22 zaterdagen leerling

Het valt ds. T.W. van Bennekom uit Goes, docent missiologie en oecumenica bij de cursus in Middelharnis, op hoe betrokken zijn publiek is. ‘Je ziet dat existentiële vragen aan de orde komen waar deelnemers aan het Woord en aan elkaar worden verbonden.’ Dr. M.A. van den Berg uit Zoetermeer beaamt dat: ‘Er is een grote belangstelling voor alles wat met het Woord van God en het leven uit het Woord te maken heeft.
De gemeente en het persoonlijke geloofsleven komen daarbij telkens weer ter sprake.’
Op de zaterdagmorgens dat hij in Gouda en Houten Oude Testament doceert, ziet dr. Van den Berg een divers gezelschap voor zich. ‘Van 18 tot 88, huisvrouwen die alleen maar de lagere school hebben gevolgd naast academici, ambtsdragers en vrijwilligers. Er zijn opvallend veel vrouwen onder de cursisten. De deelnemers zijn voornamelijk afkomstig uit Gereformeerde Bondsgemeenten, maar ook uit andere reformatorische kerken. Sommigen komen uit een heel andere kerkelijke traditie. Ook zij zijn van harte welkom als ze de uitgangspunten van onze cursus willen accepteren.’

Moeilijker te binden
Ds. Van Bennekom is nu bijna tien jaar bij de cursus betrokken. De predikant signaleert dat het voor velen niet eenvoudig is om in het doordeweekse leven aan bezinning toe te komen. ‘De cursus biedt voor hen een alternatief.’
Wel lijkt het voor cursisten vandaag soms moeilijker te zijn om zich aan een driejarige cursus te binden, waarbij ze elk jaar 22 zaterdagmorgens intensief bezig zijn, vermoedt zijn Zoetermeerse collega.
Als dr. Van den Berg terugkijkt naar zijn begintijd als docent, inmiddels ruim 25 jaar geleden, stelt hij vast dat het ‘schoolse’ van 1985, met tentamens en werkstukken, er vandaag wat af is.
‘Sommigen vinden dat een verlies, maar voor de meesten is het een voorwaarde geworden. Ze zouden niet komen als het wat meer schools gestructureerd zou zijn.
Er is openheid voor een wezenlijke discussie, juist vanuit het vertrouwen dat er tussen docenten en cursisten is. De vragen die aan de orde komen hebben te maken met de kerkelijk en maatschappelijke realiteit en actualiteit. Wat niet is veranderd, is de grote bereidheid om op de bodem van de Schrift en de belijdenis te blijven.’

Lekentheologen
Als mensen gaan meedoen aan de cursus, gaat er een wereld voor hen open, merkt ds. Van Bennekom.
Zijn ervaring is jaar na jaar positief.
‘Een broeder die al jaren geleden de cursus bezocht, stimuleerde steeds broeders en zusters om de cursus te volgen.’
Dr. Van den Berg: ‘Soms gebeurt het wel dat cursisten afhaken, omdat ze het niet eens zijn met de wijze waarop de lessen worden gegeven, wat vorm of inhoud betreft, maar dat is uitzonderlijk. Veel meer is de positieve evaluatie. De hartelijke leergierigheid van de cursisten is een stimulerende ervaring voor de docenten. Ook de wijze waarop ze met elkaar omgaan tijdens de drie jaren cursus is bijzonder positief, persoonlijk lief en leed worden vaak gedeeld.
De cursus is een vertrouwde en veilige plaats om zich te verdiepen in de vragen van geloof en leven, binnen het kader van veel kerkelijke en theologische diversiteit en – helaas – verwarring. Ik denk niet zo in fronten, maar ik geloof dat de cursussen vandaag kunnen dienen om de vitaliteit van de gereformeerde traditie te bewaren. Niet alleen de beroepstheologen maar ook deze lekentheologen zijn in onze tijd van groot belang, misschien de laatsten nog wel meer dan de eersten.’
Ds. Van Bennekom vult aan dat de cursus de ontlezing helpt tegen te gaan. ‘In deze tijd wordt er in het algemeen minder geestelijke lectuur gelezen. Mensen komen er niet aan toe. De lessen voorzien in deze leemte en stimuleert deelnemers tot verdere bezinning.’

Verslavend
Dr. Van den Berg: ‘Het is opvallend dat de theologische bewustwording, waardoor onze cursisten soms wat genuanceerder gaan denken over allerlei zaken die in kerk en gemeente leven, niet leidt tot afstand en verwijdering. Vanuit andere cursussen in de Protestantse Kerk horen we dat cursisten zo kritisch worden dat ze het in de gemeente niet meer kunnen vinden, maar dat merken wij in het geheel niet. Ik ben nog nooit gebeld door een verontruste collega die mij vroeg waar wij mee bezig waren omdat hij merkte dat zijn gemeenteleden te kritisch werden.’
De cursus wordt voor sommigen haast een verslaving. Dr. Van den Berg: ‘Toen we nog geen jaarlijkse studium generale als vervolg op de drie jaren van de reguliere cursus hadden, bleven sommige cursisten jarenlang in het vierde jaar participeren, omdat ze de cursus niet konden missen.
Zo zijn er ook docenten die al meer dan 25 jaar met liefde en enthousiasme blijven meedoen, het is het laatste wat ze op zouden willen geven.’

Zegen
De twee predikanten zien uit naar het moment dat de cursus weer van start gaat. Ds. Van Bennekom: ‘Het onderwijzersbloed blijft prikkelen en ik ervaar het als een zegen om iets te mogen doorgeven van het werk in Gods Koninkrijk wereldwijd. Ik ben overtuigd van de waarde van de cursus, het heeft al veel mensen geestelijk toegerust om dienstbaar te zijn in het Koninkrijk.’
Voor dr. Van den Berg zijn de zaterdagse lessen naar eigen zeggen een onmisbaar deel van zijn leven geworden. ‘Persoonlijk zie ik de cursus als één van de grootste zegeningen van mijn predikantschap. Het is een vreugde om les te mogen geven. De grote betrokkenheid en het enthousiasme van de cursisten zijn inspirerend. Hoewel ik weet dat er een tijd zal komen dat ik afscheid zal moeten nemen van de cursus, kan ik het me nog niet indenken wat mijn predikantschap zonder deze zegen zou zijn.’

Vrucht
‘Ik heb de indruk dat deze cursussen, meer dan we wel beseffen en kunnen berekenen, voor onze gemeenten van grote waarde zijn geweest, nog steeds zijn en zullen zijn. Vele honderden – en over bijna dertig jaar gezien zelfs duizenden – betrokken gemeenteleden hebben het certificaat ontvangen.
Of ze het ergens aan de muur gehangen hebben weet ik niet, wel dat deze cursisten als zaad uitgezaaid zijn in onze gemeenten. Als ik in den lande de oud-cursisten tegenkom in gemeenten, dan merk ik dat het vaak een vrucht is van hun studie tijdens de cursus dat ze zich mogen inzetten in het gemeentewerk. Het zou wat waard zijn om dat uit te zoeken.’

---
Cursus
De Protestantse Kerk kent zo’n twintig cursussen Theologische vorming gemeenteleden. De cursussen in Gouda, Harderwijk, Houten, Middelharnis en Rijssen vormen een samenwerkingsverband met hetzelfde uitgangspunt: de Schrift en het belijden van de Reformatie. Het programma duurt in totaal drie jaar. De kosten bedragen 165 euro per jaar (echtpaar samen 250 euro).
Zie www.cursustvg.nl voor meer informatie.
Drie andere cursussen maken officieel geen deel uit van het genoemde samenwerkingsverband maar hebben dezelfde grondslag: Drachten (www.tvg-drachten.nl), Aalburg (www.cursustvgaalburg.nl) en Onstwedde (info: ds. J.M. Viergever, tel. 0599-331212, predikant@hervormdonstwedde.nl).

‘Je leert relativeren’
H. Verboom (70) uit Bergambacht meldde zich in 2009 in Gouda aan voor de cursus. ‘Dat wilde ik al heel lang doen, maar vanwege mijn werk als zelfstandige middenstander was ik op zaterdag nooit vrij.
Het sterke van de cursus is dat je leert relativeren. Je leert hoofdzaken scheiden van bijzaken, je komt achter de ins en outs van bijvoorbeeld vertalingen en leert zoeken naar wat verbindt en niet naar wat scheidt. Intussen ben je steeds bezig met de Ene die we nodig hebben, de Heere Jezus. Ik doe veel vrijwilligerswerk in een bejaardenhuis en heb daarbij veel aan de lessen ethiek en praktische theologie.
Als ik de driejarige cursus afgerond heb, ga ik misschien aansluitend de studium generale doen. Graag wil ik ook nog eens het hele boek van dogmatiek doornemen. Dat heb ik als één van de boeiendste vakken ervaren.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen