Oud Loosdrecht

In 1300 sprak men nog niet van Oud Loosdrecht, maar van Loosdrecht. Nieuw Loosdrecht droeg toen de naam Ter Sype. In deze tijd hadden beide plaatsen nog geen eigen kerk, maar was de bevolking aangewezen op de kerk van Lonen (Loenen). In 1330 krijgt Loosdrecht een eigen kerk. Zo omstreeks 1400 wordt er een kerk gebouwd in Ter Sype, die als naam meekrijgt de Sypekerk. In de stichtingsoorkonde betreffende deze laatste kerk betuigt Bisschop Frederik van Blankenheim, dat de Moederkerk in Loosdrecht staat. De Molenmeent werd als grens tussen beide kerkelijke gemeenten aangewezen. Dit is tot op de dag van vandaag ook de burgerlijke grens van beide gemeentedelen.
Vermeldenswaard is het feit, dat een landheer vroeger een pastoor kon benoemen. Na de hervorming kreeg hij het recht om in eigen gemeente een predikant voor te dragen.
We noemen dat het zgn. collatierecht. De kerkeraad van de gereformeerde 'Oude Kerck in de Loosdrecht' was daar absoluut niet gelukkig mee. De broeders van de kerkeraad hebben zelfs éénmaal een proces aangespannen voor het Hof van Holland in 's-Gravenhage. De gedaagde was Baronesse Van Reede. De kerkeraad verloor dit proces. Dit alles wil niet zeggen dat de broeders in latere tijden het hoofd in de schoot legden wanneer de gemeente vacant werd. De kerkeraad meende dat zij het recht had een predikant te beroepen. Interessant is op welke wijze de hervorming in Loosdrecht gestalte kreeg. Vanaf 1569 bediende pastoor Nicolaas Jacobsz. Tol de kerk van Oud Loosdrecht. De geschiedenis wijst uit dat hij niet geheel zuiver op de graat was. Hij werd verdacht van ketterse ideeën. Voor dit feit was hij al eens ter verantwoording geroepen. Op 15 mei 1578 was er 's morgens de laatste r.k. kerkdienst. Pastoor Thol deelde de parochianen mee dat hij was overgegaan tot de 'Nye leere'. De avonddienst zou een protestantse zijn.
's Morgens pastoor, 's avonds dominee. Zo interpreteert ondergetekende de historische feiten, verzameld door de Historische Kring Loosdrecht.
Een predikant die zeer zeker geschiedenis heeft gemaakt in deze gemeente, is Joannes de Mol, predikant-fabrikant uit de 18e eeuw.
Op 20 februari 1774 werd door hem de eerste steen gelegd voor een porseleinfabriek vlak naast de pastorie. We mogen aannemen dat ds. De Mol uit sociale motieven tot deze daad gekomen is. Tot ongeveer 1784 draaide deze fabriek. In zijn 'glorietijd' (1778) had ds. De Mol een man of zestig in dienst. Kasteel (museum) Sypestein heeft een uitgebreide collectie van 'het Loosdrechts' in huis.
De oude kerk van Loosdrecht werd in 1842 afgebroken. Op dezelfde plaats werd een nieuwe kerk gebouwd. Het geheel kostte ƒ23.226,—. De gehele bouw sloot af met een nadelig saldo van slechts ƒ 1.400,—. Er werden bedragen uit naburige kerkelijke gemeenten ontvangen. Op 28 juli 1844 werd de kerk officieel in gebruik genomen. Ds. W. F. Overhoff hield de predikatie met als tekst psalm 113 :2: De Naam des HEEREN zij geprezen, van nu aan tot in der eeuwigheid. In 1966 werd de kerk gerestaureerd. Nieuwe kerkbanken werden aangekocht. In datzelfde jaar was één van onze kerkvoogden op vakantie in Friesland. Buiten het dorpje Nij-Beets ontdekte hij een vrij grote, op een terp staande kerk, omgeven door een kerkhof.
De kerk werd niet meer gebruikt. Het resultaat was tenslotte dat meubilair en preekstoel voor een redelijke prijs naar Loosdrecht werden afgevoerd. Ds. M. J. van den Berg, de toenmalige predikant, stond bekend als de bouwdominee.
Vervolgens wil ik u iets vertellen over enkele bezienswaardigheden van onze kerk:
Preekstoel: zeskantig, voorzien van houtsnijwerk. Het klankbord is eveneens zeskantig en hierboven is een 'torentje' aangebracht.
De preekstoel heeft geen voet, maar hangt aan de muur. De lezenaar van de oude preekstoel uit de Oude Kerk (vóór 1842) is overgebracht op deze nieuwe preekstoel. Op deze lezenaar staat de volgende tekst:
Tot gebruyk van Godes Werk, Gegeven van de Jonge Lieden aan deese Kerk, Oud Loosdregt 1767. De huidige kanselbijbel is ooit geschonken door die legendarische ds. De Mol.
De preekstoel staat in het midden van de kerk, zoals het betaamt in de gereformeerde traditie.
Avondmaalstafel: Deze staat vóór de preekstoel. Over deze tafel hangt een kleed met de kerkelijke symbolen duif en vis.
Doopbogen: De beide doopbogen komen oorspronkelijk van een doophek.
Doopvont: Naast de Avondmaalstafel staat een eenvoudige, eikenhouten, zeskantige doopvont.
Kaarsenkronen: In de kerk bevinden zich tien kaarsenkronen.
Orgel: Dit fraaie orgel is aangekocht in 1969 en gerestaureerd en gereviseerd door de kerkorgelbouwer M. J. Koppejan uit Ederveen. Dit orgel is afkomstig uit het dorpje Barsingerhom in Noord-Holland.
Kerkklok: De klok van Oud Loosdrecht draagt de naam van Marie-Anne. Zij komt uit de Abdijkerk St. Philibert van Noirmoutier te Frankrijk. Nederlandse soldaten hebben zes kerkklokken uit verschillende torens gehaald en als krijgsbuit meegenomen naar Holland. Eén klok is dus terechtgekomen in Loosdrecht, een tweede in de kerk van Kortgene. Van de andere vier klokken weten we tot nu toe niets. Ook al zijn we niet zo netjes aan onze klok gekomen, toch blijft deze klok op de dag des HEEREN het volk van Oud Loosdrecht oproepen om te komen onder de bediening van het Goddelijke Woord!
Het uurwerk: De torenspits met het uurwerk is eigendom van de burgerlijke gemeente Loosdrecht. Een tijdsatelliet houdt de klok in de toren op de juiste tijd. Regelmatig pakt een ontvangertje in het uurwerk een signaal van de satelliet op om de juiste tijd te controleren. De overgang naar zomer- of wintertijd geschiedt geheel automatisch.

Kerkelijk leven in verleden en heden
In het midden van de vorige eeuw volgde de toenmalige predikant een tamelijk vrijzinnige koers. Hij kwam uit Uitgeest. Door de dwang van kerkelijke reglementen en mede door andere oorzaken werd ook onze kerk in heftige beroering gebracht. Velen gingen met de afscheiding van 1834 mee. In 1855 werd ds. Jorissen predikant in onze gemeente. Hij was een rechtzinnig prediker, die zich niet schaamde voor zijn standpunt uit te komen. In Rotterdam weigerde hij lidmaten van een vrijzinnige collega te bevestigen, wat veel beroering heeft gegeven. De nu nog levende predikanten die onze gemeente gediend hebben, zijn: ds. F. J. Goethals, ds. W. H. de Jong en ds. W. Bouw. Deze laatste dienaar van het Woord 'staat' in Utrecht. De Gooi- en Vechtstreek heeft een liberale inslag en toch... is er in deze contreien een bevindelijk beleven van het geloof. We hebben ook in onze gemeente de gehele Heidelberger kunnen uitpreken. Op het ogenblik preken we in de avonddiensten uit de Openbaringen. Midden in deze geseculariseerde omgeving met veel 'tenten' staat de kerk. We zien daar geen drommen mensen naar toe gaan. Wij behoren niet direct tot die 'gerenommeerde' gemeenten in den lande, maar we hopen wel elke zondag het Woord er in te' werpen. We leven uit de belofte dat Gods Woord nooit ledig wederkeert, maar het heil zal doen dat Hem behaagt. Wij zijn ook verbonden met het algemene verpleeghuis 'Beukenhof te Nieuw Loosdrecht. Wij zijn verwonderd dat we dit allemaal mogen doen. Tot besluit nog dit: Per 1 januari 1992 werd de gereformeerde kerk van Oud Loosdrecht opgeheven. De meesten zijn hervormd geworden. Je zou dit een acte van wederkeer kunnen noemen. Dat is pas echt samen op weg! Op 3 juli 1994 herdachten wij in dankbaarheid het 150-jarig bestaan van onze kerk. In die kerkdienst was de tekst van de verkondiging psalm 113 : 2: De Naam des HEEREN zij geprezen, van nu aan tot in der eeuwigheid!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen