Boekbespreking

Dit is een stevig, grondig en voornaam uitgegeven boek. Op het harde kaft staat voorop een van de schilderijen over de zeven werken van barmhartigheid van Frans Franciscus afgedrukt. Diaconaat behoort tot het wezen van de kerk en is daarom dit handboek ten volle waard. Eigenlijk is het een vervolg op het eerste handboek Barmhartigheid en gerechtigheid, dat in 2004 verscheen.
En ook dit tweede deel zal het laatste hopelijk niet zijn. Als er immers een tak van de theologie in beweging is dan is het wel de diaconiewetenschap. Wie de historische overzichtsartikelen leest komt onder de indruk van de maatschappelijke en politieke ontwikkelingen waar diakenen op in moesten en moeten springen. Daarom is het respect voor diakenen na de oorlog sterk gegroeid in de verschillende kerken.
De grote aandacht voor de bijbelse wortels van het diaconaat doet weldadig aan. Zeker voor hen die dat in het eerste deel gemist hebben. Nu is de aandacht voor exegese en bijbelse theologie echter zo gedetailleerd, dat het handboek niet snel door gewone diakenen ter hand zal worden genomen. Het moet naar hen toe doorvertaald worden door diegenen voor wie het boek allermeest geschreven is: theologiestudenten, praktische theologen en voor hen die in een diaconale functie werkzaam zijn.
Lútzen Miedema, Bart Koet en Jozef Wissink geven – breed gedocumenteerd – J.N. Collins gelijk dat de diakon-stam niet nederige dienst betekent. Het is eerder een voorname, bemiddelende en gezantachtige taak geweest.
Om diaconie als veelzijdig dienstbetoon te benadrukken zijn andere grondwoorden (arme, vreemdeling, naaste) en lijnen (klacht en recht (een oudtestamentisch tegoed!); liefhebben; tekenen van het Koninkrijk) uit de Bijbel nodig.
Prachtig vond ik de vergelijking die Bart Koet maakt tussen Lukas 10:38-42 en Handelingen 6:1-6 (84-90). Leren en doen mogen niet tegen elkaar uitgespeeld worden. Ze horen bij elkaar. Maar het leren, de prediking, gaat vooraf aan de materiële zorg.
Het luistert nauw in het diaconaat. Luisteren naar de noden van mensen, maar wie niet allermeest luistert naar het Woord houdt het niet vol om te dienen en gaat de verkeerde prioriteiten stellen.
Luisterend Dienen (een selectie van werelddiaconale projecten speciaal gemaakt voor Gereformeerde Bondsgemeenten, die destijds de eenzijdige, ‘linkse’ koers van het ZWO-programma van de Hervormde Kerk niet konden meemaken) is daarom qua benaming en intentie een heel goede greep geweest. Jammer dat Luisterend Dienen in het overzichtsartikel van Herman Noordegraaf en Sake Stoppels ‘Protestants diaconaat vanaf de negentiende eeuw tot heden’ (185-202) niet genoemd wordt.
Voor het derde deel heb ik – in de lijn van de bovengenoemde principiële prioriteit aan het leerling zijn voor de actie – een wens: kan vaker en dieper aangereikt worden hoe de ware solidariteit met de nooddruftige, de zondaar en de bedelaar alleen dan ontstaat en met onvoorwaardelijke liefde (die vaak van een kant komt) volgehouden kan worden als we bevindelijk kennis hebben gekregen aan het sola gratia en het solo Christo? Het mooie hoofdstuk van Herman van Well ‘Diaconaat en lijden’
(342-378) geeft daartoe een goede aanleiding.
De christologische verdieping kan mijns inziens ook vastgemaakt worden aan wat in de slotbeschouwing ‘Een agenda voor de diaconiewetenschap’ – een goede werkmethode trouwens – onder de sleutelwoorden verzoening en spiritualiteit te berde wordt gebracht. Ik ben onder de indruk van wat in deze agenda allemaal nog genoemd wordt om in de komende jaren verder te onderzoeken. Het belooft veel. Steeds meer zal duidelijk worden: diakenen zijn nooit klaar. Steeds meer waardering zal er moeten zijn voor de kleine dingen die het doen, in stilte en zonder ophef gedaan door eenvoudige vromen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen