Globaal bekeken

Een fragment uit ‘Uit de Pers’, de rubriek die De Waarheidsvriend in 1962 ook al bevat.

In ‘In de Waagschaal’ van 22 april lazen we een behartigenswaardige uiteenzetting van dr. Buskes over de stijl in de kerkdiensten. In de bekende rubriek ‘Terzijde’ schrijft hij onder de titel: ‘Het peper- en azijnstel’ het volgende:

‘(…) Steeds meer neig ik tot de overtuiging, dat wij onze kerkdiensten niet aantrekkelijk moeten maken met kunst- en vliegwerk, maar er voor moeten dat anarchisme in de kerkdienst uit de boze is. We hebben te zorgen voor een verantwoorde en stijlvolle liturgie. Het gaat niet aan, om zo maar in een dienst – voor het gebed of na de preek – een heer of een dame te poten, die enkel liederen zingt, om de zaak wat op te fl euren, liederen, die in zo’n dienst alleen maar fungeren als een paar schoten in de lucht. Al zou er overleg worden gepleegd over de te zingen liederen, dan nog blijft bij mij de vraag, of solisten in onze kerkdiensten thuishoren.
Zelfs een kerkkoor heeft alleen recht van bestaan, indien het de vooropgestelde bedoeling heeft, de zang van de gemeente te dienen. Laten we ons bovendien realiseren dat wij met al dat particuliere en individualistische gedoe in de regel ver beneden de maat blijven. Ik zeg dit, hoewel beslist, met een zekere aarzeling, omdat ik veel te goed weet, dat wij, verbi divini ministri, met de verzorging van onze prediking en onze opbouw van de dienst in de regel ook ver beneden de maat blijven. Deze alles behalve vrolijke wetenschap is echter geen geldige reden, om er nog een paar scheppen “beneden-de-maat” boven op te doen. Uit onze gewone kerkdiensten zou ik al het muzikale geïmproviseer willen uitbannen. Doen wij dat niet, dan weten wij op het laatst niet meer, wat wij moeten arrangeren. Men wordt er – ik spreek uit ervaring – doodmoe van.
Hetzelfde geldt, dacht ik, van wat langzaam maar zeker een gewoonte dreigt te worden: het opgeven van onderwerpen. Dat dit gebeurt in samenkomsten voor buitenkerkelijken aanvaard ik en vind ik zelfs juist. Voor de gewone kerkdiensten is het slechts in een enkel geval gewenst.
In de regel is het fout. Is het ook dodelijk gevaarlijk. Men moet veelal het onderwerp opgeven, terwijl men nog niet weet over welk bijbelwoord men prediken zal. Niet het bijbelwoord geeft ons het thema. Bij het door ons opgegeven onderwerp zoeken we een tekst. Het gevolg is, dat wij na zorgvuldige exegese het bijbelwoord laten spreken. Het is alles zo doodvermoeiend en wat het oplevert is maar matig. Voordat we er ons van bewust zijn, zoeken we naar pakkende en actuele onderwerpen in de hoop, dat het publiek – van een gemeente en van kerkvolk kan in zo’n geval niet meer gesproken worden – op het onderwerp afkomt.
Collega’s, wat ik u bidden mag: stijl, stijl, stijl! Niet werken met peper- en azijnstel. Dat is ver beneden onze stand. Op korte termijn kunnen we met dat peper en azijnstel wel enig succes boeken, maar succes is nog geen zegen. En ik geloof nog altijd, dat stijlvol even als eerlijk het langst duurt.’

We zijn echt dankbaar voor dit woord van deze oude Amsterdamse dominee, en omdat men het nu niet af kan doen met te zeggen: Dit geluid komt weer uit één of andere uithoek van het land uit de mond van iemand die een paar eeuwen achteraan komt, daarom hopen we dat dit woord ook ver door mag klinken in de kerk.
En dat is toch wel erg nodig, dachten we.

***

Op eigen verzoek stonden de volgende kandidaten in de kandidatenlijst:

S.P. van Assenbergh jr., Driebergen, G. Bos, Capelle a.d. IJssel, Drs. J. Broekhuis, Barneveld, D.J. Cuperus, Waddinxveen, B. A. van Donkersgoed, Den Hulst, R.J. van de Hoef, Lunteren, F. de Jonge, De Bilt, J.L.W. Koppenhol, Utrecht, A. de Looze, Oegstgeest, L. v. Nieuwpoort, Linschoten, M. Ravenhorst, ’s Graveland, K. Schaap, Huizen (N.H.), A. Schipper, Oegstgeest, S.J. Seynen, Utrecht, T. v. ’t Veld , Nijkerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen