Romakinderen in de klas

Kerk, school en gezin vormden vanaf de Reformatie een eenheid in de Hongaarstalige landen. Dit is niet alleen belangrijk voor de kerkelijke gemeenten in Slowakije, maar ook voor de maatschappij als geheel.
De Hervormde kerk van Slowakije leeft momenteel in een samenleving die weliswaar vrijheid kent, maar zich nog lang niet heeft losgeworsteld van de invloeden van het communisme.

Christelijke school
Vanaf 1993 zijn er in Slowakije vijf kerkelijke lagere scholen en twee gymnasia gesticht. Bij de stichting van deze scholen was de Stichting Hulp Oost-Europa nauw betrokken.
In de eerste helft van de twintigste eeuw was er in elke plaats van belang zeker één christelijke school.
Vanaf 1948 werden de scholen geconfisqueerd en moest de jeugd verplicht socialistisch getint onderwijs volgen. Het communistische bewind schreef een sterk propagandistische onderwijslijn voor, waarin geen plaats was voor God. De kinderen werden gehersenspoeld. Wie zich als ouder daartegen verzette, kon rekenen op flinke represailles van de geheime dienst, die tot in details in de privésituatie van mensen wist binnen te dringen.

Voorbeeldgedrag
De christelijke scholen van Slowakije zijn momenteel van groot belang voor het godsdienstig leven in Slowakije. De kinderen krijgen er reformatorisch godsdienstonderwijs en geloofsopvoeding. Op staatsscholen ontbreekt dit.
De leraren van de christelijke scholen zijn enorm betrokken bij het onderwijs en zetten volgens inspectierapporten goede prestaties neer.
De leraren zijn gelovig en zeer gedreven op hun vakgebied. Door hun voorbeeldgedrag stimuleren zij de kinderen in christelijke omgangsvormen. Zij ondersteunen de ouders niet alleen in de geloofsopvoeding, maar ook in de dagelijkse pedagogische beslommeringen.
In veel streken komt het voor dat de ouders veertien dagen van huis zijn om elders op grote afstand geld te verdienen. Zij zoeken dan opvang voor hun kinderen, vaak bij grootouders. In de middenregio van Slowakije, tussen de steden Nové Zámky en Roznava, loopt het werkloosheidspercentage op tot meer dan 30 procent van de beroepsbevolking.

Onderlinge band
De invloed van het christelijk onderwijs op de Slowaakse samenleving blijkt ook uit het gedrag van de leerlingen onderling. Met name de scholen in de oostelijke streken hebben te maken met Romakinderen. Op staatsscholen is de druk van de Romakinderen zo groot dat ouders van andere kinderen in veel gevallen hun heil zoeken op andere scholen. Ongewenst gedrag en slechte sociale omstandigheden vormen de hoofdmotieven voor de uittocht van deze ouders.
Christelijke scholen vormen hierop een uitzondering. Op de christelijke scholen is er een goede onderlinge band tussen Romakinderen en christelijke kinderen. Er is sprake van sociale integratie. De Romakinderen leren hygiëne en sociale omgangsvormen. Het voorbeeldgedrag van kinderen is de basis voor de scholen om zigeunerkinderen tot goede prestaties te laten komen.
Op hun beurt stimuleren de Romakinderen weer de thuissituatie.

Vojany
In de plaats Vojany in Oost-Slowakije is een christelijke lagere school die veertig Romakinderen herbergt op het totale leerlingenaantal van 140. Directeur Hudák Bálint is zeer gedreven om Romakinderen tot goed gedrag te stimuleren.
De school krijgt een bescheiden Europese subsidie voor dit project.
Er zijn op deze school elf leraren die bewust hebben gekozen om op een christelijke school te werken.
Leraren met een volledige weektaak verdienen bij vijf dienstjaren 521 euro. Met dertig dienstjaren 702 euro. De school heeft een jaarexploitatie van 300.000 euro. Door de grootte van de school hoeven de leraren hier geen salaris in te leveren. Ze ontvangen wel het minimumloon. Een gemiddeld gezin in Slowakije kan net rondkomen van een gezamenlijk inkomen van 1000 euro per maand.
De resultaten van het schooljaar 2010-2011 van de school in Vojany waren goed. De financiële situatie ziet er voor het komend jaar krap uit, maar door zeer zuinig om te gaan met de middelen kan men rondkomen. Dankzij Europese subsidie is het gehele gebouw voorzien van geïsoleerd glas en kunststof kozijnen. Ze hebben een hypotheek opgenomen van 15.000 euro om de renovatie te voltooien.

Schoolbus
Hudák Bálint maakt een boek over het tienjarig bestaan van de school.
Daaruit blijkt de onuitsprekelijke dank aan de Heere, Die dit allemaal heeft gezegend. De oude schoolbus is te klein en te oud.
Men is op zoek naar een nieuwe bus voor dertig personen. Kosten: 13.000 euro. De kinderen komen vanuit de gehele omgeving naar de school met een schoolbus. Zowel de hervormde gemeenten als de ouders dragen veel bij om de school op niveau te houden.
De school krijgt ten opzichte van de staatsscholen veel controle, omdat christelijke scholen nu eenmaal in Slowakije een vreemde eend in de bijt zijn. Maar tot nu toe troffen inspecteurs geen noemenswaardige zaken aan die de school moet verbeteren. De school heeft een eigen kwaliteitssysteem. De leraren moeten verplicht bijscholen en om de vijf jaar een proef afleggen.

Zomerkamp
In de gemeenten in Slowakije waar christelijke scholen zijn, vormen de scholen een samenbindende factor. Ondanks het feit dat in de post-communistische samenleving van Slowakije de ouders in het algemeen druk zijn met overleven en werken, komen zij in aanraking met het Evangelie door hun kinderen.
Op feestdagen en op hoogtijdagen van de school gaan de ouders met hun kinderen mee en horen zij ook Gods Woord.
In de zomermaanden is het in Slowakije gebruikelijk dat de kinderen op zomerkamp gaan voor enkele weken. De ouders werken door en zien deze kampen als een goede kinderopvang. De kinderen krijgen in deze kampen, die regionaal of plaatselijk worden georganiseerd door de kerken, een programma aangeboden met in ieder dagdeel een bijbels thema. Daarnaast is er ruimte voor zang, oefenen in bijbelkennis en praten over Gods Woord.
Vrijwel elke kerkelijke gemeente organiseert deze kampen en enige duizenden kinderen zijn bij de kampprogramma’s betrokken. De Stichting Hulp Oost-Europa ondersteunt de organisatie van deze kinderenkampen in Slowakije.

Missiologie
De middengeneratie (mensen tussen de 20 en 50 jaar) heeft door de strenge communistische tegenwerking van de jaren zeventig en tachtig en mede door de sterke secularisatie weinig meegekregen van de geloofsopvoeding en is hierin ook niet geïnteresseerd. Daarnaast kende de Hongaars sprekende Hervormde kerk in Slowakije weinig mogelijkheden om te evangeliseren. Pas nu heeft de synode onder leiding van de nieuwe bisschop, Fazekas László, een predikant belast met missiologie. Het betreft ds. Molnár Arpád in Komarno.
Via de kinder- en jeugdevangelisatie, ook op de christelijke scholen, is het voor de kerken mogelijk ook de ouders te bereiken. Het effect van deze evangelisatie is niet bekend. In enkele gemeenten is er sprake van terugkeer van ouders naar de kerk. Door te investeren in de geloofsopvoeding van de kinderen door middel van christelijk onderwijs hoopt de Hervormde kerk van Slowakije in de toekomst gemeenteleden te behouden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen