Kerk helpen overleven

Met mijn 37 jaar kan ik wel zeggen dat ik als het ware samen met Stichting Hulp Oost-Europa ben opgegroeid. Natuurlijk, ik was nog maar een kleuter toen ds. J. van Rootselaar, samen met de heren A.L. de Boo en L. Koppert, in 1974 mijn ouders in Tázlar in Zuid- Hongarije opzochten. Mijn vader was daar predikant. Maar eigenlijk heeft van die tijd af stichting HOE een vaste plaats in het leven van ons gezin – en dus ook in het mijne – ingenomen. Vooral toen we van Tázlar naar de pastorie in Érd, een voorstad van Boedapest, verhuisden.

Nederlandse gasten
Nederlandse gasten die op de een of andere manier betrokken waren bij het werk van de stichting, wisten de weg naar ons huis te vinden. Het fungeerde, zeker in de eerste decennia, heel vaak als een vaste tussenstop voor reizigers naar Oost-Europa, of als doorvoerstation voor Bijbels, lectuur en artikelen voor materiële hulpverlening. Het hele jaar door, met flinke pieken in de zomer, kwamen ze aan en in de loop der jaren nodigden mijn ouders honderden Nederlanders aan de maaltijd en zorgden voor een slaapplaats. Gasten uit Nederland waren bij wijze van spreken voor ons net zo vanzelfsprekend als ons dagelijks brood. Kinderen hebben soms meer in de gaten dan ouderen vermoeden, maar alleen kunnen ze hun waarnemingen niet als passende puzzelstukjes bij elkaar leggen. Ik herinner me de bouw van een garage bij ons huis, die aan de voorkant en aan de achterkant deuren kreeg. Daar snapte ik niet veel van. Pas veel later had ik in de gaten hoe praktisch zo’n oplossing is als je snel je lading moet lossen en wegwezen. Ik herinner me een vakantie in Roemenië, waar we op een camping Nederlandse gasten zouden opwachten. Het was een gebruikelijke manier om als vakantiegangers lectuur, geld en goederen Oost-Europa binnen te brengen. Natuurlijk waren die contacten geheim. Je mocht er absoluut niet over praten. Maar dat was ik in mijn kinderlijke enthousiasme even vergeten, toen de Nederlandse auto op de camping arriveerde. ‘Ze zijn er, ze zijn er’, juichte ik, en dat was niet echt de bedoeling. De volgende dag zijn we direct vertrokken. Op extra risico’s zat niemand te wachten.

‘Nooit hard praten’
Mijn vader was lange tijd nauw betrokken bij de hulpverlening van de stichting. Maar hij praatte er in het gezin niet veel over. ‘Ik vertel je alleen wat je echt moet weten’, zei hij. Dat was blijkbaar niet veel. Wat we als gezin in ieder geval wel moesten weten, was dit: ‘Nooit hard praten op straat’, zei mijn vader, als we in Nederland waren. En als we wel eens Hongaars hoorden praten in de stad moesten we helemaal stil zijn. In augustus was ik met mijn gezin een paar weken in Nederland. Ineens drong tot me door dat ik dat nog altijd doe: zachtjes praten op straat en zwijgen als ik Hongaars hoor. Een niet meer af te leren veiligheidsreactie.

Zegen van God
Bij een jubileum als van stichting HOE dringt zich de behoefte op je af te vragen of al die inspanningen in het verleden eigenlijk wel zin hebben gehad. Heeft het wat opgeleverd, was het, ook achteraf gezien, alle moeite wel waard? Laat ik die vraag maar meteen en met overtuiging met ja beantwoorden. Vijfendertig jaar heeft stichting HOE kerkelijke gemeenten, predikanten, ambtsdragers, christelijke instellingen geestelijk en materieel gesteund om het onder het communisme uit te houden. Hoe belangrijk de hulpverlening in die tijd geweest is, ervaar ik regelmatig. Met hulp van de stichting werden zondagscholen van materiaal voorzien. In het diepste geheim en verborgen in de bossen werden begin jaren tachtig vakantiekampen voor de kerkelijke jeugd georganiseerd, om ze te vormen voor een leven als christen. Daar zijn predikanten en ambtsdragers uit voortgekomen. Ik ontmoet ze regelmatig. Stichting HOE heeft wezenlijk bijgedragen aan het overleven van de kerk in Oost-Europa, door altijd te kiezen voor de gemeenten en die te versterken. Daar herken ik de zegen van onze God in, die hoe dan ook het werk van Zijn handen nooit loslaat.

Doorgeven
Ik mag al tien jaar als predikant de gemeente van Érsekcsanád in Zuid-Hongarije dienen. We hebben een zustergemeente in Oekraïne, waar ik een paar keer per jaar kom. De mensen leven er onder omstandigheden die veel lijken op onze situatie dertig jaar geleden. Dan besef ik heel sterk hoe belangrijk het is als anderen naar je omzien en je een beetje hulp proberen te geven. Die hulp hebben wij van stichting HOE gekregen, die hulp mogen wij in Oekraïne geven. Voor zover we dat kunnen natuurlijk.

Materialisme
De Wende ligt al meer dan twee decennia achter ons, het communisme heeft afgedaan en we hebben er het materialisme voor in de plaats gekregen. We zitten in de Europese Unie en het lijkt dus of we al onze problemen achter ons gelaten hebben. Was dat maar waar! Het materialisme is misschien nog wel een grotere bedreiging voor de gemeente van Christus dan het communisme ooit was. In het communisme had de kerk een gemeenschappelijk vijand die bestreden moest worden. In het materialisme lijkt de vijand niet herkend te worden.

Ieder op zijn plaats
Bij het doordenken van de vragen en problemen van deze tijd kunnen we hulp uit Nederland eigenlijk nog niet missen. Bij de vorming en toerusting van onze gemeenten evenmin. In juni was er een conferentie in ons kerkelijke conferentiecentrum Mátrá Háza, waar Nederlandse en Hongaarse predikanten aan hebben deelgenomen. We leren er van elkaar. Dat is voor ons van groot belang, voor jullie ook. Zo mogen we samen bezig zijn en bouwen aan de gemeente van Christus, ieder op de plaats van zijn roeping.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen