan over de doopsgezinde kerkdiensten, de wereldwijde doopsgezinde gemeenschap en de vrede(lievendheid). In het uitleidende hoofdstuk komt ‘vrijheid’ naar voren als kenmerk van het doopsgezinde geloof. Mensen krijgen de vrijheid om zelf te bepalen wat ze geloven (190). Aan het eind van dit sympathieke boek zeg je inderdaad: een wereld van verschil.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen