BOEKBESPREKINGEN

Een goede opleiding van nieuwe zendingswerkers is voor elke zendingsorganisatie van het grootste belang. Binnen protestantse kringen was het Hendrik Kraemer Instituut lange tijd dominant. Nu het einde van dat tijdperk nadert, is het zeker tijd voor een geschiedenis van de zendingsopleiding. Het boek onder redactie van Gerrit Noort is een grondige en goed gedocumenteerde beschrijving van deze geschiedenis. In het slothoofdstuk wordt ook kort ingegaan op de toekomst van zendingsopleiding in Nederland. Voor iedereen die betrokken is bij de opleiding van zendingswerkers, is dit boek verplichte kost. Leren van het verleden is helaas niet eenvoudig, maar nu is gebrek aan kennis over dat verleden in elk geval geen verontschuldiging meer.

Het is vanzelfsprekend dat zendingswerkers goed opgeleid moeten zijn. Vruchtbaar zijn in een andere cultuur vraagt immers om kennis van taal en cultuur, van interculturele communicatie enzovoort. Een oordeel over de kwaliteit van een opleiding is niet eenvoudig, het vraagt ook om inzicht in de ervaringen van werkers en ontvangende kerken. Hoe oordelen werkers over de kwaliteit van de genoten opleiding, hoe oordelen ontvangende kerken over de culturele sensitiviteit van zendingswerkers, over hun kennis en vermogen om daadwerkelijk dienstbaar te zijn binnen de nieuwe culturele context? Deze vragen komen in dit boek niet aan de orde.

Een belangrijke vraag was, zeker in de periode 1971-2000, de vraag naar de identiteit van de opleiding. De tegenstellingen tussen de oecumenische en de meer confessionele vleugels van de kerk waren groot. Dit riep ook vragen op over de identiteit van de zendingsopleiding. Het Hendrik Kraemer Instituut was volop aanwezig in het oecumenische gesprek over zending en wereldkerk, maar vertegenwoordigde daarin zeker niet de breedte van de kerk. De vraag is of dit ook geen blijvende schade heeft toegebracht aan het draagvlak voor de opleiding. Het hoofdstuk over deze periode richt zich echter vooral op de relatie van het instituut met de oecumenische ontwikkelingen in deze periode. In onze tijd worden vanuit allerlei organisaties mensen uitgezonden, soms met een zeer korte voorbereidingstijd. De geschiedenis laat zien dat de zendingspraktijk zich tussen twee uitersten beweegt. Aan de ene kant is er de eenzijdige nadruk op roeping en persoonlijk geestelijk leven, opleiding is voor praktische toerusting. Aan de andere kant een grote nadruk op de kwaliteit van de opleiding. Dat laatste vooral omdat grote resultaten vaak uitbleven en teleurstellingen werden geweten aan de gebrekkige kwaliteit van de uitgezonden werkers. Persoonlijke roeping en een leven met God zijn essentieel, maar als het goed is maakt dat nederig. We kunnen het dan niet alleen met onze persoonlijke gedrevenheid doen, maar hebben gedegen kennis nodig. De bereidheid om te leren is een essentiële voorwaarde om dienstbaar te kunnen zijn. ‘Kunnen luisteren’ was volgens partners van een GZB-partnerconsultatie ook de belangrijkste eigenschap van een ‘goede’ zendeling.

Er is mijns inziens een blijvende behoefte aan zendingsopleiding. Hoofdstuk 8 beschrijft de huidige veelheid aan opleidingsmogelijkheden. Kosteneffectief opleiden is noodzakelijk, samenwerking tussen opleidingen in Nederland en daarbuiten ligt daarbij voor de hand. De praktische toerusting van nieuwe werkers lijkt het meest gemakkelijk, maar het gevaar is dat dit zich beperkt tot ‘basisvaardigheden’. Het is de vraag of dat mensen echt helpt om uit te gaan en om de verbindende schakel te zijn tussen twee werelden. En terugkijkend op de hoogtijdagen van de zendingsopleiding kun je alleen verlangen naar de diepgaande en zeer intensieve voorbereiding van zendelingen. Misschien is het verdwijnen daarvan onvermijdelijk of misschien komt het terug maar dan in één van de kerken in het Zuiden. Ik ben benieuwd hoe zendingsopleiding daar een plaats zal gaan krijgen.

Gerrit Noort (red.) Protestantse zendingsopleiding in Nederland (1797-2010). Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 402 blz.; € 20,-.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen