Globaal bekeken

‘De merkwaardige drukgeschiedenis van de Jehovabijbel (1755-1762)’ kopte een bijdrage van Anne Jaap van de Berg en Mathieu Knops in Met andere woorden, het kwartaalblad over bijbelvertalen van het Nederlands Bijbelgenootschap.

In 1755 verscheen een bijzondere editie van de Statenbijbel waarin de taal licht gewijzigd en met name de spelling gemoderniseerd was. Het meest opvallende is dat de godsnaam HEERE was vervangen door JEHOVAH. Na 1755 volgden er nog uitgaven in 1756,1761 en 1762. Nader onderzoek naar de drukgeschiedenis laat zien dat deze uitgave sterk overeenkomsten vertoont met een ‘gewone’ Statenbijbeleditie van dezelfde drukker uit 1748. (…)

Rond 1750 verschenen bij de Gorcums drukker Nicolaas Goetzee (1696-1751) twee edities van de Statenvertaling, één in kwartoformaat en één in folio. Beide edities hebben als datering op het titelblad 1758, maar de datum van de opdracht (september 1749) en de datering van sommige kaarten in 1750 – vooral in de kwarto-editie – geven aan dat de drukker vertraging had opgelopen. De kwarto-editie was in oktober 1749 gereed en pas in februari 1751 maakte Goetzee bekend dat ‘heden Compleet by hem te bekomen is, de Bybel in Folio, en Quarto, met Romeinsche Letteren, en volkomene Annotatiën’ (…) De folio-editie was opgedragen aan de prins van Oranje, de bijbel in kwarto-formaat aan baron Frederik Hendrik van Wassenaar, die een vertrouweling was van prins Willem IV. Met name de foliobijbel is een fraaie uitgave, waarin een gravure van J. de Wit met ernaast in dichtvorm een verklaring van Karel Koenraad Reitze is opgenomen.

Hier kan men in ’t verschiet den eersten Vader vinden
Met zijne Gade voor den val in ’t paradys.
Een weinig voorwaards toont dit pronkstuk, op wat wys
D’Aardsvader Abraham zijn’ Zoon, dien teêr beminden
Gereed sta t’ offeren; terwijl GOD uit den hemel,
Tweemaal herhalende den naam van Abraham,
Hem met ontsteltenis doet omzien, en een ram,
Wiens hoorn in eenen struik verward is, door ’t gewemel
Der blaâren zich vertoont. Daar achter legt te dromen
Rebeccaas liefdeling: hy ziet, hoe langs de leer
Een rei van Engelen dan opklim, dan weer neer.
Daar tegen over doet de kunst te voorschyn komen
GODS alzins trouwen knecht, en naar behoren dragen
De tafelen der wet. Hier hangt de koop’re slang
Voor ’t oog van Israël aan d’opgerechte slang.
Ter zyden zal het ook den kenneren behagen,
Wanneer zy mogen zien des Hogenpriesters wezen
Met d’arke des verbonds. Die voorts het oog zal slaan
Naar boven, zal terstond op Ararat zien staan
Het schip, daar Noachs huis geen kwaad in had te vrezen.
Zie, hoe zich achter d’Ark verheffe Babels toren.
Ook toont de voorgrond aan, hoe Davids aangezicht
Naar ’t voorgegane zy, en ’t volgende gericht;
Terwyl hy door zyn’ harp ons wonderen doet horen.
De Hoeksteen is voorzien met Rollen, Schriften, Psalmen;
Dit alles schaduwt af de toekomst van Gods Zoon:
Dies zullen d’ Engelen zo eenen schellen toon
Opheffen, dat daar van de lucht zal wedergalmen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen