GOD WIL DAT WE KOMEN

De Dordtse Leerregels las ik voor het eerst toen ik me op de drempel tussen confessioneel en hervormd-gereformeerd bevond. Ik was diep onder de indruk, alleen al van de openingsact. Verkiezing staat er ingekaderd in de genade en het is daarom genadige verkiezing. Dat blijkt wel vanwege het centraal stellen van de prediking van Christus.
In artikel 2 van hoofdstuk 1 vallen we in het hart van het evangelie. God heeft de wereld ‘zó liefgehad dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder [een ieder!] die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe.’ En in het onmiddellijke vervolg lezen we dan: ‘opdat de mensen tot het geloof worden
gebracht, zendt God goedertierenlijk verkondigers van deze zeer blijde boodschap (...) door wier dienst de mensen geroepen worden tot bekering en het geloof in Christus de Gekruisigde. (...) Die dit Evangelie niet geloven, op die blíjft de toorn van God. Maar die het aannemen, en de Zaligmaker Jezus met een levend geloof omhelzen die worden door Hem van de toorn Gods verlost en met het eeuwige leven begiftigd.’

Roeping en verkiezing moeten we niet van elkaar losmaken

RIJMEN
Nu loop ik inmiddels lang genoeg op gereformeerde paden en op wat daarvoor doorgaat om de strikken en klemmen op dit punt te kennen. Meer dan eens kwam de vraag hoe Jezus’ woorden uit Johannes 6:44 te rijmen zijn met het onvoorwaardelijke aanbod van liefde en genade. Jezus zegt daar immers: ‘Niemand kan tot Mij komen, tenzij de Vader die Mij gezonden heeft, hem trekke.’ En eerder al sprak Hij: ‘Alles wat de vader Mij geeft zal tot Mij komen en wie tot Mij komt zal Ik beslist niet uitwerpen.’ (vs.37)
Zulke teksten kunnen je verwarren, verlegen maken, maar je kunt ze ook als wapen inzetten tegen Gods ‘bevel tot geloof en bekering’. Dat zien we helaas in een deel van de protestantse orthodoxie gebeuren. Met een beroep op Gods verkiezing wordt de klem uit het bevel gehaald. En zo wordt het woord op non-actief gezet. Toch staan beide Johannesteksten in de Bijbel en nog wel in de evangeliën.

GODS TREKKEN
Hoe trekt God? Voor Zwingli is het duidelijk dat de Vader je getrokken heeft wanneer je de Zoon zoekt en vindt. Anders zou je toch nooit gekomen zijn?! Zodra je gelooft dat Christus je gerechtigheid is, aldus nog steeds de Zwitserse reformator, kun je ervan op aan dat God je trok.
Gods verkiezing is voor Calvijn een uitmuntend middel om onze hoogmoed te breken. Tegelijkertijd ademt zijn spreken over dit thema diepe verwondering: dat we geen ezels, ossen of honden zijn, maar gevormd naar Zijn beeld! En dat het evangelie tot óns komt.
Roeping en verkiezing moeten we dan ook niet van elkaar losmaken. Het zijn twee kanten eenzelfde zaak. Wij worden niet geroepen om te wroeten in zaken die voor ons duister zijn, maar onze ogen op te heffen tot Christus. In Hem komt het hart van de Vader tot rust en daar alleen komt ook ons hart tot rust. Hij is de spiegel van Gods verkiezing (Institutie, III,24)

NEEF IN AUSTRALIË
Petrus wekt ons ertoe op ons in te spannen om onze roeping en verkiezing vast te maken. Hoe je dat doet? Door te komen. Door te geloven dat Hij het meent als Hij je roept.
Stel dat een familielid in Australië me uitnodigt met mijn vrouw drie weken zomervakantie daar door te brengen. Hij stuurt tickets en schrijft dat alle verdere kosten voor zijn rekening zijn. Ik ben diep onder de indruk en heb het er voortdurend over. Wat een goede neef! Maar ondertussen doe ik niets met het aanbod. De tickets verdwijnen in de la of worden na verloop van tijd misschien wel bij het oud papier gedaan.
Het evangelie, de prediking, de roeping, ze vragen om een antwoord. Om gehoorzaamheid. Om geloof. Om komen en doen wat God behaagt.

VERKEERD ZOEKEN
Er zijn mensen die hun leven lang bezig zijn gerechtigheid, vastheid en geloofszekerheid te zoeken, zonder dat te vinden, omdat ze verkeerd zoeken. Ze zoeken naar kenmerken bij zichzelf. Ze wantrouwen de belofte van God. Ze vinden Zijn voorwaarde tot zalig worden verdacht. Te gemakkelijk. Ze willen werken. Iets doen. Zelfs veel doen. Maar Christus hóeft niet verdiend te worden en kán niet verdiend worden. Hij is ons gegeven. Al in de belofte van het evangelie die in de doop op onze naam gezet is.
Luther zei: ‘Die gelooft die hééft, maar die niet gelooft heeft niet.’ En Calvijn schrijft in zijn uitleg op Psalm 81: ‘Vloeit de genade van God slechts druppelsgewijs bij u binnen, dan is dat omdat u uw mond niet ver genoeg opent! Wie verhongert en van dorst sterft moet de oorzaak bij zichzelf zoeken. Het is omdat u uw mond gesloten houdt.’ En dan, heel scherp: ‘De mensen weigeren de hen van de hemel aangeboden goederen omdat het hun niet smaakt, of door hoogmoed. Laten wij er toch acht op geven dat de HEERE ons alles aanbiedt en laten wij er een vrijmoedig gebruik van maken.’
In de Leerregels opgesteld in Dordt heet het: ‘Zovelen als er door het Evangelie geroepen worden, die worden ernstig geroepen. Want God betoont ernstig en waarachtig in Zijn Woord wat Hem aangenaam is, namelijk dat de geroepenen tot Hem komen. Hij belooft ook met ernst allen die tot Hem komen en geloven de rust voor hun ziel en het eeuwige leven.’

VRUCHTEN
‘Maar’, zo wordt dikwijls gevraagd, ‘hoe weet ik nu echt dat ik uit de dood overgegaan ben in het leven?’ Die vraag raakt overduidelijk het aspect van de geloofszekerheid. In zondag 32 van de catechismus vinden wij, heel pastoraal getoonzet, het antwoord. We lezen dat ‘elk bij zichzelf van zijn geloof uit de vruchten verzekerd wordt…’ De profetenrollen, de evangeliën, de apostolische brieven − heel de Bijbel door zien we wat het geloof (de band en de hand aan Christus!) met een mens doet. Luther schrijft: ‘Als de boom goed is, zijn de vruchten ook goed.’ Als wij gemeenschap hebben met Christus blijkt dat ook uit ons leven.
Een waarschuwing voor een ‘steriel’ christendom, dat de zaken intellectueel op orde heeft, maar waar de levenspraktijk ontbreekt, is hier op zijn plaats. De geloofsvruchten worden node gemist.

KENMERKEN
De nadere reformator Wilhelmus à Brakel heeft door middel van zijn pastorale theologie in de Redelijke Godsdienst antwoord en leiding proberen te geven op de vragen van worstelende zielen rond de toeeigening en zekerheid van het geloof. Hoewel hij het zeker zo niet bedoelt, heeft hij wellicht toch aanleiding gegeven dat lezers de kenmerken van het geloof gingen plaatsen tussen de belofte en de gelovige. Op gevaar af dat een mens niet op Christus maar op zichzelf teruggeworpen wordt en de blik verschuift van de Christus naar de christen.
In de Dordtse Leerregels lezen we dat ‘de gelovigen verzekerd zijn van hun verkiezing tot zaligheid naar de mate van hun geloof’. Er zijn zwak gelovenden en sterk gelovenden. Een klein geloof heeft net zo goed deel aan Christus en al zijn weldaden als een groot en sterk geloof. Jezus zegt niet: ‘Een ieder die een gróót geloof heeft, zal behouden worden’, maar: ‘Een ieder die gelooft.’ Hoe groter het geloof hoe meer profijt we er zelf van hebben en hoe meer het ook is tot eer van God. Toch zegt Jezus ook: al zou uw geloof niet groter zijn dan een mosterdzaadje, je zou in staat zijn bergen te verzetten en in zee te laten verzinken. Bergen van beschuldigingen en onmogelijkheden. Ze zinken ‘zomaar’ weg in de zee van Gods liefde.

HIJ WACHT
God roept met woorden. Hij roept voordat ook maar iemand van ons tot Hem roept. Hij laat Zich horen en maakt Zijn wil kenbaar. Dit is wat Hij wil: dat we komen en geloven in het evangelie van Zijn liefde. Zegt iemand: ‘Zou Hij mij ook willen hebben?’ Draai het alstublieft snel om en vraag uzelf af of u Hém wilt hebben. Zegt iemand: ‘Ik wacht al zo lang op Hem?’ Hij wacht nog veel langer op U. Zie dus toe wat je doet met Zijn woorden.

Ds. J. Belder uit Dordrecht is emeritus predikant.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen