Vijf maanden Afghanistan

In Afghanistan is ds. Van Duijvenboden toegevoegd aan een luchtmachtondersteuningseenheid. Tijdens zijn verblijf, eerst in het zuiden en sinds half november in het noorden van het land, heeft hij tot dusver vooral geprobeerd dominee te zijn. ‘Voor mij betekent dat herder zijn, door te letten op alle schapen in het bijzonder en de kudde als geheel. Het houdt ook in dat je leraar bent. Als zodanig heb ik geprobeerd om vanuit de Bijbel en de (protestantse) traditie het licht te laten vallen op gebeurtenissen en problemen.’
Heel wat mensen in ds. Van Duijvenbodens eenheid hebben een kerkelijke (protestantse of katholieke) achtergrond. De meesten komen uit Friesland, van vliegbasis Leeuwarden, of Brabant, waar ze op vliegbasis Gilze-Rijen zijn gelegerd. Toch ging maar één man van de groep elke zondag ter kerke. ‘In de diensten moest ik er rekening mee houden dat velen nauwelijks meer weten wat de Bijbel over bepaalde dingen zegt.’

Rampceremonie
De belangrijkste taak van de krijgsmachtpredikant is het pastoraat. ‘Als geestelijk verzorger ben je er voor de mensen op je eigen locatie. In mijn geval was dat eerst het vliegveld van Kandahar en later het vliegveld van Mazar-e-Sharif. De daar gelegerde mensen zijn lange tijd ver van huis en in een bijzondere omgeving.
Eén aspect daarvan is gevaar.
Vooral in de eerste periode hadden we te maken met raketaanvallen, vaak meerdere op één dag.
Ook waren er in onze periode verschillende zelfmoordaanslagen.
Geregeld stonden we bij een rampceremonie en waren we er getuige van als een overledene het vliegtuig in werd gedragen. Dat alles raakt mensen, brengt hen soms in verwarring en geeft aanleiding tot diepe gesprekken.
Ik mocht ook naast mensen staan als er zorgen waren aangaande de situatie thuis. Als er een ziek familielid was, maar bijvoorbeeld ook als er problemen waren met de kinderen of in de relatie. Gedurende deze periode was ik ook verantwoordelijk voor het aanzeggen van ‘berichten’. Dat is een aanduiding van een boodschap van bijvoorbeeld overlijden van een familielid. In deze gesprekken raak je aan grote levensvragen en soms (niet altijd) ging dan de Bijbel open. Een enkele keer was de aanleiding tot een gesprek een vraag over geloof en God. Dat zijn bijzondere momenten, maar ze zijn schaars.’

Contact zoeken
Een tweede taak is het deelnemen aan het Sociaal Medisch Team (SMT). Dit team bestaat uit de arts, geestelijk verzorger en de personeelsfunctionaris. ‘In ons geval waren soms de psycholoog en/of de maatschappelijk werker ook aanwezig, als ze op onze locatie waren. Zij zijn gelegerd in Kunduz.
Tijdens het SMT wordt gesproken over mensen uit de eenheid die al een behandeling ondergaan of om wie er zorgen zijn. Vooral door op tijd contact te zoeken met mensen van wie je merkt dat het minder goed met hen gaat, hebben we naar mijn overtuiging veel mensen geholpen en zo een bijdrage geleverd aan het geheel van de missie.’
Ds. Van Duijvenboden had ook de taak Nederlanders op andere locaties te bezoeken. ‘Ik was ook de geestelijk verzorger van de Nederlanders op Kandahar en Kabul. Op deze plaatsen zijn te weinig mensen gelegerd om de aanwezigheid van een permanente geestelijk verzorger te rechtvaardigen. Het was bijzonder om de mensen te mogen bezoeken, die op hun beurt ook aangeven deze bezoeken zeer op prijs te stellen.’

Spade dieper
Een laatste taak voor ds. Van Duijvenboden is het voorgaan tijdens de zondagse erediensten. ‘Ik probeerde aan de hand van onderwerpen die op dat moment binnen de eenheid actueel waren een dienst te verzorgen. Zo stonden we stil het thema ‘Als je wind tegen hebt’, met als uitgangspunt Psalm 142.
Bij het thema ‘Gedenken en doorgaan’, naar aanleiding van 1 Samuel 7:2v. En bij ‘Standhouden’ (Luk.4:1-13). Het thema ‘Vergeving’ had Lukas 17:3 en 4 als uitgangspunt.
Het heeft me veel vreugde gegeven om de mensen te kunnen laten zien dat de Bijbel ook in de actualiteit van het leven in Afghanistan veel te zeggen heeft. Mensen gaven geregeld als reactie dat de teksten hen hadden getroffen. Eén keer vroeg een man vol verwondering of ik de preek voor hem geschreven had. Gaandeweg de uitzending kon ik telkens een ‘spade dieper’ gaan. Daarnaast vonden de aanwezigen de voorbede voor hun geliefden belangrijk.’

Welke gebeurtenis zult u niet vergeten?
‘De diensten rondom Kerst waren onvergetelijk. Eerst was er de internationale kerstviering met de Duitse, Noorse en Amerikaanse collega’s. Daarna had ik de diensten bij de Nederlanders, die alle zeer goed werden bezocht. Dat geldt zowel de dienst op Mazar-e-Sharif als de diensten op Kabul. Het was bijzonder om zonder terughoudendheid aan mensen het kerstevangelie te kunnen verkondigen en daarna ook nog positieve reacties te krijgen. Daarnaast was er één dienst op Kabul waar we met vijf mensen aanwezig waren, maar waar we ons zo aan elkaar verbonverbonden voelden dat het heel bijzonder werd. Ik dank God voor deze momenten.’

Wraakzuchtig
Heeft Afghanistan voor u nieuw licht laten vallen op een bepaald element uit onze geloofsbelijdenis?
‘Ik heb opnieuw de waarheid gezien van zondag 3 van de catechismus, waar je leest dat ‘de mens onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad’ is. Tijdens mijn verblijf las ik het boek Waar komt het kwaad vandaan van dr. A.H. van Veluw, alsook The Lucifer Effect van dr. Ph. Zimbardo. Beide boeken handelen over het gegeven dat situationele omstandigheden kunnen maken dat wij mensen zeer slechte dingen doen. Als je door een Role 3 loopt (het internationale ziekenhuis op Kandahar voor de opvang van gewonde ISAF-militairen en lokale bevolking, red.), en je ziet mensen die ledematen hebben verloren, maar ook als je in de eenheid bespeurt dat mensen zeer wraakzuchtig kunnen zijn ten opzichte van elkaar, dan voel je letterlijk dat we heel gemakkelijk over de grens gaan en onze medemens zeer veel kwaad kunnen doen.’

Hoe ziet uw nabije toekomst er naar verwachting uit?
‘Ik hoop de komende jaren mijn beste krachten als geestelijk verzorger op de Luchtmachtbasis AOCS Nieuw Milligen te mogen geven, waar ik sinds 1 juni geplaatst ben. Daarnaast hoop ik tijd te besteden aan mijn werk binnen het landelijk bestuur van de Hervormde Zondagsscholenbond, binnen de Bond tegen het Vloeken en hoop ik geregeld voor te gaan in gemeenten. Vooral hoop ik dat het mij gegeven wordt er de komende tijd te kunnen zijn voor mijn vrouw en kinderen. Eerst was ik een aantal jaren doordeweeks van huis en daarna kwam de uitzending. Wat mij betreft hebben ook zij een ‘uitzending’ meegemaakt. Het is mijn hartenwens om een poosje te genieten van een gewoon gezinsleven.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen