VRAGEN ONDER OGEN ZIEN

De afgelopen drie jaar hebben de Gereformeerde Bond en de Protestantse Kerk vijftien regioavonden georganiseerd voor ambtsdragers (onder wie predikanten) over Gemeente in beweging, naar aanleiding van het gelijknamige boek van Aart Peters. Nagedacht werd hoe we biddend met identiteit, visie en beleid in de 21e eeuw bezig kunnen zijn. Bezinning en gedachtewisseling stonden centraal. De regioavonden werden bezocht door ambtsdragers uit een redelijke breedte van de Protestantse Kerk. Dit laat zien dat de thematiek van de regioavonden lééft en dat er behoefte is om samen na te denken over de identiteit van de gemeente. Gemeenteadviseur Aart Peters en algemeen secretaris van de Gereformeerde Bond P.J. Vergunst kijken terug op deze regioavonden en geven hun indruk van de gesprekken op deze avonden. Beiden hebben de regioavonden als vreugdevol, leerzaam en boeiend ervaren: de ontmoeting met vrijwilligers die zich met bewogenheid inzetten in de gemeenten en de samenwerking met verschillende gemeenteadviseurs in het land, die als gastheer en gastvrouw optraden en de gesprekken leidden.

HERKENNING

Peters: ‘De deelnemers vonden het prettig om met elkaar in gesprek te zijn en ervaringen te kunnen uitwisselen. Een reactie was bijvoorbeeld: ‘We herkennen de problematiek, maar schuiven die eigenlijk voor ons uit.’ Een andere reactie was: ‘Fijn om te horen, dat ook anderen bepaalde spanningen ervaren in de gemeente en dat dit niet alleen bij ons zo is.’’ Vergunst: ‘Voor ambtsdragers riep de avond herkenning op, het gevoel niet alleen voor lastige vragen te staan. Noem het een gedeelde urgentie om over het doel van de gemeente en van veel gemeenteactiviteiten na te denken.’ De avonden begonnen met twee inleidingen. Vergunst sprak over de taak en roeping van de kerkenraad om leiding te geven, verwoordde bijbelse argumenten om tot beleid te komen en zaken goed te doordenken. Peters ging vanuit de praktijk in op het maken van een beleidsplan, niet als een product, maar als een proces van gesprek en bezinning over identiteit, visie en beleid.

SPANNINGSVELDEN

Het boek Gemeente in beweging noemt een aantal trends, zoals individualisering, internationalisering, vergrijzing, verlies van tradities, afnemend kerkbezoek, meer aandacht voor religie, ontstaan van de multiculturele samenleving. Deze trends kunnen spanningsvelden veroorzaken in het leven van de gemeente. Tijdens de regioavonden werden met name de volgende spanningsvelden genoemd: omgaan met eenheid en verscheidenheid, omgaan met de verschillende generaties in de gemeente, liturgie en eredienst en de vraag hoe we de jeugd vasthouden. ‘Het gesprek over deze onderwerpen wringt daar’, zegt Peters, ‘waar meningen ver uit elkaar liggen en de eigen beleving meer van belang wordt geacht dan het beleven van de gemeente als gemeenschap. Het ik-gevoel tegenover het wij-gevoel.’ Vergunst ziet onder de vragen over concrete thema’s en spanningsvelden de vraag liggen naar onze verhouding tot God, hoe Hij met ons wil omgaan en hoe wij met Hem moeten omgaan. Daarin kan een spanning ervaren worden tussen de generaties, tussen ouderen die sterk de heiligheid van en eerbied voor God benadrukken en een jongere generatie die Jezus als Vriend ziet. Dat wijst op de noodzaak van het bel, waarin de belijdenis van de kerk ons richting geven kan. Hierin is nog veel huiswerk in kerkenraden te doen, zo bleek. Kerkenraden erkenden dat bezinning waardevol is, omdat ze daar veel te weinig aan toekomen. geloofsgesprek rond een geopende Bijbel, waarin de belijdenis van de kerk ons richting geven kan. Hierin is nog veel huiswerk in kerkenraden te doen, zo bleek. Kerkenraden erkenden dat bezinning waardevol is, omdat ze daar veel te weinig aan toekomen.

‘Een ander aandachtspunt is het maakbaarheidsdenken, zegt Vergunst. Een ambtsdrager moet beseffen dat overdag vergaderen in zijn bedrijf anders is dan ‘s avonds in de kerkenraad. Wij kunnen de gemeente niet naar onze hand zetten. Ambtsdragers leerden dat ze samen mogen bidden om het zien van het werk van de Heilige Geest. Relatief nieuw was de aandacht voor de toekomst van kleine gemeenten, voor het gebrek aan kader dat nodig is om samen de gewenste toerusting te kunnen geven.’

BIJBELSTUDIE

Veel kerkenraden hebben Gemeente in beweging aangeschaft en hebben samen het boek besproken, te beginnen met de bijbelstudies over de gemeente in bijbels perspectief. Dat is zinvol, want wat de Bijbel ons aanreikt over de identiteit van Christus’ gemeente en waartoe ze op aarde is, dat moeten ambtsdragers zelf ontdekken en in praktijk brengen. Een goed gesprek helpt om de achtergrond van een discussie of een kritiekpunt te verhelderen, te benoemen wat er eigenlijk aan de hand is en te ontdekken welk verlangen daarachter schuilgaat. In plaats van kant en klare oplossingen gaat het om het vinden van een antwoord dat past in de eigen lokale situatie. Naar aanleiding van het boek en de regioavonden hebben verschillende gemeenten een gemeenteadviseur ingeschakeld bij bezinningsprocessen rond de thema’s beleid maken en eredienst en liturgie. Opmerkelijk vindt Peters dat er bij velen het verlangen is om samen het geloofsgesprek te voeren, zowel in de kerkenraad als binnen de gemeente. Iemand zei na afloop: ‘Fijn, dat je het over verlangen had. Laten we elkaar meer in het hart kijken en samen op zoek gaan vanuit het Woord van God naar een antwoord op de vraag: wat verlangt de Heere God van ons?’ Ook zei iemand: ‘Laten we vooral veel biddend bezig zijn.’ Deze bezinning is nodig, niet alleen omdat er sneller dan vroeger wisselingen in kerkenraden plaatshebben, maar ook omdat voortdurende toerusting nodig is bij de vragen die van binnenuit en van buitenaf op de gemeente afkomen.

GELOOFSGROEI

Terugkijkend op de serie regioavonden herinnert Peters zich vooral de onderlinge ontmoeting en de gesprekken over de spanningsvelden als vruchtbaar. De avonden waren een appèl op kerkenraden om de vragen die vandaag leven onder ogen te zien en om vanuit een heldere en onderbouwde visie in de eigen context tot opbouw van de gemeente in bijbels- gereformeerde zin te komen. Zo dragen veranderingen en vernieuwingen bij aan geloofsgroei in de gemeente (zie Efeze 4:13-16) en de verheerlijking van Gods naam.

EREDIENST

Peters kondigt een vervolg op de regioavonden aan: ‘Veel vragen werden gesteld over het onderwerp ‘Eredienst en liturgie’. Dit was de aanleiding voor de projectgroep ‘Gemeente in beweging’ om een handreiking te ontwikkelen voor kerkenraden en gemeenteadviseurs over deze thematiek. Het plan is om DV begin 2014 hierover een drietal regionale toerustingsavonden te houden.’

J.H. van der Giessen is gemeenteadviseur van de Protestantse Kerk in Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen