DE REGENBOOG

Het bijbelgedeelte dat we voor ons hebben, is het slot van de droevige geschiedenis van de zondvloed. God strafte ‘de ongelovige en geen berouw tonende wereld en in grote barmhartigheid behoudt en bewaart Hij de gelovige Noach met zijn achten’ (gebed doopformulier). Met hen maakt Hij na de zondvloed een nieuw begin en Hij doet de plechtige belofte dat Hij de wereld met al haar bewoners nooit meer met een zondvloed zal straffen. Zo’n plechtige belofte noemen we een verbond, een kernwoord dat zevenmaal (getal van de volheid) in dit hoofdstuk voor komt.

VERBOND
Over dit verbond met Noach kunnen we ook al lezen in Genesis 6:18, maar in hoofdstuk 9 herhaalt God deze verbondsbelofte en breidt haar zelfs uit. Deze uitbreiding zien we in omvang (nu met alles wat leeft, ook de dieren), in duurzaamheid (nu voor onbepaalde tijd, eeuwig, zie Gen.9:16), in aard (doorgaans is een verbond tweezijdig, maar hier gaat het om een eenzijdig, onvoorwaardelijk verbond) en bovendien geeft God er nog een teken bij, de regenboog. Ter herinnering voor de mens, maar − zo lezen we in Genesis 9:15 en 16 − ook voor Hemzelf ?

INITIATIEF
Allereerst is het goed om elkaar erop te wijzen dat in hoofdstuk 9 alle nadruk valt op het initiatief voor het verbond dat helemaal aan Gods kant ligt. Dat zien we op verschillende manieren terug. Dat het Gods verbond is, blijkt uit vers 9: ‘En Ik, zie, Ik (met nadruk) maak Mijn verbond met u…’ Verder: het verbond dat God met Noach en zijn nageslacht sluit, wordt viermaal in dit hoofdstuk ‘Mijn verbond’ genoemd. Het hoofdstuk is bovendien zo beschreven dat God de handelende persoon is. Hij is actief, Hij zegt, Hij doet en daarom ook: Hij gedenkt (vs.15).

GENESIS 9 15 dat Ik aan Mijn verbond zal denken, dat er is tussen Mij en u en alle levende wezens van alle vlees. Het water zal niet meer tot een vloed worden om alle vlees te gronde te richten. 16 Als deze boog in de wolken is, zal Ik hem zien, en denken aan het eeuwig verbond tussen God en alle levende wezens van alle vlees dat op de aarde is.

GODS HART
nog eens extra uit te laten komen dat dit verbond zeker en betrouwbaar is, wordt in vers 15 al sprekend God Zelf aan het woord gelaten. We mogen Hem even in Zijn hart kijken. We zien dat op veel plaatsen in de Bijbel, onder andere ook in Genesis 8:21: ‘en Ik zal voortaan niet al het levende meer doden, zoals Ik gedaan heb.’ Deze manier van opschrijven had als doel de mens er nog meer van te overtuigen en te verzekeren dat Gods verbond en belofte betrouwbaar zijn en dat we daar echt van op aan kunnen. Calvijn wijst hierop bij zijn uitleg dat God hier ‘op menselijke wijze spreekt’. Hij heeft Zich dus in de Bijbel aan ons denken aangepast. Dit noemt Calvijn ‘accommodatie’. Vergelijk het met de manier waarop een volwassene met een kind praat. De volwassene past zich dan aan het niveau van een kind aan. Maar, zo schrijft Calvijn, ‘dit heeft betrekking op het geloof der mensen, dat zij, zo dikwijls Hij Zijn boog in de wolken vertoont, zouden bedenken, dat God Zijn verbond niet heeft vergeten’. Dus: het is op een menselijke manier opgeschreven met het oog op ons. Zodra wij de regenboog zien, mogen we er vast van overtuigd zijn dat God Zich aan Zijn belofte houdt. Hier verwoordt met ‘gedenken aan Zijn verbond’.

GEDENKEN
Nog even iets over het bijbelse woord ‘gedenken’. Velen beperken dit woord tot ‘denken aan, herinneren’, het tegenovergestelde van ‘vergeten.’ Dit is niet juist. Gedenken heeft in de Bijbel niet alleen betrekking op iemands gedachten (hoofd), maar ook op iemands spreken (mond) en doen (hand en voet). Gedenken is ook nooit vrijblijvend, maar geeft iemands verbondenheid met een ander aan, waaruit altijd iets positiefs, iets ten goede (zegen) voort komt. Als we dus van God lezen ‘dat Hij Zijn verbond gedenkt’, dan wordt daarmee uitgedrukt dat God actief, handelend optreedt, ergens verlossend ingrijpt of – dat kan ook – sparend, genadig Zijn oordelen inhoudt. Zo zal God als Hij de wolken en de regenboog ziet, alles wat leeft – hoe goddeloos ook – niet meer straffen door een zondvloed. Kort samengevat: in Genesis 9:15 en 16 vinden we een aan ons beperkte mensen aangepaste manier van spreken om ons extra te overtuigen dat we op Gods Woord, beloften en verbond aan kunnen.

Ds. C. Boele is hervormd predikant te Oud-Beijerland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen