WIE VERSTAAT DE TIJD?

Predikers woorden vormen misschien wel het bekendste lied over de tijd in de Bijbel. En als er iets is wat diep bepalend is voor ons leven, dan is het wel de tijd. Maar wie verstaat de tijd?

Drukke agenda’s. Tijd vliegt. Bijzondere momenten in het leven, wat geweest is komt niet meer terug. De tijd is een stroom die ons meetrekt. Uren, dagen, maanden, jaren. Het is alweer bijna oktober, zo verzucht je tegen elkaar. Het laatste kwartaal. Toch is het lied in Prediker niet een lied over de klok. Niet een lied over de ‘hoeveelheid’ tijd: hoeveel tijd er nog is, hoe snel de tijd gaat, en hoe gauw de dingen voorbijgaan en je steeds ouder wordt. Alsof er steeds minder tijd is. Wij meten tijd vaak in maanden, uren of zelfs minuten. Tijd is geld, is een veelzeggende uitdrukking. Het lied in Prediker 3 kijkt anders: niet de economische waarde, maar de kwaliteit van het menselijk leven, komt tot uiting.

BESCHOUWER

Prediker is een beschouwer. Hij kijkt om zich heen. Zonder direct een oordeel uit te spreken. Hij merkt op. Hij ziet wat er gebeurt: er worden mensen geboren, er sterven mensen. Er worden nieuwe projecten gestart, anderen stranden op een teleurstellende manier. Daar wordt gelachen, hier gehuild. Alles heeft zo zijn tijd. Ook in het leven van een enkel mens. Er zijn seizoenen van zaaien en tijden van oogsten. Er zijn jaren van leren en voorbereiden, maar er is ook oogsttijd: het inzamelen van resultaten, het boeken van successen. Prediker beziet op een afstandje de mensenwereld. Zijn wereld. Onze wereld. Hij ziet hoe wij bij elkaar op het erf komen en samen knielen in de zwarte aarde om elkaar te helpen het leven te zuiveren van de stenen. Een tijd om stenen te rapen. Onderling dienstbetoon. Jezelf geven. Maar hij ziet ons ook op andere momenten. Met een gebaar van dedain worden stenen over de heg gegooid, worden scherpe woorden en kwade daden gezaaid in het leven van de ander. Een tijd om stenen weg te werpen. Prediker beziet het. Zonder direct te zeggen: goed of fout. Alsof het nodig is om eerst tot verstaan te komen. Om eerst te zien, tot je te laten doordringen, voordat je gaat spreken, gaat oordelen, gaat doen alsof je het begrijpt.

AFGEWOGEN

De vraag is dan of wij begrijpen, of wij de tijden verstaan. Soms klinkt dat als een verwijt: begrijp je de tijd waarin wij leven dan niet? Prediker is daar heel realistisch in. Zijn afgewogenheid doet goed, in een wereld waarin veel verandert, alles voortdurend in het spel is, wij vaak niet weten hoe de dingen gaan, ook gelovigen niet. En juist gelovigen worden er op aangesproken. Of vinden dat ze de tijden moeten verstaan. Wij houden elkaar dat op allerlei manieren voor. Daar ligt het belang van prediking, daarom moeten we de Schrift onderzoeken – zo mogelijk naast de krant: om te begrijpen in welke tijd we leven. En op de achtergrond klinkt het woord van Jezus ons soms als een aanklacht in de oren: ‘Hoe kan het dat u deze tijd niet weet te duiden?’ (Luk.12: 56b).

Prediker zegt daarover drie dingen. God heeft alles wat er is de goede tijd gegeven. En dan: Hij heeft de eeuw in hun hart gelegd: de neiging om de tijd te verstaan (kanttekeningen SV), Hij heeft de mens inzicht in de tijd gegeven (NBV). En tot slot: Maar wat God doet, valt niet te doorgronden. Er blijft een surplus, een overschot. Ons begrijpen is begrensd. Inzicht in de tijd? Ja, maar Prediker leert ons ook een gezond wantrouwen, aan juist die gelovige beschouwingen waarin het allemaal zo klopt, en waarin de gebeurtenissen van deze wereld allemaal keurig in een of ander schema gepast worden.

PERSPECTIEF VAN BOVEN

Zult u in deze tijd het Koninkrijk weer herstellen?, zo vroegen de discipelen Jezus na Zijn opstanding. De tijden of gelegenheden zijn in de hand van de Vader, zo klinkt Zijn antwoord. U zult de kracht van de Heilige Geest ontvangen. Is dat de tijd verstaan? Leven in het besef dat het de tijd van de kracht van de Heilige Geest is? Dat Gods weg voor ons verborgen is, maar dat Zijn kracht geschonken wordt? De eeuw in het hart, is dan ook de ‘eeuwigheid in het hart’. Dat andere perspectief, het perspectief van Boven. De eeuw in het hart, dat is: leven uit de Geest. Zodat wij de gebeurtenissen en onze agenda’s in een ander licht leren zetten. Want diep onder ons bestaan ligt een belofte: het Koninkrijk komt. Gerrit Achterberg dicht: Diep in de bouwput steunt nog het beschot, Primordinaal op centimeters God.

Dr. T.T.J. Pleizier is hervormd predikant te Dirksland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen