Leven en dood

Zo’n situatie vraagt van mij fijngevoeligheid en vrijmoedigheid, om zo te kunnen spreken dat de familie de dienst niet domweg uitzit en denkt: ‘o ja, zo gaat dat in de kerk.’ Het is worstelen om het Woord zo te vertalen dat het relevant wordt voor die mensen op dat ogenblik. Mijn ervaring is dat het leven met God van de gestorvene de beste tolk is.

Zuster
Onlangs stierf een zuster uit onze gemeente op hoogte leeftijd. Haar naaste familie bestond uit een zwager en diens kinderen en kleinkinderen, die ook nog eens ver weg woonden. Zij sprak niet veel en al helemaal niet over wat ze voelde of geloofde. De laatste jaren van haar leven was ik haar predikant en kreeg ik niet veel meer te horen dan ‘ja’ en ‘nee’ en ‘goed’.
Een neef en nicht namen een dag vrij om uit Brabant naar Groningen te komen en te begrafenis te regelen. We kwamen in gesprek over tante en haar leven. Tante had, evenals hun eigen moeder, op jonge leeftijd een grote slag te verwerken gehad omdat hun vader onverwacht gestorven was, terwijl zij nog erg jong waren. Die klap was tante nooit echt goed te boven gekomen, zo was de indruk van de neef en nicht.

Bezoekrapportjes
Voorafgaand aan het gesprek had ik het pastoraal dossier gelezen. Een kerkenraadslid had trouw bezoekrapportjes gemaakt en iemand anders had ze weer ingevoerd in de computer. Ik las over een gesprek naar aanleiding van een reproductie van Rembrandts schilderij van de Emmaüsgangers. Het was toen vlak voor Pasen en tante hoopte dat de dominee daarover zou preken. Opeens zag ik waar het over moest gaan in de dienst.

Emmaüsgangers
In de dienst lazen we uit Lukas 24. Op de orde van dienst stond een afbeelding van Rembrandts Emmaüsgangers. We wandelden langs het leven en het verdriet en ik sprak over de hunkering naar de ontmoeting met de Levende, die alle tranen wegneemt. Daarna zongen we Psalm 139, over God die ons kent ook wanneer we voor anderen onkenbaar zijn. Ten slotte gingen we naar het graf. Het was koud en guur die dag. Maar toen we de aula van Selwerderhof uitgingen, brak de zon troostend en verwarmend door de wolken. Ze scheen in onze rug en over onze hoofden. Het laantje naar het graf was verlicht en verwarmd.

Raak
Na afloop was er koffie en gesprek. Het was raak geweest. Tante’s leven had perspectief gekregen door de lezing en de Psalm. Iemand zei: ‘Die gedachte dat God haar gekend heeft en nog kent vind ik ontroerend. Ik geloof niet. Maar ik vind het wel heel mooi.’ Deze keer was het lijntje erg dun. Neef en nicht wisten van niets. Het was dat er een pastoraal dossier was, waarin net dat ene gesprek stond. Laat het daar niet op aan komen.

Dr. J.A. van den Berg is missionair predikant (IZB) te Groningen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen