Boekbesprekingen

Ds. B. Jan Aalbers De duif heeft ons een goed bericht gebracht. Een autobiografisch tijdsbeeld van vijfenvijftig jaar oecumenisch predikantschap. Uitg. Protestantse Pers, Heerenveen; 543 blz.; € 24,95.
Ds. Aalbers kreeg landelijke bekendheid als secretaris van de Raad van Deputaten Samen op Weg (1977- 1991). In een lijvig boekwerk laat hij zijn leven de revue passeren, beginnend in zijn kinder- en jeugdjaren in Heelsum, daarna tijdens zijn middelbare schooltijd in Arnhem en zijn theologische studie in Kampen en vervolgens in de gereformeerde kerken die hij diende, te weten Bant, Enschede, Dronten en Geldrop. Een vierde deel van het boek is gewijd aan Samen op Weg. Bij zijn gang door de gemeenten valt al vroeg zijn oecumenische instelling op. In Geldrop, de geboorteplaats van Dries van Agt, krijgt dat een culminatie in zijn verhouding tot de rooms-katholieke parochie en zijn vriendschap met pastoor Gerrit Vrins, die hij tot ‘het meest verrijkende’ van zijn verblijf in Geldrop rekent. In het hoofdstuk over Geldrop noemt hij overigens liturgie ‘draagvlak van eenheid’. Uitvoerig gaat hij hier ook in op de door hem gepraktiseerde toelating van kinderen tot het avondmaal. In verband met de oecumene licht ik twee momenten uit deze biografie. In Dronten liep de jarenlange samenwerking van hervormden, gereformeerden en christelijke gereformeerden vast. Ds. J.H. Velema zei dat het niet te verteren was dat de christelijke gereformeerden in Eindhoven met de vrijgemaakten samenwerkten, in Zeeland ’tegen de oud gerefomeerden aanhingen’ en dan in Oostelijk Flevoland met hervormd en gereformeerd in zee zouden gaan. Conclusie van Aalbers: Voor mij betekende het breken van de christelijke gereformeerden zo ongeveer het einde van het krediet dat ik de gereformeerde gezindte eigenlijk nog wel wilde geven.’ Hij kritiseert – niet ten onrechte – het COGG ‘bij zoveel verkondigde maar nergens gepraktiseerde eenheid op grond van de gereformeerde belijdenisgeschriften’. En dan het tweede moment, Samen op Weg. Het uitvoerige exposé van Aalbers is het beste en ook het best gedocumenteerde tot nu toe; van binnenuit herkenbaar geschreven. Stap voor stap volgt Aalbers de ontwikkelingen, ter synode en in de raad, bij de hervormden, de gereformeerden en de lutheranen. De positie van de Gereformeerde Bond komt eerlijk ter tafel, inclusief een teleurstellende ontmoeting met de hervormd-gereformeerde kerkenraad van Gouda en met ondergetekende op de classis Harderwijk en het kortstondige verblijf van dr. C. Graafland en ds. J. Maasland in de werkgroep Kernen van Belijden. Verder vallen op onderdelen de namen van dr. S. Meijers, dr. L.G. Zwanenburg en dr. P. van den Heuvel. De participatie van schrijver dezes in de Raad van Deputaten komt ook in beeld en het feit dat ondergetekende zichzelf ‘gijzelde’ met de uitspraak ‘we kunnen niet weg en we kunnen niet mee’. Hij is van oordeel dat veel kou uit de lucht zou zijn genomen wanneer ter synode de motie van dr. J. Hoek zou zijn aangenomen (oktober 1993), om eerst de zaak voor de hervormden en gereformeerden te regelen en pas daarna (samen) voor de lutheranen. Het zou ook voor andere kerkgenootschappen van belang kunnen zijn geweest. Wie verder is geïnteresseerd in de nevenfuncties van ds. Aalbers, zijn publicaties maar ook in de wederwaardigheden in de gemeenten leze dit kloeke, fraai uitgevoerde boek, dat ook een tijdsbeeld binnen het vizier brengt.

J. van der Graaf, Huizen

---
Dr. W. Verboom De catechismus voor kinderen. Uitg. Groen, Heerenveen; € 9,95.
Dr. Verboom heeft de Heidelbergse Catechismus herschreven voor kinderen. In 2007 verzorgde hij al een eigentijdse weergave van de catechismus. Nu gaat hij een stap verder in de vereenvoudiging: de Heidelberger voor kinderen. Door middel van korte vragen en antwoorden wordt de catechismus weergegeven in de taal van kinderen. Overigens: dr. Verboom laat nauwelijks iets weg, hij volgt het document op de voet. De vragen en antwoorden klinken kort en krachtig, meestal niet langer dan één regel. Ze zijn gesteld in de jij-stijl. Een mooi voorbeeld uit Zondag 23: vraag: Hoe ziet God jou? antwoord: Alsof ik nooit zondig geweest ben. vraag: Is dat allemaal om Jezus’ wil? antwoord: Ja, alles om Jezus’ wil. vraag: Is dat allemaal genade? antwoord: Ja, dat is allemaal genade. vraag: Hoe vind je dat? antwoord: Het grootste wonder dat er bestaat. Kenmerkende woorden als ‘enige troost’, ‘ellende’, ‘Middelaar’ zijn blijven staan, maar worden in een voetnoot uitgelegd. Aan het einde van het boekje zijn enkele catechetische liederen opgenomen, waaronder een berijming van Zondag 1. Het fris uitgegeven boekje heeft een hard kaft, met ring – echt een boekje om te gebruiken. Het zal zijn nut bewijzen in het gezin, op (zondags)school of kindercatechisatie. Dat vraagt wel inzet van ouders en leidinggevenden. De schrijver mikt op schoolkinderen, 7-10 jaar. Daarmee grijpt hij terug op de oorspronkelijke bedoeling van de catechismus. Ursinus en Olevianus hadden immers juist de kinderen op het oog toen zij in 1563 deze catechismus schreven. De bedoeling was dat de gedoopte kinderen van de gemeente zich de kernen van het christelijk geloof eigen zouden maken. Niet alleen met het verstand, maar ook met het hart. Dat is nu opnieuw dringend nodig. Dr. Verboom geeft ons een prachtige handreiking.

J.A.W. Verhoeven, Leerdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen