Boer en ziener

Amos vertelt in hoofdstuk 7: ‘Ik ben geen profeet en ik ben geen profetenzoon, maar ik ben veehouder en moerbeikweker. De HEERE haalde mij echter achter de kudde vandaan en de HEERE zei tegen mij: Ga heen, profeteer tegen Mijn volk Israël!’ (14,15). Amos geeft daarmee aan dat hij niet tot de profetische kringen behoorde, noch een profetenschool bezocht, voordat de HEERE hem riep. Hij was er helemaal niet mee bezig geweest dat dit ook nog eens in zijn leven zou kunnen gebeuren: geroepen worden om te spreken. Amos, de boer, profeet zonder profetenopleiding. Laten we er niet te romantisch over denken, alsof we in Amos een eenvoudige ziel ontmoeten die nochtans tot een hoog ambt geroepen is. Zijn boek verraadt een grote kennis van zaken. Kenners roemen de taal en de stijl van zijn profetieën.

Uitgewezen
Amos kwam uit Juda, uit Thekoa, maar opvallend genoeg krijgt hij de roeping om in het Tienstammenrijk te profeteren. Op een gegeven moment wordt hij door Amazia, de priester van Bethel, met de volgende woorden naar Juda teruggestuurd: ‘Ziener, ga heen, vlucht naar het land van Juda! Eet daar uw brood en ga daar profeteren’ (7:12). Amos wordt uitgewezen omdat hij het volk tegen koning Jerobeam II zou hebben opgezet en zou hebben gezegd dat de koning door het zwaard zou sterven (7:10,11).

Welvaart
Amos profeteert dus in de tijd van Jerobeam II. Deze koning regeerde in de eerste helft van de achtste eeuw voor Christus. Hoewel Jerobeam II godsdienstig gezien voortging in het spoor van zijn naamgenoot Jerobeam I, meldt de Bijbel in 2 Koningen 14:27 verlossing van Israël door zijn hand. Het gaat daar om veroveringen in Syrië. Behalve militair succes kende de tijd van deze koning ook economische voorspoed. De bovenlaag van de bevolking profi - teerde daar het meest van. Opgravingen laten zien dat het Samaria van die dagen bestond uit paleizen en krotten. Er was een grote kloof tussen rijk en arm. Hoge belastingen en corruptie lieten die kloof alleen maar toenemen. Het ten hemel schreiende onrecht brengt Gods oordeel over Israël. Daarom moet Amos wel spreken: ‘De Heere HEERE heeft gesproken, wie zou niet profeteren?’ (3:8).

Eredienst
In de praktijk van het leven lieten degenen die geld en macht hadden zien dat ze lak hadden aan Gods geboden. Toch zijn ze alleszins godsdienstig. Scherp keert Amos zich tegen een eredienst die alleen maar uiterlijk vertoon is en die beoefend wordt zonder hartelijk geloof en zonder gehoorzaamheid aan Gods geboden. Zo’n eredienst biedt alleen valse rust. Je kan denken dat de HEERE met je is, omdat je Hem offers brengt, maar het gaat erom dat je het goede zoekt en niet het boze (5:14). Als dat niet het geval is, dan haat en versmaadt de HEERE onze feesten, en dan kan Hij onze liederen en onze muziek niet aanhoren (5:21,23). Vroom zingen en onrecht plegen kunnen niet samengaan.

Aardbeving
Godsdienst kan niet zonder bekering. In Amos 4:6-11 signaleert de profeet dat het volk al diverse roepstemmen naast zich heeft neergelegd. Daarom moet het volk zich klaarmaken voor de komst van de machtige Schepper. Hij komt om te oordelen (4:12,13). Als het gaat om het oordeel van God heeft Amos het over een geweldige aardbeving (2:13-16, 8:8, 9:1,5). Twee jaar na het optreden van Amos vindt er inderdaad een vreselijke aardbeving plaats. Dat deze aardbeving indruk heeft gemaakt, kunnen we opmaken uit Zacharia 14:5. In latere tijd herinnert die profeet nog aan deze ramp. Behalve door een aardbeving ziet Amos Gods gericht ook in het geweld van de vijanden (3:11, 9:4). Toch is oordeel niet het laatste woord. In Amos 5:15 was het: ‘Misschien zal de HEERE, de God van de legermachten genadig zijn voor het overblijfsel van Jozef ’, in Amos 9:14 klinkt de belofte: ‘Ik zal een omkeer brengen in de gevangenschap van Mijn volk Israël.’


Volgende week: Obadja.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen