BOEKBESPREKINGEN

In dit boek vinden we een bundel artikelen als resultaat van rondetafelgesprekken van het IKV, Pax Christi, ICCO en Cordaid. De uitgave kwam tot stand in samenwerking met de Dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland. De titel Meervoudig verbonden geeft aan dat de kerk zich zowel met Israël als met de Palestijnse christenen verbonden weet. Na een inleiding van Remmelt Meijer volgen twee delen. Het eerste deel heet ‘Grondlijnen’ (hoofdstuk 1 t/m 4), het tweede ‘Perspectieven’ (hoofdstuk 5 t/m 10). Ik geef nu eerst kort de inhoud van de hoofdstukken weer. Shaul Magid opteert in hoofdstuk 1 voor een subversief (gezagsondermijnend) lezen van de Schriften, zoals deze zelf ooit bedoeld is vóór de canonisatie. Hierdoor kan men zich keren tegen uitspraken in de Bijbel die moreel aanvechtbaar zijn. Klaas Spronk gaat in op de hermeneutiek en wil de Bijbel zo lezen dat daarin niet alleen stem, maar ook tegenstem gehoord kan worden. In hoofdstuk 3 gaat R.W. Jenson in op een christelijke theologie van het jodendom. Hij ziet het latere jodendom en de christelijk kerk als twee ‘omleidingen’ binnen de ene komst van de Messias. De gedachte van een wederkomst wijst hij af. Het eerste deel van het boek wordt besloten met een doorwrocht artikel van Arjan Plaisier. God gaat met Israël als het blijvende volk van God een eigen weg. Maar betrokken op het heil van Jezus Christus kan het land en ook het rijk Israël geen eigen rol meer spelen. Laat de kerk overigens terughoudend zijn in het doen van uitspraken.
Deel II begint met een reisverslag van Gertrudeke van der Maas. Hopend op een echte ontmoeting tussen Israël en Palestijnen werd ze daarin teleurgesteld. In haar bezinning op Israël volgt ze de lijn van Marquard (verwerking van Auschwitz). In hoofdstuk 6 pleit Kees Jan Rodenburg voor een open gesprek over de problematiek rondom de Schriften. Laten de verschillende stemmen klinken in het leerhuis. Naast het leerhuis met zijn verschillende opvattingen is er immers ook een gebedshuis. Johan van den Berg wil in zijn artikel aan de kant van de Palestijnse christenen staan, in de lijn van de Vrienden van Sabeel Nederland. Wie Israël alleen als slachtoffer van antisemitisme ziet, maakt kritiek onmogelijk. Palestijnen zien zich ook als slachtoffer, namelijk van Israël. In hoofdstuk 8 gaat Bernhard Reitsma in op de plaats van de islam in dit ingewikkelde geheel. Hij biedt een constructieve bijdrage, waarin hij wijst op het gevaar alleen maar antithetisch over de islam te spreken. Zoek de moslims liever op. Leo J. Koffeman ziet in hoofdstuk 9 ook meer in existentiële ontmoetingen dan in officiële kerkelijke uitspraken. Laat de belijdende kerk vooral lerende kerk blijven. In het laatste hoofdstuk voert Govert Buijs een pleidooi voor het uiteenhouden van religie en politiek. Hij waarschuwt tegen politiek fundamentalisme en ook tegen protofundamentalisme en wijst ten slotte op het belang van het volkenrecht voor alle partijen.
Tot zover een kort overzicht van de inhoud. Het geheel vertoont een breed veld van diverse, elkaar soms tegensprekende opvattingen. Hoe kan het ook anders gezien de verschillende posities van de scribenten. Hoewel iedere schrijver de zaak waarom het gaat probeert evenwichtig te benaderen en te luisteren naar de ander, merk je toch dat eigen uitgangspunten voor hen onopgeefbaar zijn. Dat geeft je het machteloze gevoel dat er meer knopen ontstaan dan ontbonden worden. Onlangs belegde het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond een aantal studiebijeenkomsten over de vraag hoe het Nieuwe Testament spreekt over de beloften over Israël, die in het Oude Testament gedaan worden. We keken vooral naar Galaten en Hebreeën, waarin op fundamentele wijze gesproken wordt over het heil in Christus in relatie met de blijvende beloften voor Israël. Een dergelijk gesprek, zoals ook voorgestaan door Kees Jan Rodenburg kan mijns inziens de enige weg zijn om samen verder te komen. Maar dan kan ik eerlijk gezegd zo weinig met een subversief lezen van de Bijbel of met de gedachte van twee ‘omleidingen’ (kerk en jodendom). Daarmee kom je er niet. Tegelijk vertegenwoordigen de auteurs standpunten die we alleen tot schade van de betrokkenen negeren. We zijn tot het gesprek met elkaar verplicht. We komen steeds meer aan de weet hoe waar de profetie van Zacharia 12:3 is: ‘Ik zal Jeruzalem maken tot een steen die moeilijk te tillen is voor al de volken.’

W. VERBOOM, HARDERWIJK

N.A.V. Arjan Plaisier en Klaas Spronk (red.) Meervoudig verbonden. Nieuwe perspectieven op vragen rond kerk, Israël en Palestijnen. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 144 blz.; € 14,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen