Boekbespreking

We zeggen wel eens: ‘als een van onze (voor)ouders de ogen nog eens zou kunnen opslaan’. Zo veranderd is het leven! Welnu, die ervaring heeft de hedendaagse mens al bij het lezen van dit boek, waarin de jaren ’50 van de vorige eeuw in woord en beeld aan ons voorbij trekken. Allerlei toen nog alledaagse dingen zijn ons vandaag (goeddeels) vreemd: de wastobbe, pootjebaden in zee met opgestroopte broekspijpen, de teil als kinderbadje, het vat waaruit de stroop in potjes werd geschept in de winkels, de oude typemachine, de loonzakjes, de (opkomst van de) zwart-wit televisie, de bandrecorder, de grote gezinnen, klederdrachten. Al deze dingen worden kort geduid en geïllustreerd, met een plaats in Nederland als locatie.
Maar ook de grote gebeurtenissen komen voor het voetlicht: de watersnoodramp, de strijd tegen kinderziekten met bijvoorbeeld de DKTP-prik, grote stakingen, de Koreaoorlog met vrijwilligers op de Zuiderkruis, de kwesties Indonesië en Nieuw-Guinea, de Hongaarse opstand (met vluchtelingen naar Nederland), ‘vadertje Drees’ met de aow, zelfbediening in de winkels, de eerste autosnelweg (Amsterdam-Utrecht), opening van het Amsterdam-Rijnkanaal, de (nieuwe) politieke partijen, de enorme woningnood, de Koude Oorlog. Wie de foto’s bekijkt van het verkeer, de mode, de leefgewoonten verbaast zich, ook al heeft hij die tijd zelf meegemaakt.
De hoofdstukken zijn: ‘Het verdwenen Nederland’ (‘Rook jij al?’) ‘Spannende tijden’ (‘de Watersnoodramp van 1953’), ‘Voor vorst en vaderland‘ (‘vadertje Drees’), ‘Leve de verandering’ (‘op de scooter’). ‘Dr. Willem Drees was het symbool van de jaren vijftig’, zeggen de auteurs: rust, eenvoud, waardigheid.
De laatste drie hoofdstukken brengen de cultuurveranderingen in beeld (films, sport, jeugdcultuur). Ook wie niet aan die moderne cultuur meedeed, weet zich toch namen te herinneren van artiesten, radioprogramma’s, muziekstijlen en sportlui waarvan en over wie iedereen hoorde of las.
De kerk komt er in deze uitgave bekaaid af, en waar de kerk in beeld komt is het vooral de Rooms-Katholieke Kerk. Op pagina 27 prijkt een grote foto van een massaal bevolkte straat bij het uitgaan van een kerk. Je waant je op de (toenmalige) Bible Belt, maar het betreft de rooms-katholieke kerk in Volendam. De hoedloze uitdossing van de dames maakt het verschil.
Wie genoegen neemt met ‘rijp en groen’, kan aangename uurtjes doorbrengen met dit kolossale boek. Verwacht geen gewijde geschiedenis. Maar de cultuuromslag, inclusief de secularisatie is toen al wel begonnen. Of die jaren een ‘inspiratiebron’ zijn voor vandaag, zoals de schrijvers zeggen, is de vraag. Daarvoor moet men dieper spitten. Binnen het culturele leven zijn de mondaine verschijnselen overigens alleen maar toegenomen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen