Dichtbij dienen

Om precies te zijn op 27 oktober 1923 schreef de later zo bekend geworden prof.dr. K.H. Miskotte erover in het gemeenteblaadje van Cortgene, waar hij twee jaar eerder voor het eerst als dominee was bevestigd.
Hij refereert aan zijn intredetekst, het woord van Jezus, uitgesproken in de laatste dagen van Zijn leven: ‘Ik ben in het midden van u als één die dient’ (Luk.22:27).

Individualistisch
Na twee jaar uit ds. Miskotte zijn teleurstelling: ‘Waar zo lange jaren de mensen langs elkaar heen hebben geleefd, daar wordt voorlopig het heerlijk heilgeheim van het evangelie niet begrepen.’
Wij denken misschien dat dit ‘langs elkaar heen leven’ typisch iets is voor onze individualistische tijd en dan in het bijzonder nog van een verstedelijkte omgeving. Niet waar dus. Het gold al in 1923 van het kleine dorpje Cortgene in Zeeland.
Miskotte schrijft er dit van: ‘Wij moeten niet naar de naam, maar in der daad een Gemeente worden; mensen die samenleven in het gewone en in het buitengewone, in het dagelijks leven en in de Aanbidding Gods. De Gemeente in haar huidige staat van dorheid en verval – wie weet wanneer dit is begonnen? – behoeft voorlopig niets te doen dan dit ene: ontvankelijk zijn en dus verlangen een echte Gemeente te worden’.

Heel het dorp
Als dominee mag ik u daarbij helpen, zegt hij dan. Maar ogenblikkelijk daarop volgt een opmerkelijke wending in zijn verhaal. Op de vraag ‘wie beschouw ik dan als mijn Gemeente?’, geeft hij niet als antwoord: alle gedoopten van de Nederlandse Hervormde Kerk met eventueel ook nog de geboorteleden, maar: alle inwoners van Cortgene. ‘En daarvan moet niemand schrikken of verwonderd kijken; want het betekent niet dat ik mijzelf aan iedereen opdring, maar het betekent dat ik voor u àllen klaar sta. De zogenaamde ‘ongelovigen’ en de zogenaamde ‘oud-gereformeerden’, zij zijn allen onze broeders, besloten onder dezelfde nood en onder hetzelfde verlangen, zij allen zijn geen graad slechter en geen graad beter dan wij; wij zijn samen onder de adem van het Evangelie der Ontferming Gods geboren.’

Niet afzonderen
Twee dingen vallen mij op. In de eerste plaats, wanneer het niet bij de gemeente als gemeenschap begint, dan wordt het met het dienen in het geheel van het dorp ook niets. Het dienen moet in de gemeenschap van de gemeente rondom Jezus als Dienaar bij uitstek, geoefend worden.
Vervolgens zal die gemeente zich dan niet opsluiten en afzonderen van de rest van het dorp, want vanuit de ontferming van God zijn wij allen aan elkaar gegeven. De tegenstellingen: hervormd, onkerkelijk, oud-gereformeerd enzovoort zijn voor de dienende Christus niet van belang en zullen dus ook voor zijn dienaren vandaag niet van belang zijn. Ik ken collega’s die vandaag nog zo predikant proberen te zijn in heel het dorp. Het is heilzaam en het wordt opgemerkt. Ik hoor onkerkelijke mensen met zeer veel respect over zulke collega’s spreken. Ze hoeven zich niet in allerlei bochten te wringen om populair te worden. Ze kunnen volstrekt zichzelf blijven in gewaad, gelaat en gepraat, maar beslissend is de grondhouding: ik ben er voor u allen, er is immers voor God geen onderscheid.
Wanneer echter alleen de predikant deze grondhouding heeft en de gemeenteleden niet, dan is er nog wel een probleem. Daarom hebben we allen de voortdurende oefening nodig een gemeenschap te zijn en te worden, eerst als broeders en zusters in het geloof rondom Christus en van daaruit voor alle anderen.

3D
De IZB heeft in enkele gemeenten momenteel projecten, ‘3D’ geheten: dagelijks dichtbij dienen. Het zijn zo geheten pilots, proefprojecten. Het is de bedoeling dat lessen die daar geleerd worden, verder worden gebracht, toepasbaar gemaakt voor meer gemeenten. In Luthers bekende boek De vrijheid van een christen staat dat we voor de ander een Christus zullen zijn. Luther gaat uit van de inwoning van Christus in ons. Daarom kan hij dat zeggen. Missionair zijn betekent dan: ik wil jou van harte dienen en als Christus voor je zijn.
Eerlijk gezegd krijg ik zo’n zin bijna niet over mijn lippen, omdat ik denk: ‘Wat komt ervan terecht?’ Dan onderschat ik echter wat de inwoning van de levende Christus vandaag kan bewerken.

Dr. W. Dekker uit Oosterwolde is hoofd stafafdeling theologische en missionaire advisering van de IZB.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen