Boekbespreking

Een nieuw boek van Fik Meijer belooft mij vanwege zijn kennis van zaken, heldere schrijftrant en boeiende argumentatie altijd weer enige uren leesplezier. Na de studie waarin hij zijn liefde voor de Middellandse Zee verwoordde, komt de populaire geschiedschrijver over de klassieke oudheid nu met een boek over Paulus.
We kunnen de inhoud van deze studie het best typeren door de slotzinnen te citeren, waarin de auteur stelt dat de woorden van Paulus in de loop van de tijd misbruikt zijn door ze aan christelijke lezers met een niet-joodse achtergrond voor te houden, terwijl ze bedoeld waren voor alle inwoners van de Grieks-hellenistische steden van de eerste eeuw, joden en niet-joden. ‘Bovendien hadden ze hun actuele betekenis verloren. Theologen en gelovige politici hebben zich er niet van laten weerhouden aan Paulus’ woorden een diepere, naar de actualiteit toegeschreven betekenis toe te kennen.’ Meijer noemt dat een riskante benadering.
De emeritus hoogleraar van de Universiteit van Amsterdam combineert in zijn reconstructie van Paulus’ leven en werk de informatie uit het boek Handelingen met zijn kennis van de oudheid. Het bijbelboek heeft daarin voor hem dezelfde autoriteit als een geschiedschrijver als Flavius Josephus. Omdat de auteur niet uitgaat van goddelijke leiding in het leven van de apostel – tot in dromen toe – maar reële, menselijke overwegingen tegen elkaar afweegt, ontstaat een ander levensverhaal en kijkt de ervaren bijbellezer met andere ogen naar Paulus. Zo noemt Meijer de keus om Silas op de tweede zendingsreis mee te nemen een tactische zet. ‘Door Silas mee te nemen kreeg zijn missie een keurmerk van betrouwbaarheid. Maar even zo goed is het mogelijk dat de christelijke gemeenschap in Jeruzalem Silas aan Paulus opdrong om erop toe te zien dat hij niet afweek van de richtlijnen die tijdens de conferentie (zie Handelingen 15, red.) waren opgesteld.’ En waar in de kerk met respect gesproken wordt over Paulus als apologeet op de Areopagus, schrijft Meijer dat de ‘confrontaties tussen de Griekse filosofen en Paulus meer weg hebben gehad van woordenwisselingen dan van echte debatten’.
In deze studie is Paulus meer de als een eenling opererende, fanatieke apostel – eigenzinnig in zijn doen en laten –, die niet-gebaande wegen opzoekt dan de man die de littekens van de Heere in zijn lichaam verdraagt, omdat hij vanuit de liefde van Christus mensen tot geloof beweegt.
Al hoor ik volgens Fik Meijer vast tot de ‘talrijke christenen die tot op de dag van vandaag Paulus’ brieven kritiekloos als gezaghebbend accepteren, zonder dat ze zich de vraag stellen of ze in de loop van de tijd waren bijgewerkt of omgevormd’, vind ik zijn boek over Paulus verrijkend om te lezen. De focus op de karakterologische kant van de apostel brengt hem in de confrontatie met wetenschappelijke gegevens over de oudheid op een speciale manier tot leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen