Globaal bekeken

Op 25 mei promoveerde ewout klei aan de Theologische Universiteit van de Gereformeerde kerken in kampen op een proefschrift met de titel ‘Klein maar krachtig, dat maakt ons uniek. Een geschiedenis van het Gereformeerde Politiek Verbond, 1948-2003.’

• ‘Het GPV verwachtte in 1959 een Kamerzetel te halen, omdat de kiesdrempel vanwege de uitbreiding van Tweede Kamer van 100 naar 150 zetels een stuk lager was komen te liggen. Toen op 12 maart de voorlopige uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen bekend werd gemaakt, leek het erop dat de partij eindelijk in de Kamer was gekomen. Het GPV had 39.972 stemmen behaald. Dit was veertig meer dan de kiesdeler. Twee dagen later, op dezelfde dag dat Laning op bezoek was bij koningin Juliana, werd echter bekend dat er bij de defi nitieve telling van de stemmen 672 stemmen meer waren uitgebracht. Het GPV bleek nu op vierentwintig stemmen na de kiesdeler niet gehaald te hebben en liep dus net een zetel mis. Zoiets was nog nooit eerder voorgekomen in de parlementaire geschiedenis. In 1963 vertelde Juliana aan de toen wel gekozen GPV-fractievoorzitter Jongeling over Laning: ‘Ik wist op dat moment al dat hij niet gekozen was, maar ik heb het hem niet gezegd. Dat vond ik zo sneu.’’

• P. Jongeling, de latere voorman van het GPv, schreef de nederlaag toe aan ‘ontrouw in eigen kring’: ‘Er zijn onder ons die, toen zij zaterdagavond [14 maart] met hun nood en verdriet over het gebeuren tot hun hemelse Vader vluchtten, in oprechtheid voor Hem konden belijden: ‘Wij behoren tot Uw volk en wij delen in de schuld van dit volk. Wij zijn uit onszelf nietswaardige zondaren. Maar Uw genade heeft ons in deze verkiezingsstrijd toch getrouw gemaakt. Wij mochten bij de stembus onze roeping volbrengen, zodat wij nu dáárover geen gewetenswroeging behoren te hebben. Daarvoor danken wij U.’ Er zijn echter onder ons kerkvolk ook anderen. Zij hebben hun tijd en energie gegeven om het GPV in de rug aan te vallen en naar vermogen afbreuk te doen. En zij hebben, hoewel het aanvankelijk anders scheen, nu toch de vruchten op hun arbeid gezien. Ze hebben het GPV om de verkiezingsactie niet kunnen breken, maar ze hebben wel een deel van onze mensen ontmoedigd en in de war gebracht en verstrooid, zodat er ten slotte 24 stemmen te kort waren. Zij hebben door hun arbeid het G.P.V. deze zetel, die volkomen binnen bereik lag, ontnomen en deze aan de socialisten cadeau gedaan. Konden zij daarvoor zaterdagavond ook de HEERE danken? Of hebben zij zich nu toch gescháámd?’

Uit De weg uit het getto. Drie eeuwen emancipatie van de Joden in Europa (uitg. Meulenhoff, Amsterdam) een fragment over de doop van de bekende Joodse schrijver Heinrich Heine.

‘Heine en zijn familie discussieerden langdurig over bekering. Zijn ouders vonden het niet erg. De Joden in middeleeuws Spanje hadden zich bekeerd en in het geheim vastgehouden aan hun cultuur en geloof. Dat kon ook in het Duitsland van hun tijd. Rahel had zich bekeerd. (…). Mendelssohns kinderen waren christenen geworden en zijn kleinkinderen, onder wie de componist Felix, bleven graag binnen de christelijke gemeenschap. Maar Heine verzette zich. Hij was Duitser. (…) Uiteindelijk zwichtte hij. In juni 1825 werd hij gedoopt in de lutherse kerk in Lüneburg als christen Johann Heinrich Heine (Heinrich is de Duitse vorm van Harry). Heine schreef meestal over alles wat hem overkwam, maar dit deed te veel pijn. Hij was slechts bij machte om in een brief te vermelden dat de doopplechtigheid zijn ‘toegangsbewijs voor de Europese cultuur’ was. (…). Heine schreef aan zijn oude vriend Moser: ‘Ik word nu zowel door christenen als door Joden gehaat. Ik heb er enorme spijt van dat ik me heb laten dopen. Ik zie niet in dat de zaken sindsdien beter voor me zijn geworden, integendeel, ik heb niets dan tegenspoed ondervonden.’’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen