GROOTOUDERS OVER VROEGER

Het gesprek tussen de generaties is een gesprek waaraan gemeenteleden van verschillende leeftijdscategorieën deelnemen. De verbindende lijn van het verleden naar de toekomst die kenmerkend is voor Gods verbond krijgt daarin gestalte. De gedachte van ‘geslacht tot geslacht’ bezingen wij in tal van psalmen. In de geloofsopvoeding is dit een belangrijk gegeven. Ouders dragen aan de kinderen (de volgende generatie) over wat zij van hún ouders (de vorige generatie) hebben ontvangen. Dat is: traditie (van tradere [Lat.], overdragen). Maar deze traditie, dit overdragen ‘van geslacht tot geslacht’, voltrekt zich in de bedding van de christelijke gemeente. Voor ‘geslacht’ wordt vandaag vaak het woord ‘generatie’ gebruikt. Daarom hebben wij het niet over ‘het gesprek tussen de geslachten’ (waarbij andere associaties boven kunnen komen) maar over ‘het gesprek tussen de generaties’. Als het goed is, vindt dit gesprek in gezinnen en families plaats. Maar het is ook zinvol om dit gesprek in een breder kader binnen de christelijke gemeente te voeren. Dat gebeurt in de hervormde gemeente te Huizen. Een verslag van een serie gesprekken.

DOELSTELLING
Voordat wij gemeenteleden benaderden, formuleerden we als doelstelling van het gesprek:
1. het zoeken naar wat de generaties met elkaar verbindt;
2. het delen van wat tussen de generaties als vervreemdend wordt ervaren;
3. het kweken van begrip voor de andere generaties;
4. het voor de gemeente vruchtbaar maken van de ervaringen die tijdens deze gesprekken worden opgedaan.

GESPREKSPARTNERS
We besloten dit gesprek gemeentebreed te voeren. Omdat wij vier wijkgemeenten hebben, kozen we uit elke wijkgemeente een familie die door drie generaties vertegenwoordigd zou kunnen zijn. Dat is in de meeste gemeenten niet mogelijk. Maar familieverwantschap is niet per se nodig. Het gaat vooral om de verschillende leeftijdscategorieën.
Ons lukte het om uit vier families leden behorend tot de verschillende generaties bij elkaar te krijgen. Voor het gemak benoemen we deze generaties als volgt: generatie 1 (grootouders), generatie 2 (ouders) en generatie 3 (kinderen).

OPZET
De deelnemers kregen van tevoren gespreksonderwerpen met vragen toegestuurd om zich op de gesprekken te kunnen voorbereiden. Deze onderwerpen waren: ‘vroeger en nu’, ‘kerk en geloof ’ en ‘liturgie’. Generatie 1 zou veel kunnen vertellen over ‘vroeger’ en over ‘nu’. Generatie 3 zou het wat ‘vroeger’ betreft moeten hebben van ‘horen zeggen’. In ieder geval zou een ieders leefwereld en beleving van de tijd aan de orde kunnen komen, om vervolgens persoonlijk met elkaar door te praten over de betekenis van kerk en geloof geloof. En omdat liturgie door de verschillende generaties vaak verschillend beleefd wordt en in gesprekken een hot item is, wilden we het daar ook met elkaar over hebben. Maar we kozen er bewust voor dit het laatste gespreksonderwerp te laten zijn.
We maakten de volgende afspraken:
• op de eerste avond krijgt generatie 1 het woord, de andere generaties luisteren en stellen eventueel vragen;
• op de tweede avond komt generatie 2 en op de derde avond komt generatie 3 aan het woord;
• we noteren waar we op een vierde en eventueel op een vijfde avond dieper met elkaar over doorpraten;
• een ieder bepaalt zelf wat hij of zij inbrengt, we respecteren elkaar ten aanzien van wat we zeggen maar ook ten aanzien van we niet zeggen. In totaal namen twaalf gemeenteleden aan dit gesprek deel. Elke bijeenkomst begonnen we met een bijbelstudie (n.a.v. resp. Ps.100, Ps.78:1-8, Jes.44:1-5, Ef.4:1-16 en Ef.3:14-21).

GENERATIE 1
We gaan nu eerst luisteren naar generatie
1. In wat zij deelde met de generaties 2 en 3 werd zo veel mogelijk de volgorde van de gespreksonderwerpen aangehouden. Een samenvattend verslag:
meer ik-gericht dan vroeger. Alles wordt veel subjectiever beleefd. Dat komt ook door de vele keuzemogelijkheden. Aan de ene kant is het wel mooi dat die mogelijkheden er zijn, aan de andere kant geeft het ook veel onrust. Alles is zo overladen. Je wordt er moe van. Vroeger was het leven overzichtelijk. Dat is niet meer zo. Het is vooral voor jongeren een moeilijke tijd.

2. Kerk en geloof
Vroeger werd er niet over het geloof gesproken. Kerkgang was vanzelfsprekend, maar er werd niet over de preek gepraat. Als kind stelde je geen vragen. Je telde niet mee. Alleen ouderen hadden wat te vertellen. We verwijten onze ouders niets. Zij hebben het gedaan zoals zij meenden dat het goed was. Dwang hebben we niet ervaren. Althans, er was de positieve ervaring van geborgenheid, in het gezin en ook in de kerk. Vroeger ging iedereen in de straat naar de kerk. De sociale controle was heel sterk. Hoe je als gezin bij anderen overkwam, was erg belangrijk: wat je deed, hoe je je kleedde, wat je wel of niet deed op zondag.
Kerkgang is nu niet meer vanzelfsprekend. Voor degenen die gaan, is dat een bewuste keus. De sociale controle is bijna helemaal weggevallen. Ergens is dat wel jammer. Je let minder op elkaar.

KERKELIJK BESEF
Vroeger was er veel meer kerkelijk besef. Je was hervormd. Je hield van je kerk. Shoppen deed je niet. Dat is nu anders. Het accent ligt veel meer op het persoonlijk geloof. Dat is wel mooi. Alleen, wat erg dat de kerk jongeren vaak weinig meer zegt.
Jammer genoeg was dat persoonlijke er vroeger niet zo. Je deed automatisch en met velen tegelijk belijdenis. Je wist niet altijd waarom. En je ging zeker niet aan het heilig avondmaal. Je moest eerst iets meegemaakt hebben. Je dacht: het is niet voor mij. God heeft ons naar de tafel moeten sleuren. Wie aanging, kreeg een keuringscommissie op bezoek. Bent u wel een uitverkoren kind van God? Er werd gewogen. Men was niet gunnend. Het geloof was voorwaardelijk. Zo werd er ook gepreekt. Dat is nu wel anders, hoewel men nu wel eens te makkelijk aan het avondmaal gaat. Is er bij de huidige avondmaalsganger nog wel de worsteling? Gelukkig is de prediking nu ruimer. Er worden andere accenten gelegd. Vroeger was God vooral een toornend God. We waren bang voor Hem. Daardoor was het moeilijker om je het geloof toe te eigenen. Er wordt nu liefdevoller en meer gunnend gepreekt. Er kwam een verschuiving van verkiezing naar verbond. Het is genade dat God nu dichterbij is gekomen. Ik heb Hem als Vader leren kennen.
Vroeger was stille tijd onbekend. Je leerde niet om zelf te bidden of uit de Bijbel te lezen. Je schaamde je daarvoor. Bijbellezen gebeurde wel aan tafel en ’s avonds een avondgebedje voor het slapen. De Bijbel en het gebed kunnen we nu niet meer missen.
Ik heb veel meegemaakt. Er waren veel dieptepunten. Maar dieptepunten Ik heb veel meegemaakt. Er waren veel dieptepunten. Maar dieptepunten in het leven blijken vaak hoogtepunten in het geloof te zijn. Het leven heeft me geleerd om te bidden. Terugkijkend kunnen we zeggen: de Heere maakt waar wat Hij belooft!
Gereformeerd? Ja, dat zijn we. En dat willen we zijn. De catechismus, die moeten we niet loslaten.

EREDIENST
3.Liturgie Veranderingen in de eredienst? De psalmen heb ik geleerd in de oude berijming. Zo leven ze in mijn hart. Voor mij hoeft de nieuwe berijming niet. Daar wen ik niet meer aan. Maar eigenlijk ligt het niet zo principieel. Ik hoop dat er meer jongeren in de kerk komen. De preek is het allerbelangrijkst. Daar mag niet aan geknabbeld worden.
Bij veranderingen moet ik mezelf voorhouden: dit is het belangrijkste niet. Het gaat om zonde en genade. Het Woord moet centraal staan. De jeugd… dat luistert heel nauw. Alles in het licht van het kruis. Een trompet in de kerk? Nou, nee. Maar als mijn kleinzoon trompet speelt in een dienst, vind ik het wel mooi…

Ds. C.G. Geluk is hervormd predikant met een bovenwijkse opdracht te Huizen.

Morgen begint de Nationale Synode, met onder andere aandacht voor het gesprek tussen de generaties. Zie ook de bijdrage van ds. A.J. Mensink op pagina 21.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen